II SA/Rz 468/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk w dniu 30 czerwca 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi JJ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego - p o s t a n a w i a - przyznać adw. JS wynagrodzenie z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu JJ w kwocie 885,60 zł (słownie: osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy) w tym podatek od towarów i usług w kwocie 165,60 zł (słownie: sto sześćdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt złotych). Postanowieniem z dnia 25 listopada 2020 r. II SA/Rz 468/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustanowił na wniosek Prokuratora Rejonowego w [....] kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu JJ w osobie adw. JS. Wyznaczona kurator w piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r. poinformował sąd o śmierci skarżącego, a przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2021 r. nadesłał odpisu aktu zgonu z dnia 15 marca 2021 r. nr 145, wydanego przez Urząd Miejski w [...]. W piśmie z dnia 9 czerwca 2021 adw. JS zwrócił się o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w ramach zastępstwa kuratorskiego, w łącznej wysokości 3 456 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 211 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Stosownie zaś do art. 213 pkt 1 Ppsa do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa zasad ustalania wynagrodzenia kuratora procesowego, pozostawiając tę kwestię w gestii wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego Sąd, na zasadzie analogii, ustalił wynagrodzenie kuratora stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536.). Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. W niniejszej sprawie kuratorem został ustanowiony adwokat, a zatem dla określenia kwoty należnego wynagrodzenia kuratora, będą miały zastosowanie stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800; dalej: rozporządzenie w sprawie opłat). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem jest zobowiązanie do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wynosi 480 zł Stosownie zaś do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1. W realiach opisywanej sprawy powyższe oznacza, że wynagrodzenie kuratora – adw. JS, ustalone stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wyniosło 192 zł za postępowanie przed WSA w Rzeszowie oraz 96 zł za postępowanie przed NSA. Jak bowiem wynika z protokołu rozprawy z dnia 10 stycznia 2018 r. (k. 74 akt), kurator nie brał udziału w rozprawie przed NSA w sprawie zainicjowanej wniesioną skarga kasacyjną. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia za punkt wyjścia 75% stawki minimalnej za postępowanie kasacyjne, gdyż przepis § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) wymaga sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto wynagrodzenie kuratora ustalane jest jednorazowo za reprezentowanie strony w danej instancji, a nie każdorazowo za każde postępowanie pierwszoinstancyjne prowadzone w sprawie. Innymi słowy, jeżeli postępowanie przed WSA toczy się ponownie na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA, wynagrodzenie kuratora nie jest ustalane wyjściowo jako dwie odrębne stawki lecz jako jedna stawka. Mając natomiast na uwadze charakter sprawy oraz nakład czynności kuratora Sąd uznał, że w sprawie zastosowanie znajduje § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Stosownie do wskazanej regulacji, wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to: 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; 2) wartość przedmiotu sporu; 3) stopień zawiłości sprawy. Wprawdzie sprawa prowadzona pod sygn. akt II SA/Rz 468/18 została zakończona prawomocnym postanowieniem o umorzeniu postępowania sądowego w związku ze śmiercią skarżącego, a okoliczność ta nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, niemniej kurator reprezentował skarżącego na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r. II SA/Rz 328/15. Uwzględniając natomiast aktywny udział kuratora w postępowaniu sądowym oraz nakład podjętych przez niego czynności Sąd uznał za zasadne ustalenie wynagrodzenia w maksymalnej dopuszczalnej przepisami ww. rozporządzenia wysokości – tj. w wysokości 100% stawki minimalnej za postępowanie przed sądem w pierwszej instancji (480) zł oraz sądem drugiej instancji (240 zł). Wymaga podkreślenia, że przytoczony wyżej przepis w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych określa maksymalną wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, wobec czego żądanie adw. JS o podwyższenie wynagrodzenia do kwoty 3 456 zł nie mogło zostać nawet potencjalnie uwzględnione.