II SA/Rz 455/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia z urzędu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [.]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania M. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] wprowadzającą z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi H. gm. U. zmiany dotyczące powierzchni działek nr 128/1 i nr 118/2. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2072 ze zm. zwana dalej w skrócie upgk) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana dalej w skrócie k.p.a.). W odwołaniu skarżący zarzucił, że Starosta pod pozorem zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków chce zmienić przebieg granic działek nr 118/1 i 118/2. Organ wymusił podpisanie protokołu z dnia 26 maja 2006r., gdyż pracownik tego organu do podpisania podsunął niewypełniony protokół. Organ pominął fakt, że w 1999r. podpisano oświadczenie z właścicielem sąsiedniej działki C. R., a Starostwo przez 7 lat nie wnosiło żadnych zastrzeżeń, co do przebiegu granic. Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń zawartych w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2006r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w celu dostosowania ewidencji gruntów do stanu faktycznego w zakresie przebiegu granic działek z działką nr 119 organ pierwszej instancji 26.05.2006r. przeprowadził z urzędu na gruncie prace geodezyjne związane z ustaleniem jej przebiegu z udziałem zainteresowanych stron. Z treści protokołu wynika, że przyjęcie granic przedmiotowych działek nastąpiło według stanu z dotychczasowego operatu ewidencji gruntów oraz pomiaru bezpośredniego na gruncie, który podpisały zainteresowane strony to jest M. S. i J. N., a powierzchnię działek wyliczono analitycznie. Organ ustalił też, że według kopii mapy ewidencyjnej granica między działkami nr 118/1 i 118/2, a działką 119 przebiega przez budynki gospodarcze usytuowane w części działki nr 119. W wyniku odnowienia operatu wsi H. w 2003r. przebieg granicy między ww. działkami wykazano na ma podstawie mapy zasadniczej po istniejącym ogrodzeniu, a w części opisowej ewidencji powierzchnia poszczególnych działek nie uległa zmianie. Organ stwierdził, że istniejący stan faktyczny nie jest stanem prawnym i świadczy o istnieniu błędu polegającego na wykreśleniu na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działek nr 118/1 i 118/2 z działką nr 119 według ogrodzenia. Kwestia zgody stron nie ma znaczenia, gdyż w przedmiotowej sprawie chodzi o odtworzenie stanu istniejącego przed popełnieniem błędu. Jeżeli strony nie dysponują nowymi tytułami prawnymi to ustalenie spornej granicy może nastąpić w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym. Powoływanie się na oświadczenie z 1999r., iż granica przebiega po istniejącym ogrodzeniu posiada znamiona nieformalnej umowy cywilnej i nie może stanowić podstawy do wykazania jej w operacie ewidencyjnym. W skardze do Sądu skarżący M. S. stwierdził, że w jego ocenie naruszono przepisy postępowania administracyjnego, bo wniósł odwołanie od decyzji i sprawa nie została jeszcze zakończona. Zarzucił, że pracownicy organu pierwszej instancji na polecenie tego organu przesuwali słupki graniczne, oraz brak realizacji zaleceń zawartych w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2006r. W pozostałym zakresie powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027 ze zm. zwana dalej w skrócie upgk) w Rozdziale 4 zatytułowanym "Ewidencja gruntów i budynków" (art. 20 – 26) definiuje zasady i cele prowadzenia ewidencji gruntów. Mając na uwadze wskazane przepisy, Sąd uznał, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza udokumentowany stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, która wprowadza zmiany w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni działek nr 118/1 i 118/2 stanowiących własność M. S., położonych w miejscowości H., polegająca na zwiększeniu tej powierzchni w stosunku do powierzchni istniejącej w zapisach ewidencji gruntów. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że nastąpiło wznowienie przebiegu granic pomiędzy działkami 118/1 i 118/2 oraz działką nr 119, które w 2003r. w trakcie opracowywanej wektoryzacji map ewidencyjnych wkreślono na podstawie mapy zasadniczej po istniejącym ogrodzeniu. Najogólniej rzecz ujmując przedmiotem skarg jest zmiana powierzchni działki. Zmniejszenie, czy zwiększenie powierzchni nieruchomości może nastąpić tylko względem nieruchomości graniczących, bądź też zastosowania bardziej precyzyjnych metod pomiaru. W aktach administracyjnych sprawy dołączona jest mapa w skali 1:1000 nazwana "Przebieg ogrodzeń w stosunku do granic działek" (karta akt admin I inst. nr 5), na której kolorem żółtym zaznaczono przebieg ogrodzenia, a kolorem zielonym granice działek. Z wymienionej mapy jednoznacznie wynika, że zmiana konfiguracji działek skarżącego (118/1 i 118/2) następuje nie tylko wzdłuż granicy działki 119, ale także 128/1, 403 i 405. Fakt ten uzasadnia interes prawny właścicieli, czy użytkowników wieczystych nieruchomości graniczących, do występowania jako strony w tym postępowaniu, co jest zgodne z definicją strony zawartą w art. 28 k.p.a. Tymczasem stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją byli jedynie właściciele nieruchomości nr 119, 118/1 i 118/2. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, skutkującą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchyleniem zaskarżonej decyzji. W związku z tym, że naruszenie to dotyczy decyzji obydwu instancji Sąd wyrokiem objął tez decyzję organu pierwszej instancji. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że organy nie ustaliły precyzyjnie przedmiotu prowadzonego postępowania, co z kolei ma wpływ na zastosowanie przepisów prawa, a na pewno nie został wyeksponowany w sentencji zaskarżonej decyzji. Z sentencji decyzji wynika, że zmianie uległa jedynie powierzchnia działek skarżącego spowodowana dokładniejszymi pomiarami. Natomiast w oparciu o przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy nie sposób nie zauważyć, że decyzja dotyczy też zmiany przebiegu granic wykazywanych w mapie ewidencji gruntów. Fakt ten jest podnoszony przez skarżącego i dowodzony załączoną do odwołania kserokopią mapy ewidencji gruntów aktualną na dzień 19 maja 2004r., która pokazuje inny przebieg granic między działkami skarżącego a działką nr 119. Zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji rozstrzygniecie o zmianie powierzchni działki nie oddaje istoty przedmiotowej sprawy. W tym zakresie ograny naruszyły przepis art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zakresu przedmiotowego spraw i dostateczne ustalenie stanu faktycznego. W szczególności brak jest wpisów z części zawierającej dane oraz wyrusów z map ewidencji gruntów celem pokazania popełnienia błędu w części mapowej ewidencji gruntów. To z kolei po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, jako naruszenie przepisów postępowania stanowi przesłankę do uchylenia decyzji. Nietrafne są zarzuty skarżącego odnośnie niemożliwości wydania decyzji wobec niezakończenia postępowania odwoławczego. Dodać należy, ze organy ewidencji gruntów prawidłowo oceniły wywodzenie skutków prawnych odnośnie nieruchomości 119 z nieformalnego oświadczenie z 1999r. C. R. Przedłożony na rozprawie przed Sądem akt notarialny z 1 października 1996r. Rep. [...], dowodzi, że J. N. stał się właścicielem działki nr 119 położonej w H. W tej sytuacji Sąd uznał, że rzeczą organu będzie ustalenie kręgu stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w trakcie całego toczącego się postępowania. Poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy określi zakres przedmiotowy, w szczególności, czy jest to postępowanie zmierzające do wprowadzenia zmian przedmiotowych w ewidencji gruntów, czy też usunięcia oczywistej omyłki, polegającej na wyeliminowaniu rozbieżności danych zawartych w części opisowej i w części graficznej. Ustalenie zakresu przedmiotowego sprawy będzie decydowało o przepisach prawnych, które organ powoła w podstawie prawnej i jednocześnie pozwoli na podjecie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy. Wobec wykazania naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i lit.c. P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd ma podstawie art. 152 p.p.s.a wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienia w art. 200 p.p.s.a.