II SA/Rz 443/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-06-18
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zameldowaniu na pobyt stały, jeśli osoba ubiegająca się o meldunek nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a właściciel nie wyraża zgody na zameldowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o zameldowaniu na pobyt stały, jeśli osoba ubiegająca się o meldunek przebywa w danej miejscowości pod oznaczonym adresem dłużej niż 30 dni z zamiarem stałego pobytu, nawet jeśli właściciel lokalu nie wyraża na to zgody i wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Samo zameldowanie nie rodzi praw do lokalu.Stan faktyczny
Strona skarżąca, T. M., kwestionowała decyzję Wojewody o zameldowaniu jej synowej, Z. M., wraz z trójką dzieci na pobyt stały w budynku stanowiącym własność skarżącej. Wójt Gminy wydał decyzję o zameldowaniu, uznając, że Z. M. i jej dzieci mieszkają w budynku od 2001 r. i mają zamiar stałego pobytu, mimo braku zgody właścicielki. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że brak tytułu prawnego do lokalu nie jest przeszkodą do zameldowania, jeśli spełnione są przesłanki faktyczne. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa własności i wadliwe ustalenie stanu faktycznego, wskazując na zły stan techniczny pomieszczenia i możliwość zamieszkania synowej w jej własnym domu rodzinnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur- Selwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały -skargę oddala-
Przedmiotem skargi T. M. jest decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały, którą wydano w następującym stanie sprawy;
Podaniem z 9 września 2013 r. Z. M. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o zameldowanie na pobyt stały jej oraz jej trójki małoletnich dzieci pod adresem L. [...]. Podała, że pod adresem tym zamieszkuje od 2001 r. wraz z mężem (synem właścicielki) i dziećmi. Jak dotychczas meldowała się tam jedynie na pobyt czasowy, ponieważ właścicielka domu – T. M., nie wyraża zgody na meldunek stały.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł o zameldowaniu Z. M. wraz z dziećmi: K., D. i H., pod adresem: L. [...], przyjmując za podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 5, 10 i 47 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) dalej: "Uel", oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) dalej: "Kpa".
Organ I instancji ustalił, że właścicielem budynku jest T. M. Dotychczas wnioskodawczyni meldowała się pod ww. adresem jedynie na pobyt czasowy. Jednak o stałym charakterze przebywania pod tym adresem świadczą takie okoliczności, jak uczęszczanie dzieci do szkoły w L. i korzystanie z pomocy społecznej Ośrodka [...]. Dokonano również oględzin domu ustalając, że wnioskodawczyni wraz z mężem i dziećmi zajmuje pomieszczenie o wym. około 5 x 5 m, w którym znajdują się meble, kuchenka gazowa, piec węglowy, pralka, lodówka, rzeczy osobiste ww. Stwierdzone okoliczności przemawiały za uznaniem, że osoby te mieszkają w tym budynku w sposób trwały. Natomiast część budynku zajmowana przez T. M. i P. M. ma osobne wejście. Fakt zamieszkiwania żony pod przedmiotowym adresem potwierdził także mąż wnioskodawczyni (syn właścicielki).
Mając na względzie powyższe organ uznał, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 6 i 10 Uel, aby ww. osoby zameldować pod wskazanym adresem na pobyt stały. Przebywają one bowiem w danym miejscu przez okres dłuższy niż 30 dni z zamiarem stałego pobytu. Wydaniu takiego rozstrzygnięcia nie przeszkadzał natomiast brak zgody właścicieli budynku, a nawet istniejący spór rodzinny między stronami, ponieważ nie stanowią one przesłanek meldunkowych. Z tytułu zameldowania wnioskodawczyni i jej dzieci nie nabywają żadnych praw do lokalu.
W odwołaniu T. M. zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego uznając, że nie ma obowiązku zapewnienia Z. M. i jej dzieciom mieszkania. Jest właścicielką domu i nikt nie może rozporządzać tym prawem za nią. Podała, że Z. M. ma możliwość zamieszkania w swoim własnym domu rodzinnym w tej samej gminie.
Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 Uel, przesłankami zameldowania na pobyt stały są: zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem dłużej niż 30 dni oraz zamiar stałego przebywania w tym miejscu. Brak zgody właściciela lokalu lub budynku nie stanowi przeszkody do zameldowania, jeżeli tylko wykazane zostaną powyższe przesłanki, tyle że wymagane jest wtedy przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 47 ust. 2 Uel. I takie też okoliczności zaistniały w rozpoznawanej sprawie, które zostały należycie ustalone i udokumentowane. Ustawa nie uzależnia meldunku od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu.
Z decyzją tą nie zgodziła się T. M., wznosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zarzucała w niej, że w toku postępowania naruszono przysługujące jej prawo własności przedmiotowego budynku i nie uwzględniono podnoszonych w toku postępowania argumentów. W jej ocenie wadliwie ustalono stan faktyczny, ponieważ pomieszczenie o wym. około 5 x 5 m nie spełnia wymogów do zameldowania w nim, jako że brakuje w nim bieżącej wody, centralnego ogrzewania i kanalizacji. Nie wykazano również, aby wnioskodawczyni mieszkała w jej budynku, a ponadto posiada ona meldunek w swoim domu rodzinnym, gdzie panują lepsze warunki mieszkaniowe. Pozostaje z nią także w konflikcie i oczekuje, że osoby te wyprowadzą się z jej domu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Strona skarżąca zarzuca organom administracji nieuprawnione zameldowanie na pobyt stały swojej synowej – Z. M. wraz z trójką małoletnich dzieci pod adresem budynku mieszkalnego, stanowiącego przedmiot jej prawa własności. Zdaniem Sądu rozpatrujące sprawę organy w sposób zgodny z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zebrały materiał dowodowy, dokonały jego kompleksowej, logicznej i zgodnej z zasadami doświadczenia życiowego oceny, a wydając zaskarżone rozstrzygnięcie właściwie zastosowały obowiązujące przepisy prawa materialnego, normujące kwestie zameldowania na pobyt stały.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 47 ust. 1 Uel, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zameldowanie jest dokonywane w drodze czynności materialno – technicznej, polegającej na rejestracji danej osoby pod wskazanym adresem, zaś w postępowaniu rejestracyjnym organ ogranicza się do sprawdzenia, czy formularz zgłoszenia został prawidłowo wypełniony pod względem formalnym. W przypadku powzięcia wątpliwości co do zgłoszonych danych, zgodnie z art. 47 ust. 2 Uel, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. W takim postępowaniu organ zobowiązany jest do zbadania, przy zachowaniu unormowań określonych w K.p.a., czy zachodzą przesłanki zameldowania. W niniejszej sprawie wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie takiego postępowanie zawarła sama wnioskodawczyni w złożonym przez siebie podaniu, wskazując na faktyczne przebywanie w domu teściowej oraz konflikt rodzinny utrudniający zameldowanie w trybie rejestrowym.
Materialnoparwne przesłanki zameldowania na pobyt stały zostały określone w art. 6 ust 1 w związku z wart 10 ust. 1 Uel. Zgodnie z powyższymi regulacjami są nimi: zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem i zgłoszenie powyższego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca oraz zamiar stałego przebywania w tym miejscu. Przesłankę formalnoprawną określono zaś w art. 11 ust. 2 Uel., zgodnie z którym osoba zgłaszająca przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Jednakże w przypadku gdy wnioskodawca nie może uzyskać takiego potwierdzenia lub osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie wyraża zgody na potwierdzenie tego faktu, zastosowanie ma opisana powyżej regulacja art. 47 ust. 2 Uel. W świetle powyższego na organie ciąży wówczas jedynie obowiązek ustalenia, czy zachodzą materialnoparwne przesłanki zameldowania.
Zebrane na powyższą okoliczność dowody nie budzą wątpliwości ani zastrzeżeń Sądu. Dokonane oględziny budynku zlokalizowanego w L. pod nr [...] potwierdziły, że Z. M. wraz z mężem oraz trójką ich małoletnich dzieci zamieszkuje w pokoju znajdującym się w tym obiekcie. Pokój ten był umeblowany, a jego wyposażenie świadczyło o fakcie jego użytkowania właśnie jako pomieszczenia, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni z rodziną. Znajdowały się w nim nie tylko standardowe wyposażenie pokoju ale także zamrażarka, lodówka, pralka i wyposażenie kuchenne. Zamieszkiwanie Z. M. pod wskazanym adresem nieprzerwanie od 2000 r. potwierdził jej mąż – B. M., dzielnicowy L. – starszy aspirant A. W. oraz w istocie mąż właścicielki nieruchomości – P. M., który podczas dokonanych oględzin zeznał, że "synowa wyjeżdża w dzień, wraca wieczorem". Ponadto jak ustalono, dzieci wnioskodawczyni – K. M., D. M. oraz H. M. uczęszczały od oddziału przedszkolnego działającego w Publicznej Szkole Podstawowej [...], zaś po osiągnięciu wieku szkolnego rozpoczęły edukację w ww. Szkole Podstawowej, do której nadal uczęszczają. W ocenie Sądu powyższe okoliczności w pełni uprawniały do uznania za spełnione przesłanki warunkujące zameldowanie na pobyt stały, oraz w konsekwencji wydanie decyzji o zameldowaniu Z. M. i jej trojga małoletnich dzieci pod adresem L. [...].
Zarzut naruszenia prawa własności poprzez zameldowanie Z. M. na pobyt stały pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Celem postępowania meldunkowego jest zapewnienie zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania się. Z tego powodu wyłączną podstawą zameldowania jest ustalenie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie przebywa pod wskazanym adresem. Zameldowanie na pobyt stały nie jest zatem uzależnione od badania, czy wnioskodawcy przysługuje tytuł prawny do nieruchomości lub jego charakteru, nie jest również uzależnione od sporów majątkowych lub konfliktów pomiędzy domownikami, ale od spełnienia wyżej przedstawionych okoliczności faktycznych. Zasadnie też podkreślały organy, że samo zameldowanie nie rodzi żadnych praw do zajmowanego pomieszczenia. Do rozstrzygania spraw związanych z ochroną własności, w których bada się tytuł prawny do zajmowanego pomieszczenia nie są uprawnione organy administracji, lecz sądy powszechne.
Bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie pozostają ponadto zarzuty związane ze złym stanem technicznym pokoju, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni. Jak wskazano powyżej, dla dokonania zameldowania istotny jest sam fakt zamieszkiwania danej osoby w tym pokoju z zamiarem stałego pobytu. Uwagi związane ze złym stanem technicznym obiektu lub nienależytym jego użytkowaniem mogą być przedmiotem odrębnego postępowania przed właściwym organem nadzoru budowlanego, nie są zaś przedmiotem badania organu meldunkowego.
Rozstrzygając sprawę nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego lub uchybień w zakresie proceduralnym, wobec czego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło