II SA/Rz 449/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu Ł. K. dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że dysponuje "mocno ograniczonym budżetem". Wraz z żoną i dwójką dzieci (6 i 7 lat) nie mają własnego lokalu mieszkalnego, dlatego też duża część środków pieniężnych przeznaczana jest na zapewnienie rodzinie warunków mieszkaniowych. Podkreślił, że rodzina żyje "jak najbardziej skromnie", nie przeznacza funduszy na jakiekolwiek zbędne wydatki. Oszczędzają, aby zamieszkać "na swoim". Jako majątek wnioskodawca wykazał samochód osobowy oraz oszczędności pieniężne w wysokości 80 000 zł. Wobec uznania, że złożone przez skarżącego oświadczenie jest niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie jego wniosku wezwano go do uzupełnienia podanych informacji. W odpowiedzi Ł. K. wskazał, że wysokość netto pobieranych przez niego i żonę wynagrodzeń za pracę wynosi 1680 zł i 1400 zł. Comiesięczne wydatki rodziny to: prąd – 80 zł, gaz – 150 zł, woda – 100 zł, telefon stacjonarny i telewizja – 99 zł, telefony mobilne – 80 zł, wywóz śmieci – 6 zł na osobę, drzewo opałowe - 220 zł, wyżywienie – 1000 zł, opłaty za przedszkole i szkołę – 270 zł, bilet miesięczny na dojazd do pracy – 114 zł, koszt utrzymania samochodu (w związku z dojazdem do pracy) – 288 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że pomimo wspólnego mieszkania z H. i K. K. nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie Ł. K. nie podlega uwzględnieniu, bowiem wymieniony nie wykazał, by jego sytuacja rodzinno-materialna wymagała udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych. Jak wyżej podano, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Rodzina ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, bowiem pomimo, że nie posiada własnego lokalu mieszkalnego, to zajmuje część domu należącego do H. i K. K. Związana jest z tym konieczność płacenia rachunków dotyczących utrzymania tej nieruchomości, jednak – jak zaznaczył wnioskodawca - "odpadają" koszty wynajmu. Strona zamierza wybudować swój własny dom, czego zresztą dotyczy niniejsza sprawa (tzn. ustalenia warunków zabudowy w tym zakresie). W związku z powyższym wszystkie oszczędności przeznaczane są na realizację tego celu. Średnia miesięczna wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków to ok. 2500 zł. Wśród tych wydatków mieszczą się nie tylko te odnoszące się do zaspokojenia tzw. niezbędnych potrzeb życiowych, ale również inne, jak np. za telefon czy telewizję. Tymczasem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", ustanawiając przesłankę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (a o takie ubiega się strona) stanowi, że jest nią niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że przy ocenie zasadności wniosku o sfinansowanie przez Skarb Państwa kosztów udziału danej osoby w postępowaniu sądowym bierze się pod uwagę tylko te wydatki, które w świetle tego przepisu mają znamiona koniecznych. Są to więc wydatki przesądzające o egzystencji człowieka, nie zaś te, które wpływają na tzw. komfort życia. Nie negując jednak w zupełności potrzeby posiadania w obecnych czasach telefonu, należy zakwestionować wysokość wydatku strony na powyższe (179 zł łącznie z telewizją). Ponadto, w sytuacji, gdy potrzeby mieszkaniowe rodziny wnioskodawcy są zaspokojone, trudno znaleźć argument, dla którego zgromadzone w celu budowy własnego domu oszczędności tej rodziny (80 000 zł) nie mogłyby również zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Potrzebna obecnie z tytułu tych kosztów kwota 500 zł (wysokość wpisu od skargi) może zresztą zostać swobodnie uiszczona przez wnioskodawcę z bieżących oszczędności tj. kwoty pozostającej do jego dyspozycji po odliczeniu wszystkich podanych w dodatkowym oświadczeniu wydatków rodziny (3080 zł – 2500 zł = 580 zł). Powyższe wskazuje, że Ł. K. bez powstania uszczerbku, o którym mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. może pokryć nie tylko aktualne, ale również ewentualne przyszłe koszty sądowe, których łączna wysokość będzie już prawdopodobnie niższa od wskazanej kwoty 500 zł. Końcowo należy zaznaczyć, że wynikającą z art. 199 P.p.s.a. zasadą jest, że to strony postępowania mają obowiązek poniesienia wszelkich związanych z nim kosztów. Obowiązek ten może być wyłączony w odniesieniu do danej strony tylko wyjątkowo tzn. gdy po pokryciu przez nią wydatków na tzw. konieczne potrzeby, nie pozostają jej już żadne wolne środki, które mogłaby przeznaczyć na koszty sądowe w sprawie. Dane przedstawione przez skarżącego z pewnością nie pozwalają na takie wyłączenie. Z tych przyczyn odmówiono przyznania Ł. K. prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.