II SA/Rz 441/26

11 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu 11 maja 2026 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AM na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 30 sierpnia 2026 r. nr SKO.4170.5.277.2026 w przedmiocie odmowy wyłączenia Wójta Gminy [...] od prowadzenia postępowania - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić AM kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/, tytułem wpisu od odrzuconej skargi Postanowieniem z 30 sierpnia 2026 r. nr SKO.4170.5.277.2026 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, odmówiło wyłączenia Wójta Gminy [...] od prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wyznaczenia innego organu do prowadzenia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sad Administracyjnego w Rzeszowie, AM wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 Ppsa). W myśl art. 184 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona przepisami ustaw i aby sąd mógł rozpoznać merytorycznie skargę na zaskarżony akt (lub bezczynność), akt ten musi posiadać określone cechy, pozwalające na zakwalifikowanie go do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W obowiązującym systemie prawa istnieje bowiem domniemanie właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Co nie mniej istotne, sąd rozpoznając sprawę nie jest związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jest natomiast związany wskazanym przez stronę skarżącą przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim określone. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.) oraz na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że określony przez Skarżącego przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy, zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 24 – art. 26 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.". W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postanowienie wydane na podstawie art. 24 i 25 k.p.a. nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie, ani kończącym postępowanie w sprawie lub rozstrzygającym sprawę co do istoty, gdyż dotyczy wyłącznie kwestii wpadkowej, mającej charakter proceduralny. Nadto, żaden przepis szczególny nie przewiduje sądowej kontroli tego rodzaju aktu. Od postanowień wydanych na podstawie art. 24 i 25 k.p.a., a zatem dotyczących wyłączenia pracownika oraz organu administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje prawa wniesienia zażalenia, a w konsekwencji niedopuszczalne jest także wniesienie na nie skargi do sądu. Postanowienie o odmowie wyłączenia organu bądź pracownika od rozstrzygania czy też podejmowania czynności w sprawie z chwilą jego wydania jest w związku z tym ostateczne. Strona może je kwestionować wyłącznie w trybie odwoławczym, dotyczącym orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (art. 142 k.p.a.), a następnie ewentualnie w trybie skargowym, przed sądem administracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 października 2012 r. II OSK 1911/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie z 5 września 2016 r. II SA/Kr 897/16). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.