II SA/Rz 443/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-09-09
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych w całości, ponieważ jego trudna sytuacja materialna i życiowa, w tym brak dochodów, przewlekła choroba wymagająca leczenia, utrzymywanie się z niskiego dochodu żony oraz konieczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i edukacją córki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Koszty postępowania sądowego mogłyby negatywnie wpłynąć na poziom utrzymania koniecznego rodziny.Stan faktyczny
R. N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, brakiem dochodów, przewlekłą chorobą i koniecznością ponoszenia wydatków na leki oraz utrzymanie rodziny z niskiego dochodu żony.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od obowiązku poniesienia pełnej wysokości kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
9 września 2009 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N., o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie dotyczącej skargi wyżej wymienionego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], w sprawie nałożenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr 2981/3 w T. - postanawia - zwolnić wnioskodawcę od obowiązku poniesienia pełnej wysokości kosztów sądowych.
Sygn. II SA/Rz 443/09
Uzasadnienie
R. N. złożył do sprawy sygn. II SA/Rz 443/09 wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgłoszenie żądania jest rezultatem wezwania strony
o uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze dotyczy skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie WINB), wydanej w sprawie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi. W następstwie tego skarga została odrzucona przez Wojewódzki Sad Administracyjny (dalej w skrócie: WSA) postanowieniem z 23 lipca 2009 r. sygn. II SA/Rz 443/09. Oprócz kwoty wpisu sądowego w wysokości 500 zł, strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA.
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uzasadniony trudną sytuacją materialna i życiową rodziny N. Wnioskodawca wskazuje, że nie pracuje oraz nie posiada żadnych dochodów; wraz z córką jest na utrzymaniu żony.
Stwierdza także, iż jest przewlekle chory i duża część dochodów rodziny jest przeznaczana na leki. Podstawą utrzymania trzyosobowej rodziny jest dochód
z pracy żony wnioskodawcy w kwocie 2’034 zł brutto. Wnioskodawca jest współwłaścicielem domu w 1/2 części o powierzchni 160 m².
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącego należy uwzględnić w całości.
Strona skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec tego powinna ponad wszelką wątpliwość wykazać, że koszty uczestniczenia w sprawie sądowoadministracyjnej odbiją się negatywnie na poziomie utrzymania koniecznego rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ustala art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Ciężar wykazania warunków przyznania prawa pomocy obciąża wyłącznie wnoszącego o prawo pomocy. Inkwizycyjność instytucji rozpoznającej wniosek ogranicza się do wzywania wnioskującego o usunięcie braków formalnych oraz merytorycznych wniosku. Należy dodać, że przedstawiane przez skarżących oświadczenia i dowody podlegają swobodnej ocenie referendarza sądowego wyznaczonego do rozpoznania wniosku.
Sprawa z udziałem R. N. dotyczy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ze względu na odrzucenie skargi, udział finansowy R. N. w sprawie może polegać na opłaceniu fachowego pełnomocnika dla sporządzenia skargi kasacyjnej czy wniesieniu wpisu sądowego od środka odwoławczego.
Majątek strony nie przedstawia znacznej wartości. Jego poszczególne składniki nie mogą zostać spożytkowane na pokrycie kosztów finansowych sprawy sądowej. Dochody rodziny skarżącego w wysokości 2034 zł, są w stanie zaspokoić wyłącznie potrzeby o charakterze podstawowym. Należy zważyć, iż z podanej wyżej kwoty brutto muszą zostać pokryte koszty utrzymania aż trzech osób. Wydatki rodziny N., przy aktualnym poziomie cen za dobra i usługi o charakterze podstawowym, są na tyle wysokie, że pochłaniają całość Jej skromnych dochodów. Koszty życia rodziny nie należą do niskich. Składają się na nie koszty utrzymania małoletniej córki oraz leczenia skarżącego. Należy uwzględnić powszechnie znany fakt, iż w miesiącu wrześniu rodziny z małoletnimi dziećmi ponoszą znaczne wydatki na zakup przyborów i pomocy szkolnych. Są to potrzeby o charakterze koniecznym dla utrzymania niezbędnego osoby fizycznej. Rodzina N. nie może ponieść uszczerbku na możliwościach wydatkowania na potrzeby edukacyjne swej córki czy koszty leczenia R. N. w skutek pokrycia kosztów postępowania sądowego. Te powody przekonują do uznania sytuacji życiowej R. N. za odpowiadającą warunkom uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zwolnienie od kosztów sądowych w całości wypełnia w całości dyspozycję art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jednocześnie poucza się stronę o obowiązku poinformowania Sądu o wystąpieniu okoliczności świadczących o polepszeniu sytuacji majątkowej rodziny. Może to nastąpić na skutek podjęcia pracy przez skarżącego. Jeżeli dochody rodziny zwiększą się, strona powinna poinformować o tym Sąd w celu dostosowania prawa pomocy do zmienionej sytuacji majątkowej.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu R. N. od kosztów sądowych w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło