II SA/Rz 447/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 18 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M. S. na działalność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Powodem był brak precyzyjnego wskazania przez skarżącego przedmiotu jego skargi. Po otrzymaniu odpisu tego orzeczenia M. S. wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku tym szczegółowo określił, co stanowiło przedmiot jego skargi w niniejszej sprawie. Następnie wskazał, że jest osobą samotną, całkowicie niezdolną do pracy z powodu długotrwałej choroby. Do niedawna utrzymywał się z niskiej renty czasowej, ale aktualnie już jej nie pobiera i "nie ma z czego żyć". Jest współwłaścicielem (wraz z bratem) zabudowanej nieruchomości (udział 1/2), jak też nieruchomości rolnej o pow. 4,61 ha (udział 1/6) i lasu o pow. 0,23 ha (udział 1/6) oraz właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 2,47 ha. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy stanowiąc odstępstwo od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") przeznaczone jest dla osób ubogich, które nie mają żadnego dochodu i majątku, przez co nie mają możliwości wygospodarowania środków na samodzielne sfinansowanie kosztów swojego udziału w danym postępowaniu sądowym. Analiza danych wniosku M. S., jak też tych wynikających z akt postępowania administracyjnego dostarcza podstaw do stwierdzenia, że wymieniony mieści się w powyższej grupie. W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 249a P.p.s.a. Rozpoznanie żądania strony w tym zakresie jest bowiem zbędne z uwagi na brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na to, że ustalony w toku wpadkowego postępowania, jakim jest postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, przedmiot skargi, a to decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. dotycząca specjalnego zasiłku celowego mieści się w grupie spraw wskazanych w powołanym wyżej przepisie, to koniecznym stało się orzeczenie jak w pkt I niniejszego postanowienia. Natomiast odnosząc się do żądania strony w zakresie ustanowienia pełnomocnika wzięto pod uwagę, że M. S. znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bowiem nie pobiera już renty czasowej, w związku z czym nie posiada środków do życia. Jak ustalono na podstawie akt sprawy, renta ta była tak niska (854 zł), że brak było możliwości, by skarżący mógł z niej czynić jakiekolwiek oszczędności np. na poczet kosztów postępowania sądowego. Należało także mieć na względzie, że M. S. to osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, niezdolna do pracy i wymagająca pomocy innych osób w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W takiej sytuacji, nie można wymagać od wnioskodawcy, by podjął jakieś zatrudnienie czy też prace dorywcze w celu poprawy swojej sytuacji finansowej. Poza tym, skarżący korzysta z pomocy społecznej, czego zresztą dotyczy niniejsza sprawa. W dniu 10 stycznia 2018 r. wydane zostały mianowicie w stosunku do niego dwie decyzje w takim właśnie przedmiocie tj. o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup żywności oraz o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego na zakup leków i opału. Trzeba jeszcze podkreślić, że wprawdzie skarżący ma pewien majątek nieruchomy, jednak poza nieruchomością rolną o pow. 2,47 ha jest tylko współwłaścicielem pozostałych, co z pewnością mogłoby utrudnić ich ewentualne zbycie. Z tych wszystkich, wymienionych wyżej względów orzeczono o ustanowieniu na rzecz M. S. adwokata, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.