II SA/Rz 452/13

II SA/Rz 452/13 P O S T A N O W I E N I E z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego - p o s t a n a w i a - przyznać H. K. prawo pomocy i zwolnić ją od kosztów sądowych w 1/2 (słownie: jednej drugiej) części. Zarządzeniem z 28 czerwca 2013 r. wezwano H. K. do uiszczenia wpisu od skargi na opisaną w sentencji decyzję w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Postanowieniem z 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, a od orzeczenia tego strona skarżąca w ustawowych terminie wniosła sprzeciw. Z informacji przekazanych przez H. K. wynika, że jest ona matką samotnie wychowująca dwoje dzieci w wieku 12 i 14 lat. Utrzymuje się z pracy zarobkowej o wynagrodzeniu 3900 zł brutto (2650 zł netto) oraz alimentów na dzieci w kwocie 500 zł miesięcznie. Ponosi typowe wydatki związane z utrzymaniem rodziny, w tym mieszkania, chorobami dzieci, spłaca pożyczkę zaciągniętą na budowę domu w ratach po 100 zł, a ponadto związane ze szkołą dzieci, w tym z nauką szkole muzycznej po 140 zł i zakupem instrumentów muzycznych, jak też dodatkowymi zajęciami pozaszkolnymi w wysokości około 250 zł. Dodatkowo w sierpniu wydatkowała na zakup podręczników i przyborów szkolnych dla obu synów około 1500 zł. Wnioskodawczyni mieszka w mieszkaniu o pow. 50 m2, posiada dom w budowie od 14 lat oraz środki pieniężne w kwocie 20 tyś zł zgromadzone w formie obligacji. Wydatki na mieszkanie to czynsz – 360 zł, gaz – 60 zł, energia elektryczna – 70 zł, telefon – 70 zł, abonament rtv – 17 zł, podatek od nieruchomości – 12 zł, a ponadto obiady dla dzieci w szkole – 60 zł i prywatne wizyty lekarskie – 100 zł. Na żywność wydatkuje miesięcznie około 1000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może odbyć się bez analizy kosztów postępowania, jakie mogą wiązać się z danym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Z uwagi na zakres zgłoszonego żądania koszty te ograniczyć należy do kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, w od skargi kasacyjnej 250 zł. Z kolei opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku na żądanie strony - w przypadku wyroku oddalającego skargę – 100 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zasługuje ona na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wysokość należnego wpisu od skargi wynosi 500 zł, co przy miesięcznym dochodzie trzyosobowej rodziny wynoszącym nieco ponad 3.000 zł netto może stanowić dla niej pewną trudność płatniczą, zwłaszcza że w ostatnim czasie zobowiązana była do wydatków związanych z rozpoczynającym się rokiem szkolnym. Skarżąca ma bowiem na utrzymaniu dwoje małoletnich, uczących się dzieci, które wychowuje samotnie. Podkreślenia jednak wymaga, że dysponuje ona stałym źródłem dochodu i nie wykazała, aby otrzymywane wynagrodzenie uległo obniżeniu, pomimo składania takich deklaracji w pismach procesowych. Posiada również oszczędności pieniężne w formie obligacji skarbowych, co dowodzi że w minionym czasie nie wydatkowała wszystkich osiąganych dochodów. Przemawia za tym również okoliczność, że jest w trakcie realizacji inwestycji budowlanej, wprawdzie trwającej od 14 lat, ale jednak ciągle realizowanej i będącej w znacznym stopniu zaawansowania, na co wskazuje lektura akt administracyjnych. Nie jest zatem tak, że skarżąca wydatkuje wszystkie bieżące dochody na niezbędne potrzeby życia codziennego. Wprawdzie oświadcza, że oszczędności te przeznaczone są na budowę domu, jednak w sytuacji kiedy ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe nie można uznać takich wydatków za priorytetowe względem kosztów sądowych. Prawo pomocy nie może być wykorzystywane jako instrument ochrony własnych zasobów majątkowych, a obowiązkiem każdego skarżącego zasadniczo jest partycypowanie w kosztach postępowania sądowego (art. 199 Ppsa). Sąd uznaje, że wnioskodawczyni ponosi typowe koszty codziennego utrzymania rodziny (żywność, media, środki czystości), w tym wydatki szkolne. Po ich pokryciu rodzina dysponuje jednak jeszcze oszczędnościami, aby bez uszczerbku dla swojego utrzymania uiścić połowę należnych kosztów sądowych. Posiadanie comiesięcznego dochodu oraz oszczędności pieniężnych, bez wykazania przez stronę konieczności ponoszenia nadzwyczajnych wydatków na podstawowe sprawy życiowe uniemożliwiają uznanie, że poniesienie połowy kosztów sądowych mogłoby odbyć się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania rodziny. Podkreślenia również wymaga, że wnioskodawczyni pomimo wezwania nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie wskazała też źródła finansowania zakupu instrumentów muzycznych dla dzieci i wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika, co dodatkowo utrudniło ocenę jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Z uwagi na jednoznaczność wezwania wystosowanego w tym przedmiocie przez referendarza sądowego Sąd uznał za zbędne jego ponawianie, ponieważ do kwestii tych skarżąca nie odniosła się we wniesionym sprzeciwie. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, Sąd postanowił częściowo uwzględnić wniosek i przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części, tj. w połowie należnej ich wysokości. Miał przy tym na względzie, że skarżąca będzie również zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych w drugiej równorzędnie toczącej się sprawie o sygn. II SA/Rz 453/13, które są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ dotyczą tej samej inwestycji, tj. budowanego domu.