II SA/Rz 459/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 15 lutego 2023 r.nr GK -II.7221.14.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – skargę oddala – Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "PWINGiK", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 15 lutego 2023 r. nr GK-II.7221.14.2023, wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") odmówił wprowadzenia zmian dotyczących gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [....] w W. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że przesyłka zawierająca ww. decyzję, adresowana do JK (dalej: "Skarżący"), z uwagi na nieobecność Skarżącego została złożona w placówce operatora pocztowego. Pomimo dwukrotnego awizowania – 1 i 9 grudnia 2022 r., nie została podjęta przez adresata. W dniu 9 stycznia 2023 r. Skarżący nadał w placówce operatora pocztowego – skierowane do PWINGiK za pośrednictwem Starosty – odwołanie od ww. decyzji o odmowie wprowadzenia zmian. Postanowieniem z 15 lutego 2023 r. nr GK-II.7221.14.2023, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że skutek doręczenia Skarżącemu decyzji organu I instancji, stosownie do art. 44 § 4 k.p.a., nastąpił 16 grudnia 2022 r. Oznacza to, że czternastodniowym termin określony art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania, upłynął 30 grudnia 2022 r. Wobec powyższego, odwołanie nadane 9 stycznia 2023 r. uznać należało za wniesione z oczywistym uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, JK wniósł o poddanie kontroli zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że niepodjęcie awizowanej przesyłki spowodowane było leczeniem [....] w listopadzie – grudniu 2022 r. Ponadto Skarżący podniósł, że w rozmowie telefonicznej z pracownikami organu I instancji uzyskał zapewnienie, ze termin uległ przedłużeniu do końca grudnia 2022 r. W ocenie Skarżącego powyższe winno skutkować przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 sierpnia 2023 r. II SA/Gd 67/23; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga przy tym podkreślenia, że treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Ponadto stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie bada przyczyn, z powodu których strona uchybiła terminowi. Ustalenia stanu faktycznego ograniczają się bowiem wyłącznie do ustalenia daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji, daty wniesienia środka zaskarżenia oraz czy odwołanie wniesiono w terminie określonym art. 129 § 2 k.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że decyzja Starosty [...] z [...] listopada 2022 r. nr [...], została prawidłowo wysłana na dres podany przez Skarżącego we wniosku inicjującym postępowanie. Analiza akt administracyjnych wykazała, że pod wskazanym adresem – [...], Skarżący odbierał korespondencję kierowaną do niego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, z uwagi na nieobecność adresata w miejscu zamieszkania, została złożona w placówce operatora pocztowego. Pomimo dwukrotnego awizowania – 1 i 9 grudnia 2022 r., nie została podjęta przez adresata. Tym samym skutek doręczenia decyzji Starosty nastąpił – jak prawidłowo wskazał PWINGiK – stosownie do art. 44 § 4 k.p.a., nastąpił 16 grudnia 2022 r. Oznacza to, że czternastodniowym termin określony art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania, upłynął 30 grudnia 2022 r. Wobec powyższego, odwołanie nadane 9 stycznia 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Okoliczność ta obligowała PWINGiK do wydania zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 134 k.p.a. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.