II SA/Rz 440/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-14
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Karina Gniewek - Berezowska, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pobierania przez wnioskodawczynię specjalnego zasiłku opiekuńczego, mimo że prawo do tego zasiłku wygasło przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie uwzględniając zmiany stanu faktycznego sprawy. W momencie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, negatywna przesłanka w postaci pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przestała istnieć, co powinno zostać uwzględnione. Organ odwoławczy nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji, ale ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając aktualny stan faktyczny.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez wnioskodawczynię specjalnego zasiłku opiekuńczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając, że nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego bez wcześniejszej rezygnacji z tego ostatniego. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie i zasądzono od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2024 r. nr SKO.4111/1112/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B. R. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi B.R. (dalej: Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO, organ odwoławczy) z 7 lutego 2024 r., znak SKO.4111/1112/2023 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji) z 24 października 2023 r., nr SŚ-O.5131.2.008355.2023.42171.JSZ w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2023 r. Skarżąca, zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką. Opisaną wyżej decyzją z dnia 24 października 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia, wskazując że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek do jego przyznania, ze względu na brak możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności osoby pozostającej pod opieką oraz pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika oświadczyła, że zrezygnuje z przyznanego jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, po nabyciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji SKO podkreśliło, że negatywna przesłanka w postaci kryterium wieku, w którym osoba będąca pod opieką stała się niepełnosprawna, nie może być brana pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. K38/13, jednakże przesłanka zbiegu świadczeń ma zastosowanie w sprawie i uniemożliwia przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2024.323 t.j., dalej: u.ś.r.) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo specjalnego zasiłku opiekuńczego. Aby uzyskać przedmiotowe świadczenie, osoba która ma już przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy, musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji terminowej przyznającej jej to prawo, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. Nie jest bowiem możliwe przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji braku uprzedniej rezygnacji z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Warunkiem skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, na zasadzie wyboru zawartej w art. 27 ust. 5 u.ś.r. jest rezygnacja z dotychczas przysługującego świadczenia poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne i warunkowe, zrzeczenie się tego prawa.
W skardze na powyższą decyzję, Skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w postaci :
a) błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającej na pominięciu celów u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez Skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że pobieranie przez Skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
b) naruszenie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w artykule 27 ust. 5 u.ś.r., co w konsekwencji:
- skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji Skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego;
- doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem Skarżącej.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j. dalej: K.p.a.), poprzez przyjęcie, że sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez opiekuna, pobierającego specjalny zasiłek opiekuńczy, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy poprzestał na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i przyjął, że jeżeli Skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Tymczasem zdaniem Skarżącej dopiero zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektywy wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna.
W ocenie Skarżącej należy wskazać, że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. dokonana przez organy obu instancji prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami powołanej ustawy. Świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z zamiarem ustawodawcy, stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą, ze względu na swój stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO, odmawiająca przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, w związku z opieką nad niepełnosprawna matką, z uwagi na zaistniałą w sprawie przesłankę negatywną w postaci zbiegu świadczeń tj. fakt pobierania przez Skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W ocenie Skarżącej, mimo iż w dacie wniesienia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, przysługiwało jej prawo do konkurencyjnego świadczenia, to jednak prawo do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego powinno jej zostać przyznane od daty wniesienia wniosku.
W tak zakreślonym stanie sprawy, zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego, z innych jednakże przyczyn aniżeli podniesione w treści skargi.
Co do zasady bowiem, Sąd aprobuje stanowisko organu w sprawie wykładni i zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., uznając że Skarżąca, która starała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, będąc uprawnioną do specjalnego zasiłku opiekuńczego, przyznanego decyzją organu I instancji z dnia 14 listopada 2022r. do dnia 31 października 2023 r., powinna była w sposób wyraźny i definitywny zrezygnować z prawa do tego konkurencyjnego świadczenia, aby usunąć negatywną przesłankę do przyznania nowego, wyższego świadczenia opiekuńczego.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Z przepisów tych jasno wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień m. in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń. Wyklucza to możliwość jednoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może bowiem otrzymać wyłącznie jedno ze świadczeń. Przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. W sytuacji bowiem, gdy strona ma przyznane decyzją administracyjną prawo do określonego świadczenia, brak jest podstaw prawnych, aby zakazać stronie prawa do jego pobrania.
Ostateczna decyzja organów administracji publicznej, zgodnie z zasadą trwałości decyzji, funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne do czasu jej uchylenia. Z tego powodu inny organ administracji, podobnie jak i sąd administracyjny, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu kolejnych rozstrzygnięć.
Zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten dotyczy instytucji wzruszenia decyzji ostatecznej, z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz z powodów natury celowościowej, motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że uchylenie decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc).
Tym samym tak długo jak wydana w trybie art.155 K.p.a decyzja pozostaje w obrocie prawnym, nie sposób domniemywać że wolą Skarżącej było co innego, aniżeli to co zostało przez nią zaakceptowane (NSA w wyr. z 21 lipca 2023 r. sygn. I OSK 1580/22 oraz z 13 października 2022 r. sygn. I OSK 45 /22).
Skoro nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres, co do którego w obrocie prawnym pozostaje rozstrzygnięcie przyznające zasiłek dla opiekuna – co wyklucza wprost art. 27 ust. 5 u.ś.r. – to należy je przyznać od najwcześniejszego momentu, w którym wnioskodawca spełnia wszystkie przesłanki.
Należy podkreślić, że wyżej zaprezentowana wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie jest jedną wykładnią tego przepisu prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże w ocenie Sądu w składzie orzekającym, wyżej zaprezentowane względy sprzeciwiają się przyjęciu wykładni przeciwnej.
W ocenie Sądu, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. specjalny zasiłek opiekuńczy, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest bowiem możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne czy warunkowe, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia, w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie.
Odnosząc się do głównego argumentu skargi, należy podkreślić, że strona ma oczywiście prawo do wyboru korzystniejszego dla niej świadczenia rodzinnego, ale wyboru tego dokonać musi poprzez złożenie oświadczenia definitywnego, nie zaś oświadczenia warunkowego, uzależnionego od okoliczności przyszłych i niepewnych. Takie niedefinitywne oświadczenie nie może stanowić dla organu podstawy do uchylenia przyznanego wcześniej świadczenia (por. wyrok NSA z 19 maja 2022 r. NSA I OSK 1390/21 , wyrok WSA w Gliwicach z 1 marca 2024 r. II SA/Gl 1872/23, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 lutego 2023 r. II SA/Gd 637/22, we Wrocławiu z 27 stycznia 2023 r. IV SA/Wr 561/22, wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 grudnia 2022 r. II SA/Bd 929/22, wyrok WSA w Olsztynie z 20 września 2022 r. II SA/Ol 526/22, wyrok WSA w Łodzi z 30 sierpnia 2022 r. II SA/Łd 441/22).
Stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wskazać jednak należy, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane).
W tym zakresie Sąd aprobuje stanowisko organu odwoławczego o braku możliwości przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na istnienie przesłanki negatywnej w postaci kumulacji prawa do świadczeń.
Zauważyć jednak należy, że w przedmiotowej sprawie przesłanka negatywna, o której mowa powyżej przestała istnieć po upływie 7 dni od daty wydania decyzji przez organ I instancji. Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało bowiem przyznane Skarżącej na mocy decyzji organu I instancji z dnia 14 listopada 2022r. na okres od 1 listopada 2022r. do 31 października 2023r. Fakt ten uszedł uwadze organu odwoławczego, stanowiąc podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji tego organu. W dacie orzekania przez organ odwoławczy nie istniała już, opisana szeroko w treści zaskarżonej decyzji, negatywna przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia, w postaci zbiegu prawa do dwóch konkurencyjnych świadczeń.
Przypomnienia zatem wymaga, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności uregulowaną w art. 15 K.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na samej kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji.
Obowiązkiem organu odwoławczego jest uwzględnienie zmian stanu faktycznego sprawy, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać sprawę we wszystkich jej aspektach, a co więcej - nie powinien ograniczyć się tylko do analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2023 r. II GSK 1047/22).
Wobec powyższego, w sytuacji gdy w momencie wydawania decyzji, jeden z warunków przysługiwania prawa do wnioskowanego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest bowiem, iż określone świadczenie może być przyznane stronie od daty, w której wszystkie warunki do spełnienia tego świadczenia będą spełnione, tak samo jak oczywistym jest, że w razie spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek do przyznania określonego świadczenia – świadczenie takie musi zostać przyznanie.
Reasumując, w ocenie Sądu, przyznanie Skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego nie było możliwe tak długo, jak długo Skarżącej przysługiwało prawo do pobierania konkurencyjnego świadczenia. W sytuacji jednak gdy prawo to, przyznane na czas określony, wygasło – przesłały istnieć negatywne przesłanki przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, co organ odwoławczy powinien był uwzględnić w swoim orzeczeniu. Nie uwzględniając tej okoliczności organ odwoławczy wydał decyzję w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem zasad jego prowadzenia tj. z naruszeniem przepisów art. 6, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Tym samym podniesione w treści skargi zarzuty procesowe okazały się zasadne, z innych jednak przyczyn niż wywiedzione w treści skargi.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy rozpatrzy materiał dowodowy zgormadzony w aktach sprawy i wyda decyzję zgodną z wyczynami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu, biorąc pod uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne należne jest za czas faktycznego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zatem nie dłużej niż do czasu jej śmierci.
W związku z powyższym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §2 P.p.s.a. Zasądzone do zwrotu koszty postępowania sądowego obejmują wynagrodzenie pełnomocnika wynikające z §14 ust.1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023 poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło