II SA/Rz 442/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-06-20
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest osobą fizyczną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jej jedyne źródło dochodów (renta rodzinna z dodatkiem pielęgnacyjnym) w wysokości 1695 zł netto miesięcznie, przy uwzględnieniu ponoszonych wydatków na leczenie, żywność, media i podatki, a także konieczności utrzymania bezrobotnego syna, nie pozwala na partycypację w kosztach postępowania bez zagrożenia dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawczyni, w kontekście utrzymywania syna, uniemożliwia jej wygospodarowanie środków na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z wyboru.Stan faktyczny
Skarżąca S. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Wnioskodawczyni wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i pozostającego na jej utrzymaniu syna. Przedstawiła informacje o swoim majątku (dom, nieruchomość rolna) i dochodach (renta rodzinna), a także ponoszonych wydatkach.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
S. B. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od wniesionej przez siebie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata wskazując, że wydatków z tym związanych nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i pozostającego na jej utrzymaniu 57-letniego bezrobotnego syna.
Wg zawartych w tym wniosku informacji oraz złożonego w wyniku wezwania dodatkowego oświadczenia, majątek skarżącej i jej syna obejmuje dom o pow. 70 m² wraz z zabudowaniami gospodarczymi oraz odłogowaną nieruchomością rolną
o pow. 1,29 ha (ze względu na zły stan zdrowia jej uprawą nie jest się w stanie zajmować syn wnioskodawczyni, wynajęcie w tym celu ludzi i sprzętu jest dla nich nieopłacalne, a przy tym przekracza ich możliwości finansowe). Jedynym źródłem ich dochodów jest przysługująca wnioskodawczyni renta rodzinna wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1695 zł. netto, z której ok. 400 zł. miesięcznie przeznacza ona na swoje leczenie (podyktowane jest to głównie jej wiekiem, tj.
79 lat), zaś ok. 800 – 1000 zł. na zakup żywności. Z pozostałych ponoszonych wydatków opłata za gaz i energię elektryczną wyniosła 325 zł. /2 m-ce, podatek rolny i opłata za śmieci za II kwartał br. 96 zł. Wnioskodawczyni wraz z synem nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, pojazdów mechanicznych, nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej i nie pobiera dopłat rolniczych.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Dochodzone przez S. B. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – określanej dalej jako P.p.s.a.
Głównym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem
w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, związana z uzyskiwanymi przez nią i osoby wspólnie gospodarujące dochodami, ponoszonymi przez nich wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi.
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że udzielone przez wnioskodawczynię informacje potwierdzają spełnienie przez nią powyższej przesłanki. Jedyne posiadane przez nią źródło dochodów nie jest w stanie zaspokoić wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych jej i syna i jednocześnie umożliwić im bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania wygospodarowanie środków na opłacenie kosztów postępowania. Przy wskazanych dochodach (1695 zł.) uśrednione miesięczne wydatki wymienione we wniosku przez S. B. wynoszą ok. 1500 zł., przy czym należy także uwzględnić inne, chociażby doraźnie ponoszone, w tym na zakup odzieży, środków czystości itp. Dochody te i stan majątkowy, o ile nie kwalifikowałyby skarżącej do uzyskania prawa pomocy w przypadku prowadzenia przez nią
1-osobowego gospodarstwa domowego, w sytuacji pozostawania na jej utrzymaniu syna, nie pozwalają jej nawet na częściową partycypację w kosztach postępowania bez powodowania zagrożenia dla zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych. Podyktowane jest to także faktem, że przed WSA w Rzeszowie równolegle toczy się druga sprawa z jej skargi (oznaczona sygn. II SA/Rz 443/12), w której skarżąca wobec konieczności opłacenia takiego samego jak w niniejszej sprawie wpisu, wystąpiła z analogicznym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, sytuacja materialna S. B. nie pozwala jej na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego
z wyboru, co przemawia za uznaniem zasadności jej wniosku w całości i pozostaje
w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245
§ 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło