II SA/Rz 469/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz nieprzyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt. j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...]. Skarżący po złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku a przed jego doręczeniem (wysyłka miała miejsce w dniu 12 grudnia 2008 r.), kolejnym wnioskiem z dnia 11 grudnia 2008 r. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy – ustanowienie adwokata, uzasadniając to brakiem środków na jego ustanowienie. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Ponieważ wnioskodawca z uwagi na przedmiot skargi korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej P.p.s.a.), jego wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania mu częściowego prawa pomocy. Warunkiem tego jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Analiza zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi do stwierdzenia, że istotnie jego sytuacja materialno - bytowa nie pozwala mu na ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru. Nie posiada on żadnych wartościowych składników majątkowych ani zasobów pieniężnych, nie osiąga też żadnych stałych dochodów. Jest osoba samotną, zamieszkuje w domu stanowiącym przedmiot współwłasności osób trzecich ("dalszej rodziny"), z którego ponadto wg udzielonych informacji ma orzeczoną eksmisję. Wg zawartego we wniosku uzasadnienia czasami pracuje dorywczo, a zarobione w ten sposób środki przeznacza na zakup żywności, leków, prądu. Czasami wspiera go finansowo ciotka, a otrzymywane od niej kwoty rzędu 100 – 150 zł. oprócz w/w potrzeb wydatkuje na zakup odzieży i obuwia. Jego nienajlepszy stan zdrowia odzwierciedlają zalegające w aktach administracyjnych sprawy kserokopie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (umiarkowanym z dnia 30 maja 2000 r. i lekkim z dnia 17 czerwca 2005 r.). Pozwala to w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że nie jest on w stanie we własnym zakresie wygospodarować środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku (na taki jego zamiar wskazuje aktualny etap postępowania sądowego, przy czym sporządzenie takiej skargi objęte jest tzw. przymusem adwokackim). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od ustanowionej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez same strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy wiążą się z realizacją konstytucyjnego prawa do sądu tych osób, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skoro zatem celem prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień a wniosek T. W. wskazuje na spełnienie warunkującej go przesłanki, uzasadnione jest ustanowienie dla niego w ramach tego prawa adwokata. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego związanych z tym wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i to niezależnie od oceny celowości ustanowienia zastępcy prawnego (okoliczność ta nie jest brana pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.