II SA/Rz 447/23

WyrokWSA w Rzeszowie2023-11-09

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Piotr Popek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zleciła przewóz towaru innej firmie posiadającej licencję, a sama nie posiadała uprawnień do wykonywania transportu drogowego, może zostać uznana za przewoźnika wykonującego przewóz i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżąca spółka była przewoźnikiem wykonującym transport drogowy w dniu kontroli, mimo przedstawienia faktury potwierdzającej zlecenie przewozu innej firmie. Dokumenty zebrane w trakcie kontroli, w tym dowód wydania towaru i dane z tachografu, jednoznacznie wskazywały na skarżącą jako przewoźnika. Faktura przedstawiona na późniejszym etapie postępowania, jako dokument prywatny, nie mogła stanowić wystarczającego zaprzeczenia dowodom uzyskanym wcześniej, zwłaszcza w kontekście powiązań między spółkami.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę spółki "K" sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia lub licencji. Spółka twierdziła, że nie była przewoźnikiem, a jedynie zleciła przewóz innej firmie posiadającej uprawnienia, co potwierdzała faktura. Organy uznały jednak, że spółka była przewoźnikiem, opierając się na dokumentach z kontroli drogowej i zeznaniach kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 stycznia 2023 r., nr BP.501.2317.2021.0949.RZ9.351916 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Przedmiotem skargi "K" sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Skarżąca, Przedsiębiorca lub Spółka) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 23 stycznia 2023 r. nr BP.501.2317.2021.0949.RZ9.351916. Utrzymano nią w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD) z 11 października 2021 r. nr WITD.DI.0152.IX0337/108/21, o nałożeniu na Przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: 2 sierpnia 2021 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr [.....] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego (dalej: ITD) przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania nr rejestracyjny [...] i naczepy marki INTER CARS nr rejestracyjny [...], którym kierował P. C. Kierujący wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu Przedsiębiorcy i przewoził ładunek rzepaku z Z. do K. Nadawcą ładunku był przedsiębiorca "K" sp. z o.o., a jego odbiorcą było przedsiębiorstwo "X". Do kontroli kierujący okazał m. in. dowód osobisty, kartę kierowcy oraz dokument przewozowy - dowód wydania z 2 sierpnia 2021 r. Natomiast nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani innego dokumentu uprawniającego do wykonania ww. przewozu. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli z 2 sierpnia 2021 r. Pismem z 3 sierpnia 2021 r. PWITD zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszenia ujawnionego w protokole kontroli, polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Decyzją z 11 października 2021 r. nr WITD.DI.0152.IX0337/108/21, PWITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.). W odwołaniu od tej decyzji Spółka podniosła, że organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy przyjmując, że przewoźnikiem była odwołująca się Spółka, nadawcą ładunku był przedsiębiorca "K" sp. z o.o., a jego odbiorcą przedsiębiorstwo "X". W jej ocenie "K" sp. z o.o. zleciła przewóz towaru Spółce, która zapłaciła za przewóz przedsiębiorcy "Z" z siedzibą w R., i to ten Zakład był przewoźnikiem wykonującym przewóz z dnia kontroli. Wykonanie tego przewozu potwierdza faktura wystawiona na rzecz Przedsiębiorcy. Ww. Zakład posiada uprawnienia do wykonywania przewozów drogowych, tj. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [...]. W związku z tym naruszenie wskazane w zaskarżonej decyzji nie miało miejsca. Decyzją z 23 stycznia 2023 r., opisaną na wstępie, GITD - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przewoźnikiem była Skarżąca, kierowcą wykonującym ww. przewóz drogowy był P.C., a przewóz wykonany był ww. pojazdami. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kierujący przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że przewozi ładunek rzepaku z Z. do K., a przewóz ten wykonuje jako pracownik Skarżącej. Kierujący zeznał też, że nie posiada zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani żadnego innego dokumentu uprawniającego do wykonania ww. przewozu drogowego. GITD przychylił się do oceny organ I instancji, że to Spółka wykonywała przewóz ładunku rzepaku z Z. do K., zatem do wykonania tego przewozu kierujący powinien był posiadać stosowne uprawnienia wymagane przepisami u.t.d. Skarżąca w dniu kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Fakty te potwierdza pismo z Urzędu Miasta [...] z 7 września 2021 r. i pismo z GITD z 17 września 2021 r. W związku z powyższym w dniu kontroli Skarżąca nie posiadała uprawnień do wykonania skontrolowanego przewozu drogowego. W tej sytuacji organ odwoławczy w ślad za organem I instancji przyjął za prawidłowe nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zdaniem GITD w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji strona miała zapewnione prawo do udziału w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skontrolowany przewóz drogowy wykonywała Spółka, mimo iż nie posiadała żadnych uprawnień do wykonania ww. przewozu drogowego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Spółki GITD podkreślił, że zebrany materiał dowodowy wskazuje przewoźnika wykonującego ww. przewóz drogowy. Skontrolowany kierowca P.C. - pracownik Skarżącej w złożonych zeznaniach nie wskazał innego przewoźnika. Natomiast w dokumencie przewozowym - dowodu wydania z 2 sierpnia 2021 r. dokładnie został wskazany przewoźnik wykonujący przewóz ładunku rzepaku. Na podstawie tego dokumentu nie można mieć żadnych wątpliwości, że tym przewoźnikiem była Skarżąca. Dołączona zaś do odwołania faktura z 6 sierpnia 2021 r., nie może podważyć ustaleń dokonanych przez organ I instancji, bowiem w treści tej faktury nie ma żadnych informacji, które wskazywałyby, że określona w niej usługa transportowa dotyczy ww. przewozu drogowego, tj. przewozu drogowego ładunku rzepaku wykonanego 2 sierpnia 2021 r. Treść tej faktury sugeruje, że usługa transportowa mogła dotyczyć każdego przewozu wykonanego przed 6 sierpnia 2021 r., czy nawet 6 sierpnia 2021 r. Spółka skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję GITD z 23 stycznia 2023 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego, w tym art. 92 c i art. 93 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie, 2) prawa procesowego: art. 6, art. 7 w zw. z art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 156 § 3 ust. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowaniem wyjaśnień złożonych w toku prowadzonego postępowania. Nadto Skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów K.p.a., w tym art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Podniosła, że materiał dowodowy został zebrany i przeanalizowany wybiórczo jedynie w celu potwierdzenia zaistnienia rzekomego naruszenia. Wnioski wysnute przez organ nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami kontrolujących, którzy stwierdzając ww. naruszenie wykazali się ignorancją i lekceważeniem przepisów prawa. Strona nie może bowiem zostać ukarana za wskazane naruszenie, gdyż nie jest stroną postępowania. Nadto podniosła, że decyzja została wydana w oderwaniu od stanu rzeczywistego. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami organu, który stwierdził, że przedłożona faktura potwierdzająca zlecenie przewozu innej firmie nie ma znaczenia w sprawie. Podniosła, że w odwołaniu wyjaśniła wszystkie okoliczności, które potwierdzają, że Spółka, nie jest stroną w sprawie. Skarżąca zwróciła uwagę, że kierowca do kontroli okazał dokument przewozowy na podstawie, którego kontrolujący stwierdził, że przewoźnikiem w tym przypadku jest Spółka. Nadawcą ładunku jest firma "K" sp. z o.o., a jego odbiorcą "X". Zleceniodawcą w tym przypadku była firma "K" sp. z o.o., która zleciła przewóz towaru Skarżącej. Natomiast Spółka zapłaciła za ten przewóz firmie "Z" z siedzibą w R. Są to firmy ze sobą zaprzyjaźnione i stąd taka ko regulacja. W ocenie Skarżącej nie wykonywała ona przewozu drogowego, gdyż nie posiadała do tego uprawnień. To firma "Z", realizowała przewóz, co potwierdziła, wystawiając fakturę za usługę transportową na rzecz Skarżącej. Firma ta posiada stosowne uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Skarżąca stwierdziła, że przewoźnikiem świadczącym usługi dla Spółki jest firma "Z". Dokument przewozowy nie wskazuje bezpośrednio przewoźnika, a jedynie firmę odpowiedzialną za przewóz towaru. Z powyższego wynika, że firma zleca drugiej firmie przewóz i płaci za taką usługę. Faktura, przedłożona w trakcie postępowania, potwierdza ten fakt. W ocenie Skarżącej powyższe zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Wbrew jej zarzutom organy nie naruszyły prawa procesowego przy gromadzeniu dowodów, a następnie przy ich ocenie, a tym samym nie jest obarczone błędem ich ustalenie, że to skarżąca spółka była przewoźnikiem w chwili przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. W sprawi, w trakcie kontroli, organ zgromadził istotne dla jej rozstrzygnięcia dowody w postaci dokumentów zatrzymanych przez Inspektorów ITD. W trakcie kontroli, jak także w charakterze świadka został przesłuchany kierowca prowadzący samochód ciężarowy z ładunkiem rzepaku, Pan P.C. Z dokumentów zgromadzonych przez organy istotne znaczenie w sprawie mają dowód wydania wystawiony przez przedsiębiorstwo "K" sp. zo.o. z siedzibą w W., a także Raport Danych z Tachografu, albowiem z obydwóch tych dokumentów wynika podmiot będący przewoźnikiem w przedmiotowej sprawie. Z dowodu wydania wystawionego przez spółkę "K" wynika, że przewoźnikiem wydanego towaru w postaci rzepaku zrównoważonego był podmiot o nazwie "K" sp. z o.o. zaś kierowcą był P.C.. Transport realizowany był pojazdami o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. Drugim istotnym dokumentem jest protokół z tachografu, który wykazywał, że przedsiębiorstwem wykonującym przewóz objętym wskazaniami tachografu był "K" sp. z o.o. W końcu słusznie organy powołały się przy dokonywaniu oceny dowodów na zeznania P.C., który wskazał, że jest kierowcą zatrudnionym w przedsiębiorstwie "K". Wszystkie zatem dowody zgromadzone przez organy w sposób jednoznaczny wskazują, że podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca spółka. Brak było na etapie kontroli jakichkolwiek dowodów przemawiających za przyjęciem ,że przewozu dokonywała spółka "Z" sp. z o.o. W trakcie kontroli nie doręczono kontrolującym żadnych dokumentów mogących wskazywać na innego przewoźnika, żadnych tego typu okoliczności nie podał także kierowca. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego skarżąca przedstawiła fakturę wystawioną przez "Z" sp. z o.o. z siedzibą w R. ,której przedmiotem jest usługa transportowa na kwotę 1933,56 złotych. W ocenie spółki sianowi to dowód tego, że objęty kontrolą przewóz był wykonywany przez spółkę "Z", nie zaś spółkę ukaraną. W odwołaniu naprowadzono ,że spółki ze sobą współpracują i dlatego taki był sposób dokumentowania usługi. Spółka wystawiająca fakturę posiada Licencję na wykonywanie krajowego przewozu rzeczy. W tych okolicznościach faktycznych organy nie naruszyły jednak prawa procesowego a to art6 6,7,75,77 i 80 kpa w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Organy uzyskały wszystkie dowody, jakie były potrzebne do wydania rozstrzygnięcia, zaś dokonana ocena mieści się w pojęciu oceny wszechstronnej. Uwzględnia zasady logiki i doświadczenia życiowego. Miały prawo organy oprzeć się na dowodach zgromadzonych w trakcie czynności wykonanych w ramach kontroli pojazdu wykonującego przewóz drogowy, zwłaszcza w sytuacji gdy dowody te były jednoznaczne i ze sobą zbieżne. Ze wszystkich tych dowodów wynikało, kto był przewoźnikiem towaru. Przedstawiona na późniejszym etapie postępowania faktura mogła zostać przez organy oceniona jako dowód nie stanowiący wystarczającego zaprzeczenia dowodom uzyskanym wcześniej. Po pierwsze bowiem nie wskazuje ona jakiej konkretnie usługi transportowej dotyczy, gdyż nie jest oczywiście tak, że z samej daty jej wystawienia wynika, iż dotyczy ona usługi wykonanej tego samego dnia, zaś po drugie jest to dokument prywatny, który musi być oceniany w całokształcie dowodów. W tym zaś zakresie organy mogły wziąć pod uwagę wzajemne powiązania pomiędzy podmiotami "Z" sp. z o.o i "K" sp. z o.o., obie z siedzibą w R. oraz treść przedstawionej faktury przy dokonywaniu konfrontacji tego dokumentu z dowodami zebranymi wcześniej. Miały prawo uznać, że dokument ten nie może stanowić zaprzeczenia okoliczności ustalonych na podstawie wcześniej uzyskanych dowodów. W tych okolicznościach zarzuty skargi co do naruszenia zasad postępowania dowodowego okazały się niezasadne. Wobec ustalenia ,że spółka "K" dokonywała przewozu nie posiadając licencji na wykonywanie tego typu transportu organy były zobowiązane do nałożenia kary. Przepis art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, Wysokość kar za poszczególne naruszenia przewidziana jest w załączniku nr 3 do ustawy zawierającym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń. Pod pozycja 1.1 tego załącznika ustawodawca wskazał, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji innej niż licencja wspólnotowa podlega karze 12.000 złotych. Jest to kara określona ściśle, bez zastosowania tzw. widełek. W przypadku stwierdzenia tego typu uchybienia organy ITD są zobowiązane do nałożenia kary w takiej właśnie wysokości. Organy w trakcie prowadzonego postępowania nie ustaliły przesłanek z art. 92b czy 92c ustawy o transporcie drogowym. Sama spółka nie powoływała się na takie okoliczności. Wymierzenie kary w wysokości 12.000 złotych odpowiada zatem prawu. Skarga okazała się bezzasadna , w związku z czym uległa oddaleniu w myśl art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło