II SA/Rz 466/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-07-24

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Magdalena Józefczyk, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę wolnostojącej reklamy, która została usytuowana w odległości mniejszej niż wymagają przepisy prawa od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki reklamy jest zgodna z prawem. Reklama została zakwalifikowana jako budowla wymagająca pozwolenia na budowę, a jej usytuowanie w odległości 5,2 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej narusza przepisy ustawy o drogach publicznych, co uniemożliwia jej legalizację i uzasadnia nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę wolnostojącej reklamy. Reklama została usytuowana na działce w odległości 5,20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr 77. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, ale decyzja została uchylona przez WINB z powodu braku umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą WINB utrzymał w mocy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. w Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki reklamy -skargę oddala- Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Z. (dalej: "Spółka") jest wydana na podstawie art. 138 § pkt 1 K.p.a. decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "WINB") z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wolnostojącej, trwale związanej z gruntem reklamy. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] Rejon w [...], poinformowała o istniejących w ciągu drogi krajowej nr 77 L. – P. nośników reklamowych usytuowanych w nieprzepisowej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni tj. między innymi na działce nr ew. gr. 15 przy ul. [...] w J. w km 126+982 strona prawa, w terenie zabudowy w odległości 6,50 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. W dniu [...] lutego 2016 r. PINB w J. przeprowadził kontrolę wykonania reklamy na ww. działce i ustalił, że w odległości 5,20m od skraju jezdni usytuowana jest reklama o wymiarach 5,00 x 2,50 m, ustawiona na dwóch słupach o przekroju 10 x 10 cm, zabetonowanych w gruncie. P. W. (mąż właścicielki działki) oświadczył, że reklamę ustawiła firma [...] za jego zgodą około 1,5 roku temu. Z firmą tą ma podpisaną umowę na udostępnienie terenu. Wszelkie formalności związane z ustawieniem reklamy załatwiał inwestor. Wyżej wymieniony oświadczył, że inwestor nie przekazał mu żadnych dokumentów potwierdzających legalność reklamy oraz, że wyraża zgodę na jej rozbiórkę w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami. PINB zakwalifikował ww. reklamę na działce nr ew. gr. 15 przy ul. [...] w J. jako budowlę, na budowę której należało uzyskać pozwolenie na budowę i decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ. U. z 2018 r., po. 1202 – zwana dalej "P.b."), nakazał jej rozbiórkę. Decyzja ta w administracyjnym toku instancji została uchylona – mocą decyzji WINB z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Wskazano, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na oświadczeniach P. W., natomiast pominął wniosek Spółki o umożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Nie wyjaśnił też z czego wywodzi, że tablica znajduje się poza terenem zabudowy. W ponownie prowadzonym postepowaniu PINB poinformował Spółkę o wyznaczonych na dzień [...] kwietnia 2017 r. oględzinach (mimo stosownych zawiadomień żadna ze stron nie wzięła w nich udziału). W toku oględzin ustalono, że reklama znajduje się w odległości 5,20 m od krawędzi jezdni drogi krajowej nr 77 L. – P. do najbliższej krawędzi tablicy (odległość ta jest zgodna z ustaleniami dokonanymi podczas wcześniejszej kontroli). Konstrukcję wsporczą reklamy stanowią dwa słupy stalowe o przekroju kwadratowym 10 x 10 cm, zabetonowane w gruncie. Do słupów obejmami stalowymi przykręcona jest tablica reklamowa o wymiarach 2,50 m x 5,00 m, dolna krawędź tablicy znajduje się na wysokości około 2,10 m od poziomu terenu. Tablica wykonana jest z blachy ocynowanej do której przyklejona jest treść reklamowa. PINB ustalił także, że w latach 2013-2015 nie był składany wniosek o wydanie pozwolenia na budowę bądź wniosek zgłoszenia robót budowlanych dla w/w inwestycji (pismo Starosty [...] z [...] maja 2017 r.). Ustalił także, że działka nr ewid. gr. 15 położona przy ul. [...] w J. na której znajduje się przedmiotowa tablica reklamowa, znajduje się w obszarze zabudowanym i w terenie zabudowy o miejskim charakterze zabudowania. Ulica ta jest jedną z ulic miasta Jarosławia. Działka na której wybudowana jest tablica reklamowa i działki sąsiednie zabudowane są budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi z infrastrukturą towarzyszącą. Organ przyjął zatem, że teren na którym znajduje się przedmiotowa tablica reklamowa należy uznać za "teren zabudowy", gdyż spełnia wymogi definicji § 3 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124). W tak ustalonych okolicznościach PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] nakazał A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w Z. rozbiórkę wolnostojącej trwale związanej z gruntem reklamy o wymiarach 2,50 x 5,0 m usytuowanej na działce nr ewid. gr. 15 w m. J. przy ul. [...] w odległości 5,20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr 77 relacji L. - P. W odwołaniu Spółka zawnioskowała o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia kto i kiedy wybudował urządzenie reklamowe, czy faktycznie jest to samowola budowlana. Zdaniem odwołującej w uzasadnieniu wskazano wzajemnie wykluczające się fakty, zaś postępowanie nie było prowadzone w sposób dostatecznie wnikliwy i dokładny. Zarzuciła także naruszenie art. 10 § 1, art. 79 K.p.a poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postepowaniu, a także naruszenie art. 48 ust. 2 P.b. Wskazała na próbę wywarcia na stronę nacisku, poprzez umieszczenie informacji o możliwości ukarania grzywną. WINB decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że przedmiotem postępowania jest legalność wykonania reklamy na działce nr ewid. gr 15 w miejscowości J. przy ul. [...]. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że reklama ta wykonana została na ww. działce będącej własnością D. W. w 2014 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy stwierdził, że ustalony stan faktyczny, w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i jest wystarczający. Przedmiotowa reklama jest w rzeczywistości tablicą reklamową (art. 2 pkt 16b ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), którą należy zakwalifikować do kategorii budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 P.b., na jej budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. Organ zauważył, że aktualnie obowiązujące przepisy prawa wyróżniają tablice reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem - zaliczane do obiektów budowlanych w kategorii "budowla" (art. 3 pkt 3) i tablice reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. Ostatnio wymieniony przepis stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, a jedynie zgłoszenia, o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione zostały wyłącznie tablice reklamowe, których powstanie w danym miejscu będzie wynikiem robót budowlanych polegających na instalowaniu. Wyjaśniając pojęcie "instalowania tablic" organ powołał się na orzecznictwo sądów wyjaśniając, że pojęcie "instalacji" nie mieści się w zakresie pojęcia "budowa". Zwrot ten odnosi się do wykonywania robót budowlanych związanych z już istniejącym obiektem budowlanym. Nie dotyczy on natomiast wykonywania nowego obiektu budowlanego. Instalowanie oznacza w szczególności przymocowanie, połączenie, złączenie lub przywieszenie określonego urządzenia do istniejącego już podstawowego obiektu budowlanego. Sporna tablica reklamowa jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b. a jej wykonanie stanowiło roboty budowlane polegające na jej budowie w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b. Realizacja tablicy reklamowej wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, czego Spółka nie dopełniła. WINB wywiódł, że zgromadzony materiał dowodowy wykazuje, że odwołująca Spółka nie uczestniczyła w oględzinach przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2017 r. (mimo że wcześniej zarzucała, iż została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu). Organ I instancji dołożył wszelkich starań, aby to umożliwić. Słusznie też dał wiarę zeznaniom P. W., uznając że przedmiotowa tablica reklamowa została wybudowana w 2014 r. przez Spółkę, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prawidłowo w ocenie organu odwoławczego wdrożono tryb przewidziany art. 48 P.b., który ma zastosowanie do obiektów budowlanych, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ podał, że możliwa jest legalizacja obiektu, przy czym zgodnie z art. 48 ust. 2 P.b. jednym z warunków jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. Nadto budowa nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków wyklucza możliwość legalizacji i powoduje konieczność rozbiórki. W rozpoznawanej sprawie tablica reklamowa narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, co uzasadnia nakazanie jej rozbiórki. Mianowicie usytuowana jest w odległości 5,2 m od zewnętrznej krawędzi drogi krajowej nr 77 L.-P., co narusza art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazującego na odległość co najmniej 10m od zewnętrznej krawędzi jezdni w terenie zabudowanym oraz 25m od zewnętrznej krawędzi jezdni poza terenem zabudowy. Odległość spornej reklamy jest za mała zarówno w przypadku terenu zabudowy, jak i poza terenem zabudowy. Jako zasadne organ odwoławczy uznał stanowisko nakazujące rozbiórkę przedmiotowej reklamy. Odnosząc się zaś do zarzutów strony odwołującej, wyjaśnił, że organ I instancji uwzględnił wszystkie zalecenia wynikające z poprzedniej decyzji z [...] marca 2017 r., przeprowadził dodatkowe oględziny by umożliwić Spółce wzięcie czynnego udziału w postępowaniu. Mimo prawidłowego zawiadomienia i dostosowania godziny oględzin do prośby Spółki nie brała ona w nich udziału. Zdaniem organu odwoławczego wbrew zarzutom prawidłowo oznaczono stronę postępowania. Jako bezzasadny organ ocenił zarzut dotyczący wątpliwości co do odległości zmierzonej podczas oględzin dnia [...] kwietnia 2017 r. Brak umowy dzierżawy (na co powołuje się Spółka) zdaniem organu odwoławczego świadczy o tym, że inwestor nie występował o pozwolenie na budowę i sporna reklama stanowi samowolę budowlaną. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. ([...]) WINB odmówił uzupełnienia decyzji z [...] grudnia 2017 r., zaś postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. ([...]) wstrzymał jej wykonanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka zawnioskowała o uchylenie w całości decyzji WINB z [...] grudnia 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie, naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia kto i kiedy wybudował urządzenie reklamowe i czy faktycznie jest to samowola budowlana; naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału we wszystkich czynnościach postępowania dowodowego w miejscu oględzin oraz dowodu ze świadków. Zarzuciła także naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 2 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i nakazanie rozbiórki, bez uprzedniego ustalenia możliwości jej legalizacji. Skarżąca wskazała także na próbę zastraszenia przez organ strony i wywarcie na niej nacisku, poprzez zawarcie w wezwaniach pouczeń o możliwości ukarania grzywną i przytaczaniu treści nieobowiązującego art. 86 i art. 88 K.p.a. (w brzmieniu nieobowiązującym od 1996 r.) W rozwinięciu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty podkreślając, że decyzja nie powinna być skierowana do niej, lecz całe postępowanie winno być powtórzone z udziałem A Sp. z o.o. Zaznaczyła, że od początku postępowania nie kwestionuje faktu dysponowania powierzchnią reklamową na tablicy reklamowej, od roku 2013 do chwili obecnej. Kwestionuje natomiast stanowisko organu, że "dysponowanie" i "własność" to pojęcia tożsame. Zakwestionowała także ustaloną przez organ datę montażu tablicy – rok 2014 r. Jej zdaniem organ wybiórczo i nierzetelnie interpretuje zebrany materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, stosownie do przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu organu administracji publicznej, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. lub w innych przepisach. Przeprowadzona według powyższych wskazań kontrola zaskarżonej decyzji co do ej zgodności z prawem wykazała, iż nie naruszyła ona prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu. Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby przy wydawaniu skarżonej decyzji organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz przepisy art. 7, art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 K.p.a., jak i przytoczona w niej argumentacja mająca wspierać tenże zarzut. Przypomnieć w związku z tym należy, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno – prawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H.Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowo – administracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W – wa 2004 r., s. 305). Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania za trafny zarzut naruszenia prawa w zakresie wskazanym w cyt. wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 K.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. K.p.a., co pozwoliło organom na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., znajdującą odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie podziela także zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 K.p.a. Stronie skarżącej zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania, informując m.in. o miejscu i terminie oględzin (potwierdzenie odbioru stosownego zawiadomienia z dnia [...] marca 2017 r. znajduje się w aktach sprawy), a także o możliwości zapoznania się z całością zebranego materiału niezbędnego do wydania decyzji oraz wypowiedzenia się co do tego materiału i złożenia końcowego oświadczenia i żądania. Z tych uprawnień skarżąca nie skorzystała – nie uczestniczyła w oględzinach, ani też przed wydaniem decyzji nie zapoznała się z zebranymi dowodami, nie składała żadnych wniosków dowodowych ani żądań. Chybione są zarzuty skargi o "próbie zastraszenia stron postępowania lub wywarcia na nich nacisku" poprzez informację o możliwości nałożenia grzywny na podstawie "przepisu w brzmieniu nie obowiązującym od roku 1996" (art. 86 i art. 88 K.p.a.). Wspomniane przepisy, odnoszące się do postępowania dowodowego, wbrew zarzutom skargi, mają moc obowiązującą i poinformowanie strony o ich treści poczytane być musi za należyte wykonanie obowiązków proceduralnych. Błędnie także zarzucono w skardze – a wcześniej w odwołaniu – naruszenie art. 156 p 1 pkt 4 K.p.a., poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie. Zarzut ten został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniony oraz oceniony i Sąd, podzielając stanowisko przyjęte przez organ odwoławczy nie uznaje za konieczne ponawianie tu tych wyjaśnień i ocen, znajdujących wsparcie w zebranych w sprawie dowodach. Wskazać jednakże należy, że strona skarżąca – A Sp. z o.o. spółka komandytowa sama wnosiła o powtórzenie wszystkich czynności po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego wykonania reklamy na działce nr 15 w J. (pismo z dnia [...] marca 2016 r.), wnosiła pisma do organów nadzoru budowlanego (m.in. odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r.) i odbierała od nich pisma. Podniesiony w skardze zarzut nie został wsparty żadnymi dowodami i w związku z tym brak jest podstaw do uznania, iż jest to zarzut prawidłowy, a przede wszystkim uzasadniający wzruszenie zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia podjętego w sprawie niniejszej stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 (wyliczają zakres budów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę). Według zaś art. 48 ust. 1 P.b., zastosowanego przez organy orzekające w sprawie, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tryb ten dotyczy zatem wyłącznie obiektów, które wymagały pozwolenia na budowę, a inwestor tego obowiązku nie dopełnił. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa reklama składa się z konstrukcji wsporczej, którą stanowią dwa słupy stalowe o przekroju kwadratowym 10 x 10 cm, zabetonowane w gruncie, do której stalowymi obejmami przykręcona jest tablica o wymiarach 2,50 m x x5,00 m, na niej znajduje się treść reklamowa, stanowiąc wolnostojącą tablicę reklamową. Kwalifikacja przedmiotowej reklamy jako obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b., tj. wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe, na wykonanie której wymagane jest pozwolenie na budowę została prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniona. Jednocześnie wskazano, że w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione zostały wyłącznie tablice i urządzenia reklamowe, których powstanie było wynikiem robót budowlanych polegających na instalowaniu, wyjaśniając przy tym użyty w tym przepisie wyraz "instalowanie" jak to wyrażone zostało w wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (II SA/Po 616/14), aprobowanym również w orzecznictwie NSA (zob. wyrok z dnia 7 sierpnia 2014 r., II OSK 427/13, z dnia 16 października 2014 r., II OSK 724/13), który podziela także Sąd tu orzekający. Podkreślić więc należy, że zwrot odnosi się do wykonywania robót budowlanych związanych z już istniejącym obiektem budowlanym, nie dotyczy on natomiast wykonywania nowego obiektu budowlanego. Instalowanie oznacza w szczególności przymocowanie, połączenie, złączenie lub przywieszenie określonego urządzenia do istniejącego już podstawowego obiektu budowlanego. Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, że przedmiotowa reklama zwolnieniem z art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. nie może być objęta. Kwestionowanie w skardze daty wybudowania spornej reklamy (2014 r.) bez zaoferowania dowodów wspierających zarzut, nie może być skuteczne. Błędnie zarzucono w skardze naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 2 P.b. poprzez nakazanie rozbiórki spornej tablicy reklamowej "bez uprzedniego ustalenia możliwości jej legalizacji". Otóż istotnie orzeczenie nakazu w myśl art. 48 ust. 1 P.b. nie jest bezwzględnym obowiązkiem, gdyż przed jego wydaniem należy zweryfikować, czy możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jest ona jednakże uwarunkowana łącznym spełnieniem przesłanek wymienionych w art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 P.b. Budowa musi być zatem zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc albo z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art.48 ust. 2 pkt 1 lit. a albo b P.b.), a ponadto nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa tablica reklamowa usytuowana została na działce nr 15 w J., w odległości 5,2 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr 77 L. – P., tj. z naruszeniem art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego (lub jego części) do stanu zgodnego z prawem. Przepis powyższy wymaga bowiem zachowania odległości co najmniej 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni poza terenem zabudowy i odpowiednio 10 m w terenie zabudowy. W takiej sytuacji słuszne jest stanowisko organów o braku możliwości legalizacji samowolnie wybudowanej reklamy, w konsekwencji obligującej do wydania nakazu rozbiórki. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło