II SA/Rz 443/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-06-20

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest renta rodzinna, a która utrzymuje bezrobotnego syna i posiada niewielki majątek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest renta rodzinna, a która utrzymuje bezrobotnego syna i posiada niewielki majątek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawczyni, uwzględniająca dochody, wydatki oraz posiadany majątek, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i syna, co jest zgodne z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie szeroko rozumianego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawczyni, 79-letnia osoba, utrzymuje na swoim utrzymaniu 57-letniego bezrobotnego syna. Ich jedynym dochodem jest renta rodzinna w wysokości 1695 zł netto, z której znaczna część przeznaczana jest na leczenie i utrzymanie. Posiadają niewielki majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej. Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. S. B. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że wydatków z tym związanych nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i pozostającego na jej utrzymaniu 57-letniego bezrobotnego syna. Wg zawartych w tym wniosku informacji oraz złożonego w wyniku wezwania dodatkowego oświadczenia, majątek skarżącej i jej syna obejmuje dom o pow. 70 m² wraz z zabudowaniami gospodarczymi oraz odłogowaną nieruchomością rolną o pow. 1,29 ha (ze względu na zły stan zdrowia jej uprawą nie jest się w stanie zajmować syn wnioskodawczyni, wynajęcie w tym celu ludzi i sprzętu jest dla nich nieopłacalne, a przy tym przekracza ich możliwości finansowe). Jedynym źródłem ich dochodów jest przysługująca wnioskodawczyni renta rodzinna wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1695 zł. netto, z której ok. 400 zł. miesięcznie przeznacza ona na swoje leczenie (podyktowane jest to głównie jej wiekiem, tj. 79 lat), zaś ok. 800 – 1000 zł. na zakup żywności. Z pozostałych ponoszonych wydatków opłata za gaz i energię elektryczną wyniosła 325 zł. /2 m-ce, podatek rolny i opłata za śmieci za II kwartał br. 96 zł. Wnioskodawczyni wraz z synem nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, pojazdów mechanicznych, nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej i nie pobiera dopłat rolniczych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Dochodzone przez S. B. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – określanej dalej jako P.p.s.a. Głównym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, związana z uzyskiwanymi przez nią i osoby wspólnie gospodarujące dochodami, ponoszonymi przez nich wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że udzielone przez wnioskodawczynię informacje potwierdzają spełnienie przez nią powyższej przesłanki. Jedyne posiadane przez nią źródło dochodów nie jest w stanie zaspokoić wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych jej i syna i jednocześnie umożliwić im bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania wygospodarowanie środków na opłacenie kosztów postępowania. Przy wskazanych dochodach (1695 zł.) uśrednione miesięczne wydatki wymienione we wniosku przez S. B. wynoszą ok. 1500 zł., przy czym należy także uwzględnić inne, chociażby doraźnie ponoszone, w tym na zakup odzieży, środków czystości itp. Dochody te i stan majątkowy, o ile nie kwalifikowałyby skarżącej do uzyskania prawa pomocy w przypadku prowadzenia przez nią 1-osobowego gospodarstwa domowego, w sytuacji pozostawania na jej utrzymaniu syna, nie pozwalają jej nawet na częściową partycypację w kosztach postępowania bez powodowania zagrożenia dla zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych. Podyktowane jest to także faktem, że przed WSA w Rzeszowie równolegle toczy się druga sprawa z jej skargi (oznaczona sygn. II SA/Rz 442/12), w której skarżąca wobec konieczności opłacenia takiego samego jak w niniejszej sprawie wpisu, wystąpiła z analogicznym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, sytuacja materialna S. B. nie pozwala jej na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru, co przemawia za uznaniem zasadności jej wniosku w całości i pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło