II SA/Rz 463/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i A. M. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie stawów rybnych postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Reprezentujący A. i A. M. pełnomocnik w osobie adw. A. K. wnosząc w ich imieniu skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] zawarł w niej wniosek o przyznanie skarżącym prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym w szczególności od wpisu od skargi. W podpisanym przez siebie i załączonym do skargi urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF skarżący wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w jego uzasadnieniu, iż nie są w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wg zawartego we wniosku oraz złożonego następnie dodatkowego oświadczenia: - skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 26-letnim synem, mającym orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, - posiadane przez nich wartościowe składniki majątku obejmują dom o pow. 120 m², nieruchomość rolną o pow. 0,60 ha, zaś z pojazdów mechanicznych samochód osobowy m-ki Daewoo Lanos z 1998 r., - skarżący wraz z synem utrzymują się wyłącznie z pobieranych przez siebie rent i zasiłków pielęgnacyjnych w łącznej wysokości 1225 zł. miesięcznie, z czego ok. 150 zł. przeznaczają na koszty leczenia (m.in. choroba nowotworowa skarżącej), utrzymanie domu (ubezpieczenie budynku, opłaty za energię elektryczną i gaz – po ok. 200 zł. co 2 m-ce), pozostała część dochodów przeznaczana jest na zakup żywności, - "pełnomocnik prowadzi nam sprawę kredytowo i nie ponieśliśmy w tym zakresie na razie żadnych kosztów". Ponieważ formularz PPF ogólnie wskazywał na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych jako zakres dochodzonego prawa pomocy, posiłkując się treścią złożonej skargi uznano, iż A. i A. M. wnioskują o zwolnienie ich od związanego z wniesieniem skargi wpisu, którego opłacenie lub uzyskanie zwolnienia od niego (poza przypadkami w których przewidziane jest ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych) warunkuje nadanie jej dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie. Zwolnienie od wpisu od skargi wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do tego przyznanie prawa pomocy podyktowane jest przede wszystkim oceną możliwości finansowych osoby (osób) wnioskującej, dokonywanej z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków jej oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Po rozpoznaniu złożonego wniosku uznano go w odniesieniu do tego wpisu za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych powyżej okolicznościach. Analiza sytuacji materialno – bytowej skarżących wskazuje, iż mimo posiadania przez nich zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i uzyskiwania stałych dochodów z pobieranych rent, opłacenie przez nich związanego z wniesieniem skargi wpisu przekracza ich możliwości płatnicze. Wynika to zarówno ze stosunkowo znacznej wysokości tego wpisu (sprawy związane z pozwoleniem na użytkowanie obiektu należą do kategorii spraw budowlanych, w których wpis wynosi 500 zł.), jak i faktycznie bardzo niskimi dochodami wnioskodawców i ich syna. Kwota 1225 zł. miesięcznie odnoszona do kosztów utrzymania 3-osobowej rodziny kształtuje się na poziomie minimum socjalnego i z pewnością nie umożliwia poniesienia przez wnioskodawców żadnych dodatkowych wydatków poza rzeczywiście niezbędnymi, a związanymi z utrzymaniem domu, mieszkania i leczeniem. Dodatkowe wygospodarowanie z niej choćby niewielkich kwot nie mogłoby się zatem odbyć bez narażania ich na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący wg oświadczenia nie posiadają jednocześnie żadnych oszczędności z których mogliby opłacić związany ze skargą wpis, nie dysponują też żadnymi wartościowymi składnikami majątkowymi przynoszącymi dochody lub których sprzedaż – z przeznaczeniem na ten cel - byłaby możliwa. Do takich nie kwalifikuje się nieruchomość rolna czy wykazany samochód osobowy, który chociażby ze względu na problemy ze zdrowiem z pewnością ułatwia skarżącym prowadzenie normalnej egzystencji, chociaż jego bieżąca eksploatacja (ubezpieczenie, zakup paliwa, naprawy, itp.) - abstrahują od kosztów jego zakupu - muszą mieć pokrycie w posiadanych środkach finansowych. Uznanie zatem, że A. i A. M. nie posiadają aktualnie żadnych realnych możliwości opłacenia wpisu od skargi, skutkuje wydaniem orzeczenia zwalniającego ich w niniejszej sprawie od obowiązku jego poniesienia (z uwagi na zakres wniosku i przyjęte na wstępie założenie, analizą możliwości opłacenia przez skarżących nie zostały objęte pozostałe koszty sądowe, które mogą (nie muszą) wystąpić po ich stronie w przyszłości. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.