II SA/Rz 458/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-05-21

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia przyznającego częściowe prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji materialnej lub życiowej od czasu wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia przyznającego częściowe prawo pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej lub życiowej od czasu wydania poprzedniego postanowienia. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane lub uchylane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, a brak takiej zmiany uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia, które częściowo przyznało prawo pomocy (zwolnienie od kosztów), a częściowo odmówiło (ustanowienie adwokata). Skarżący podał swoją sytuację materialną i majątkową, która była niemal identyczna jak w poprzednim wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2018 r. sygn. II SO/Rz 5/18 zwalniającego skarżącego od kosztów sądowych i oddalającego wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2018 r. sygn. II SO/Rz 5/18 zwalniającego skarżącego od kosztów sądowych i oddalającego wniosek w pozostałym zakresie. Sygn. II SA/Rz 458/18 U Z A S A D N I E N I E W sprawie ze skargi opisanej w sentencji, skarżący wniósł po raz drugi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że jest osoba starszą (77 lat) i chorą, nie ma wiedzy by poradzić sobie ze sprawą, nie stać go na pełnomocnika z wyboru, pobiera emeryturę w kwocie 1300 zł, Jako majątek wskazał dom o pow. 220 m² o wartości 600.000 zł przed zniszczeniem oraz nieruchomość rolną o pow. 1,05 ha, dwa budynki gospodarcze (jeden zniszczony bez dachu). Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako stałe zobowiązania wyszczególnił ratę kredytu 208,38 zł, prąd 129,97 zł, gaz 83,01 zł, opłata za media w wysokości 110,43 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Nadesłany wniosek należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 18 maja 2018 r. sygn. II SO/Rz 5/18 przyznającego skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych i odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika). Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest drugim żądaniem skarżącego w zakresie przyznania prawa pomocy, identycznym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem z dnia 18 maja 2018 r. W rozpoznawanej sprawie należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku, traktując go jako wniosek o zmianę postanowienia przyznającego prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i odmawiającego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji, skoro dane zawarte w treści aktualnego wniosku – oświadczenia są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku, informacje o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są niemal identyczne, a skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób mający znaczenie w rozpoznawanej sprawie (jego sytuacja nie uległa pogorszeniu, nie ujawniono nowych okoliczności, z których wynikałyby przesłanki przyznania prawa pomocy) zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w:B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby zmianę postanowienia z dnia 18 maja 2018 r. Z porównania wniosków wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna jak też wysokość dochodów skarżącego nie uległy zmianie. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2018 r., sygn. II SO/Rz 5/18 i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. W konkluzji jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2018 r. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło