II SA/Rz 461/07

Dnia 10 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie : WSA Zbigniew Czarnik NSA Maria Zarębska – Kobak po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. D. – reprezentowanego przez pełnomocnika W. D. oraz A. J. – reprezentowanego przez pełnomocnika S. J. o wyłączenie od prowadzenia sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej oraz Sędziego WSA Joanny Zdrzałki w sprawie ze skargi A. J. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] marca 2004 roku, nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - postanawia - oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej oraz sędziego WSA Joanny Zdrzałki od prowadzenia sprawy o sygnaturze akt II SA/Rz 461/07. A. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miasta z dnia [...] marca 2004 roku, nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W trakcie rozprawy w dniu 27 listopada 2008r. pełnomocnik A. J. – S. J. złożył wniosek o wyłączenie sędziów składu orzekającego tj. SNSA Małgorzatę Wolską oraz SWSA Joannę Zdrzałkę od prowadzenia sprawy. Wniosek ten został podpisany również przez W. D., która reprezentuje uczestnika postępowania R. D. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, iż ww. sędziowie orzekali już w innej sprawie o sygn. II SA/Rz 1150/06, w której w dniu 27 lutego 2008r. zapadł wyrok, następnie zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nadto wskazali, iż wymienieni sędziowie wyrazili już pogląd prawny, a zatem "osobisty stosunek w wyrażonym poglądzie prawnym przez ww. sędziów budzi wątpliwości co do ich bezzasadności". Argumenty podniesione w kasacji do wyroku z dnia 27.02.2008r. są podstawą do wyłączenia Sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy. Prawa człowieka zostały naruszone, a oni sami pozbawieni ochrony. W dniu 3 grudnia 2008r. zarówno sędzia NSA Małgorzata Wolska jak i sędzia WSA Joanna Zdrzałka złożyły pisemne oświadczenie, iż po ich stronie nie zachodzą przesłanki wyłączenia z mocy ustawy o jakich mowa w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., a także, iż pomiędzy nimi a R. D. i jego pełnomocnikiem W. D. oraz A. J. i jego pełnomocnikiem S. J. nie zachodzi stosunek osobisty skutkujący zaistnieniem przesłanki z art. 19 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie tut. Sąd zaznacza, iż uznał pełnomocnictwo (upoważnienie) udzielone przez R. D. swojej matce W. D. Użyte sformułowanie "upoważnienie do podejmowania decyzji związanych z nieruchomością położoną przy ul. [...]", należy rozumieć szeroko i obejmuje również upoważnienie dla W. D. do występowania w niniejszej sprawie w imieniu syna R. D. Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w powyższym artykule, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia, strona która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 1 i § 2 P.p.s.a.). O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa toczy się, a postanowienie w tym zakresie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a.) Jak wyżej wskazano sędzia wyłączony jest z mocy ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 P.p.s.a. Z treści złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawcy domagają się wyłączenia sędziów wobec faktu, iż orzekali oni już w innej sprawie (sygn. II SA/Rz 1150/06), a zapadły w niej wyrok, został zaskarżony skargą kasacyjną do NSA w Warszawie, a pogląd prawny wyrażony w tym wyroku wskazuje na osobisty stosunek sędziów. Powołany przepis art. 18 P.p.s.a. wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy, to wyliczenie jest wyczerpujące i przesłanki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Przypadek określony w art. 18 § pkt 6 P.p.s.a. a mianowicie, iż sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie dotyczy niniejszej sprawy. Przepis ten ma zastosowanie do sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało zaskarżone, a więc sędziego orzekającego w I instancji. Wymieniony sędzia jest wyłączony w tej sprawie w wyższej instancji (np. w wyniku awansu lub delegowania), a w wypadku uchylenia tego orzeczenia przez sąd wyższej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania – również w niższej instancji. (zob.: B. Dauter i inni - "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" – Komentarz, wyd. Zakamycze 2005r. str. 51). Natomiast powołany przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się bowiem pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Przy czym stosunek osobisty o którym mowa w tym przepisie jest stosunkiem o charakterze emocjonalnym (np. przyjaźń) czy też może być spowodowany zależnością służbową. Jednocześnie ustawa nakłada na stronę postępowania obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W ocenie Sądu wniosek R. D. – reprezentowanego przez pełnomocnika W. D. oraz A. J. – reprezentowanego przez pełnomocnika S. J. nie jest uzasadniony. Winni oni uprawdopodobnić przesłanki wyłączenia, które zawarte są w art. 18 P.p.s.a. bądź art. 19 P.p.s.a. Rozpoznając wniosek Sąd ustalał, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. Podnoszone przez wnioskujących okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Stwierdzić należy, że wydanie przez sędziego orzeczenia w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym, z którym wnioskujący się nie zgadzają, nie może wskazywać na brak bezstronności sędziego. Ta okoliczność, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego w niniejszej sprawie. Ocena wydawanych przez sędziego orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.08.1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997 r. nr 4, poz. 59). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.