II SA/Rz 470/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-09-10
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych w całości, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzinną?Ratio decidendi
Strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, ponieważ jej dochody i stan majątkowy, uwzględniając koszty utrzymania rodziny (lekarstwa, utrzymanie studiującego syna, koszty mieszkania), nie pozwalają na ich poniesienie bez uszczerbku dla poziomu niezbędnego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy jest niezbędne, aby zapewnić stronie dostęp do sądu, co gwarantuje Konstytucja RP.Stan faktyczny
Skarżąca H. O. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące nie uwzględnienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca wykazała, że jej miesięczne dochody (1140 zł brutto) ledwo pokrywają niezbędne wydatki na utrzymanie siebie i studiującego syna (ok. 850 zł miesięcznie na lekarstwa, utrzymanie syna i mieszkanie).Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą H. O. od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Rz 470/08 10 września 2008r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, H. O. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydane w sprawie nie uwzględnienia zarzutu dotyczącego postępowania egzekucyjnego, - postanawia – zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.
Wnioskiem załączonym do skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej SKO), H. O. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa ze skargi wyżej wymienionej o sygn. akt II SA/Rz 470/08 dotyczy postanowienia wydanego w sprawie nie uwzględnienia zarzut wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym.
Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministarcyjnego skarżąca H. O. jest zobowiązana do poniesienia wpisu sądowego należnego tytułem wniesienia skargi w wysokości 100 zł.
Stwierdzono co następuje :
wniosek skarżącej H. O. dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów w całości. Oznacza to, że strona powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (tj. kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika) bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania. Do wykazania przez stronę zaistnienia tej przesłanki zobowiązuje art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.).
Oświadczenie H. O. zawarte we wniosku nie budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością. Dlatego istnieją podstawy do merytorycznego rozpoznania jej żądania (art. 252 P.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę opisane przez stronę okoliczności dotyczące jej zdolności majątkowych oraz stanu rodzinnego wypada uznać, iż osiągane dochody oraz pozostałe składniki majątku strony nie pozwalają ponieść kosztów sądowych w pełnej wysokości. Uiszczenie kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego czy opłat kancelaryjnych spowodowałoby, iż wnioskodawczyni z posiadanych środków nie byłby w stanie podołać ciężarom utrzymania koniecznego. Do tego wniosku prowadzą następujące argumenty.
Z przedstawionego przez stronę wykazu wydatków niezbędnych wynika, że H. O. ponosi w skali miesiąca koszty zakupu lekarstw, utrzymania studiującego syna oraz koszty mieszkania w łącznej wysokości ok. 850 zł. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z tytułu wykonywanej przez H. O. pracy w wysokości brutto 1140 zł. Oprócz H. O. w skład wspólnego gospodarstwa domowego wchodzi syn skarżącej M. O.. M. O. jest studentem. Z treści wniosku PPF wynika, że syn skarżącej nie uzyskuje dochodów.
Zestawienie przedstawionych powyżej kwot wydatków oraz dochodów rodziny H. O. nie pozwala mieć jakichkolwiek wątpliwości, co do wypełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Dochód skarżącej odpowiada wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pozwala on na pokrycie większej części kosztów niezbędnego utrzymania. Zły stan zdrowia oraz brak jakichkolwiek zdolności finansowych strony potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.
Poziom minimalnej egzystencji strony postępowania sądowoadministracyjnego stanowi przedmiot ochrony przewidzianej w art. 246 § 1 P.p.s.a. Okoliczności opisane we wniosku PPF świadczą o tym, że rodzina strony wnioskującej o prawo pomocy żyje poniżej tego poziomu. Dlatego aby H. O. nie poniosła uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania swej rodziny i mogła kontynuować postępowanie przeciwko SKO w Rzeszowie, niezbędnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Nie przyznanie stronie prawa pomocy zatamowałoby jej dostęp do sądu a tego zakazują przepisy Konstytucji RP stanowiące o prawie obywatela do sprawiedliwego i rzetelnego procesu.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło