II SA/Rz 470/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-09-17

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Maria Mikolik, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy przez jednego ze wspólników spółki cywilnej, który posiada ważną licencję wspólnotową, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jeśli drugi wspólnik tej spółki nie posiadał aktualnej licencji w dniu kontroli, mimo że wniosek o jej aktualizację został złożony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli transport drogowy jest wykonywany osobiście przez wspólnika spółki cywilnej posiadającego ważną licencję wspólnotową, nie można twierdzić, że przewóz był wykonywany bez wymaganej licencji tylko z tego powodu, że drugi wspólnik nie posiadał aktualnej licencji. Uprawnienie kierowcy do wykonywania przewozu wynikało z jego osobistej, niezbywalnej licencji, a nie od drugiego wspólnika. W związku z tym, zaskarżona decyzja, która nałożyła karę za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji, została uchylona.
Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy przez M. S. (wspólnika spółki cywilnej) bez wymaganej licencji wspólnotowej oraz niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na kartę kierowcy. M. S. kierował pojazdem na podstawie licencji wydanej na firmę S., która nie została zaktualizowana w związku ze zmianą wspólników. Organ I instancji nałożył karę pieniężną, a organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca I. K. (drugi wspólnik) wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi I. K. prowadzącej działalność gospodarcza pod nazwą [...] s.c. I. K., M. S. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 8 lutego 2024 r. nr BP.501.113.2023.2250.KA12.526715 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia 7 grudnia 2022 r. nr WITD.DI.0152.XII0455/43/22; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz skarżącej I. K. prowadzącej działalność gospodarcza pod nazwą [...] s.c. I. K., M. S. w W. kwotę 400 zł /słownie: czterysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 8 lutego 2023 r. nr BP.501.113.2023. 2250. KA12.526.715 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD bądź organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania I. K. (dalej: Skarżąca) i M. S., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, bądź ŚWITD) z [...] grudnia 2022 r. nr. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 10 września 2022 r., podczas przeprowadzonej, na autostradzie A4, kontroli drogowej zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki Krone o nr rej [...], stwierdzono: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej, niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy. Pojazdem kierował M. S. (dalej: kierowca, współwłaściciel), wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Danii do Polski. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole. Kontrolowany kierowca okazał wypis z licencji o nr [...] wystawiony na przedsiębiorców S. S., M. S. – S. dokument przewozowy CMR o nr [...] dla przewoźnika A.. W toku postępowania ustalono, że przedsiębiorcy spółki cywilnej S. S. i M. S. o nazwie S. na dzień kontroli tj. 10 września 2022 r. posiadali licencję wspólnotową w zakresie przewozu rzeczy o nr [...] ważną do dnia 27 maja 2024 r. Z uwagi na zmiany osobowe w spółce - wyjście ze spółki S. S. i wstąpienie w jego miejsce I. K. - w dniu 25 lipca 2022r. wspólnicy spółki cywilnej złożyli wniosek o zmianę danych przedmiotowej licencji, którą - po uzupełnieniu przez wnioskodawców braków formalnych złożonego wniosku - wydano 14 września 2022r. M. S. przedstawił umowę spółki cywilnej wraz ze wszystkimi aneksami i wyjaśnił, że w dniu kontroli przewóz odbywał się na podstawie licencji nr [...] wydanej na firmę o nazwie S., która jedynie nie została zaktualizowana. Powyższa zmiana wspólników spółki cywilnej znalazła potwierdzenie w danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. GITD potwierdził, że początkowo S. S. i M. S. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, pod nazwą S. posiadali wydaną licencję wspólnotową w zakresie przewozu rzeczy dla pojazdów o DMC powyżej 3,5 t. o nr [...] ważną do dnia 27 maja 2024 r. jednakże 25 lipca 2022 r., wspólnicy spółki cywilnej złożyli wniosek o zmianę danych w związku z wyjściem ze spółki cywilnej wspólnika S. S. Po uzupełnieniu braków formalnych, przy realizacji wniosku w dniu 14 września 2022 r. wydano licencję wspólnotową w zakresie przewozu rzeczy dla pojazdów o DMC powyżej 3,5 t. o nr [...] ważną od dnia 28 maja 2019 r. do dnia 27 maja 2024 r. z nowymi danymi jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę M. S. pod nazwą M. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, wymienioną wyżej decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. organ I instancji nałożył na M. S. i I. K. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. za naruszenia stwierdzone w toku kontroli. W odwołaniu od tej decyzji, podniesione zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6 - art. 10, art.77, art.80 oraz art.107 § 3 ustaw z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j., dalej: K.p.a.). Odwołujący zarzucili, iż organ nie ustalił okoliczności faktycznych sprawy, nie zgromadził wystarczających dowodów oraz nie uzasadnił w sposób właściwy decyzji. Wskazali również, iż organ nie przedstawił w sposób dostateczny zeznań kierowcy, Zarzucili, że organ I instancji nie podjął działań zmierzających do sprawdzenia czy w sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U.2024.728 t.j., dalej: u.t.d), a także iż dokonał błędnej kwalifikacji naruszenia Ip. 1.1 a załącznika nr 3 u.t.d. W ocenie odwołujących się w sprawie doszło wyłącznie do niezaktualizowania danych w licencji, tj. naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu argumentów odwołania, uznał decyzję organu I instancji za prawidłową. Przyznając, że M. S. legitymował się wydaną mu licencją na wykonywanie przewozów, podkreślił że licencji takiej nie posiadała Skarżąca, będąca drugim ze wspólników spółki cywilnej, co powoduje że kontrolowany przewóz odbywał się bez stosownej licencji, a wykonywanie przewozu w sytuacji, gdy jeden ze wspólników nie posiada stosownej licencji, nie stanowi okoliczności na które wspólnicy nie mieliby wpływu. Wyjaśnił ponadto, że w przedmiotowej sprawie art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tego zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. Ponadto fakt, że kierowcą był wspólnik posiadający ważną licencję, w ocenie organu odwoławczego, powinien dawać rękojmię dokonywania prawidłowych wpisów manualnych na karcie kierowcy. W skardze na powyższą decyzję, Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu 1 instancji, a także umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie: art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a., bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy z załącznika nr 3 u.t.d. została zbadana wadliwie a odmowa zastosowania art. 92 b 92 c u.t.d. zawiera wątpliwe i niewystarczające przesłanki, zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez to, że organ orzekający nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych, w zakresie obowiązków przedsiębiorcy i wydał decyzję bez prawidłowej oceny wyjaśnień strony, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych — niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to przedsiębiorca naruszył przepis sankcjonowany z Ip. 6.3.8, Ip. 1.1 a załącznika nr 3 u.t.d., art. 92 c u.t.d. orazart. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które Skarżąca jako przedsiębiorca nie miała wpływu, art. 8 K.p.a., tj. zasady zaufania do organów państwa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek, w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92 b i 92 c u.t.d. art. 156 § 1 pkt. 2 i 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji naruszającej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 9 K.p.a. poprzez nie poinformowanie Skarżącej o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej oraz pozbawienie w związku z tym możliwości wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy nie wykonywał żadnych czynności wyjaśniających zarzuty zawarte w odwołaniu, powtórzył jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Zarzuciła, że sposób wnioskowania organu kontrolnego i przyjęte założenia świadczą o tym, że wybór argumentacji i motywów realizuje przede wszystkim cel fiskalny i represyjny. Zdaniem Skarżącej podczas kontroli funkcjonariusze nie stwierdzili żadnych przekroczeń czasu jazdy, pracy i przerw odpoczynków zgodnie z Rozporządzeniem 561/2006, tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe spełniał wszystkie normy zgodnie z Rozporządzeniem 165/2014 Wspólnoty Europejskiej. Skarżąca zwróciła uwagę, że w prowadzonym przedsiębiorstwie przykładany jest nacisk na to, aby wszyscy kierowcy posiadali aktualne szkolenia okresowe, ważne prawa jazdy, badania lekarskie. Kierowcy odbywają specjalistyczne szkolenia z przepisów dotyczących czasu pracy, przerw i odpoczynków kierowców zgodnie z Rozporządzeniem 561/2006 Wspólnoty Europejskiej oraz z obsługi tachografu zgodnie z Rozporządzeniem 165/2014 Wspólnoty Europejskiej. Skarżąca zarzuciła, że organ kontrolujący błędnie zakwalifikował niezaktualizowane dane w licencji jako naruszenie Ip. 1.1 a zamiast Ip. 1.5 z załączenia nr 3 do u.t.d. Podkreśliła, że licencja transportowa posiadająca unikalny numer [...] jest decyzją administracyjną a to znaczy, że zawiera w sobie wszystkie walory decyzji administracyjnej m. in. takie jak niezbywalność. Nie można licencji przekazać innemu podmiotowi w użyczenie, sprzedać, wynająć. Oświadczyła, że przedmiotowej sprawie doszło do niezaktualizowania danych w licencji transportowej, a nie do wykonywania transportu bez licencji. Licencja transportowa była wydana w sposób prawidłowy i na jej podstawie odbywał się przewóz. Co więcej, licencja ta posiada dokładnie ten sam numer, co licencja pierwotna, a to oznacza, że jest to ten sam dokument. Naruszenie z Ip. 1.1 a można zarzucać tylko i wyłącznie wtedy, kiedy przewóz odbywa się bez wydanej licencji transportowej. Ustawodawca wprowadził sankcję w Ip. 1.5 z załączenia nr 3 do u.t.d. właśnie po to, aby odróżnić sytuację, kiedy przewóz odbywa się całkowicie bez licencji od przewozu bez zaktualizowanych danych w licencji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm - dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie okazała się skuteczna, jednakże z innych przyczyn, aniżeli wywiedzione w jej treści. Sąd uznał bowiem, że z uwagi na szczególny stan faktyczny przedmiotowej sprawy, ugruntowana w orzecznictwie i niekwestionowana wykładnia przepisów prawa, dotycząca konieczności posiadania przez wszystkich wspólników spółki cywilnej stosownej licencji na wykonywanie przewozów - nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organ I instancji, mimo że w treści skargi zarzucono naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego, nie są sporne pomiędzy stronami postępowania. W sprawie nie ma bowiem sporu co do faktów. Sporna jest jedynie ocena znaczenia ustalonych okoliczności, w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że transport wykonywany był osobiście przez M. S., wspólnika spółki cywilnej posiadającego stosowną licencję na wykonywanie przewozów, podczas gdy Skarżąca, będąca drugim ze wspólników tej spółki cywilnej, licencji takiej nie posiadała. Postępowanie w sprawie aktualizacji licencji, w związku ze zmianą składu osobowego spółki cywilnej, wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, nie zakończyło się bowiem do dnia przeprowadzonej kontroli drogowej. Zgodnie z art. 5a ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.t.d. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z nich wynikających na osobę trzecią. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W załączniku nr 3 do u.t.d. przewidziano karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych) za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji transportowej (Ip. 1.1. zał. nr 3 do u.t.d.) Punktem wyjścia do rozważań w sprawie jest charakter prawny spółki cywilnej. W obrocie gospodarczym spółka cywilna nie funkcjonuje jako odrębny byt prawny (ułomna osoba prawna) ale wyłącznie jako umowa wspólników, dotycząca wspólnego prowadzenia działalności, jako sposobu realizacji wspólnego celu gospodarczego. Spółka cywilna nie posiada majątku odrębnego od majątku wspólników, a za jej zobowiązania odpowiedzialni są jej wspólnicy - art. 864 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 - Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2024r. poz.1061- dalej K.c.) Spółka cywilna nie jest jednostką organizacyjną zdolną do dokonywania czynności prawnych. Żaden przepis prawa nie przyznaje jej osobowości prawnej. Źródłem powstania spółki cywilnej jest umowa zawarta przez wspólników (art. 860 § 1 K.c.). Zobowiązania zaciągają zatem wspólnicy, nie zaś spółka, i nie zmienia tego użycie w art. 864 K.c. określenia "zobowiązania spółki" (por. wyrok SN z 24 listopada 2005 r" III CK 207/05, LEX nr 371793) Zgodnie z art. 4 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 236) przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Spółka cywilna jest zatem wyłącznie stosunkiem obligacyjnym i w tym kontekście należy postrzegać jej prawa i obowiązki - w rzeczywistości są to prawa przyznane wspólnikom tejże spółki oraz obowiązki obciążające wspólników spółki, nie zaś prawa i obowiązki przysługujące spółce jako odrębnemu podmiotowi prawa. Konstatacja ta dotyczy również licencji udzielonych wspólnikom spółki cywilnej - licencja nie przysługuje spółce cywilnej, ale wyłącznie wspólnikom tej spółki. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym licencji udziela się przedsiębiorcy. Skoro zatem przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej to udzieloną spółce licencję należy traktować jako licencję udzieloną wspólnikom tej spółki. Wywód powyższy nie stanowi novum w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznał, że transport wykonywany był osobiście przez M. S., legitymującego się stosowną licencją przewozową (str. 7 zaskarżonej decyzji, k. 104 akt adm.) Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, jeżeli wspólnicy w ramach wspólnie prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego na wykonywaniu transportu, zaciągają zobowiązania np. w ramach przewozu, to tego rodzaju działanie jest przejawem prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników. Dlatego też przewóz rzeczy, w wykonywaniu zawartej przez wspólników umowy z osobą trzecią, jest formą wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia przez wspólników (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II GSK2/08). Licencja na prowadzenie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników spółki cywilnej nie oznacza, iż takie uprawnienie posiadają inni przedsiębiorcy- wspólnicy spółki cywilnej. Ponieważ kierowca, zatrudniony w spółce jako pracownik, działa na rzecz wszystkich wspólników spółki cywilnej, a nie jest możliwe traktowanie stosunku pracy łączącego kierowcę z każdym ze wspólników z osobna to przyjmuje się, że wszyscy wspólnicy spółki cywilnej świadczą usługę transportową, obejmującą przewóz wykonywany przez kierowcę. Wobec tego, dla przyjęcia, że kierowca zatrudniony w spółce cywilnej wykonuje przewóz w sposób prawidłowy, koniecznym jest aby każdy ze wspólników tej spółki posiadał licencję na wykonywanie przewozów. Zatrudniony w spółce kierowca wywodzi bowiem swoje uprawnienie do wykonywania przewozów od wszystkich wspólników tej spółki. Wobec tego posiadanie licencji na wykonywanie przewozu przez jednego ze wspólników spółki cywilnej oznacza, że kierowca działający na rzecz przedsiębiorstwa, którym jest spółka cywilna wykonuje przewóz bez wymaganej licencji. Naruszając zatem obowiązki wynikające z ustawy o transporcie drogowym - podlega karze, jako ten kto wykonuje transport bez wymaganej licencji. Przedstawiony problem został wyjaśniony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08 w której NSA przyjął, że: "W spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust. 1 u.t.d." (ONSAiWSA z 2009 nr 1, poz. 3). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że osobiste uprawnienia wynikające z licencji, czy z zaświadczenia, czy też z zezwolenia udzielone jednemu ze wspólników, nie jest składnikiem wspólnego majątku spółki, ani też przedsiębiorstwa wchodzącego w skład tego majątku. Nie może być więc wykorzystywane przez wspólników nielegitymujących się takimi uprawnieniami, bez przeniesienia tych uprawnień. Dlatego też nie można skutecznie wywodzić, że świadczenie przez jednego ze wspólników spółki cywilnej usług transportowych, na rzecz spółki prowadzącej wspólne przedsięwzięcie gospodarcze z tego samego zakresu, zgodnie z udzieloną licencją, stwarza po stronie pozostałych wspólników uprawnienie do wykonywania transportu drogowego samodzielnie lub wspólnie z osobą, której udzielono licencji. Stąd też, dla prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozów, przy pomocy osób trzecich - kierowców, którzy swoje uprawnienie do wykonywania transportu wywodzą z uprawnień przysługujących wspólnikom spółki cywilnej, koniecznym jest posiadanie stosownych licencji przez wszystkich wspólników spółki cywilnej. Sąd w składzie orzekającym podziela powyższy pogląd. Zauważa jednak, że powyższa wykładnia przepisów prawa nie przystaje do stanu faktycznego, jaki wystąpił w przedmiotowej sprawie, NSA, kierując bowiem do rozstrzygnięcia składowi 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, (post. Z 15 maja 2008r. w sprawie II GSK 84/08) ograniczył przedstawiane zagadnienie prawne do sytuacji, w której świadczenie usługi transportu jest wykonywane przez inną osobę aniżeli licencjobiorca, czyli wyłącznie do sytuacji, w której osoba trzecia, wykonująca usługę transportu, wywodzi swoje uprawnienie do wykonywania transportu z umowy łączącej ją ze wspólnikami spółki cywilnej. W tej sytuacji za konieczne uznano, aby licencję na wykonywanie transportu posiadali wszyscy wspólnicy spółki cywilnej. W przedmiotowej sprawie nie mamy jednak do czynienia z sytuacją, w której prawo do wykonywania transportu, przez kierowcę wykonującego faktycznie ten transport, wywodzone jest z umowy łączącej go ze spółką cywilną - czyli pochodzi od wszystkich wspólników tej spółki. Przeciwnie, uprawnienie kierowcy wynika z przysługującej mu osobiście i niezbywalnej licencji na wykonywanie transportu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w momencie kontroli kierowcą wykonującym sporny przewóz był osobiście M. S., który przedstawił kontrolującym przysługującą mu licencję na wykonywanie międzynarodowego zawodowego przewozu drogowego rzeczy, ważną do 27 maja 2024 r. (k. 7 akt adm.) Licencja przedstawiona przez kierowcę została wydana na rzecz: S. - czyli zgodnie z powołanymi wyżej argumentami, była licencją przysługującą osobiście wymienionemu w jej treści wspólnikowi spółki cywilnej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że tak długo, jak w obrocie prawnym pozostaje licencja udzielana M. S. — jest on osobiście uprawniony do wykonywania międzynarodowego zawodowego przewozu drogowego rzeczy. Skoro zatem nie wywodzi on swego uprawnienia do wykonywania tychże przewozów od innego wspólnika spółki cywilnej - nie można twierdzić, że wykonywany przez niego osobiście przewóz był wykonywany bez wymaganej licencji. Tym samym, w ocenie Sądu, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do twierdzenia, że przewóz wykonywany osobiście przez M. S., był przewozem wykonywanym bez uprawnień, z tej tylko przyczyny, że nowa wspólniczka spółki cywilnej, która wstąpiła w miejsce poprzedniego wspólnika tej spółki - mimo iż stosowne postępowanie zostało przez wspólników spółki zainicjowane - na dzień kontroli nie dysponowała jeszcze stosowną licencją. W ocenie Sądu, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, stanowisko organu odwoławczego pozostaje w sprzeczności z tezami wynikającymi z wymienionej wyżej uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2008r. wydanej w sprawie II GSK 84/08. Organ odwoławczy zastosował bowiem wnioski płynące z tej uchwały do stanu faktycznego, który uchwała ta wyraźnie wyłączyła czyli do przewozu wykonywanego osobiście przez licencjobiorcę. Mając na względzie obowiązujący stan prawny, treść w/w uchwały NSA, a także ogólną moc wiążącą uchwały 7 sędziów NSA należało uchylić zaskarżoną decyzję wydaną z naruszeniem art. 92a ust 1 w zw. z Ip. 1.1. zał. nr 3 do u.t.d., a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, obarczoną tym samym błędem. Kontrolując zaskarżoną decyzję w pozostałej części, należy stwierdzić że mimo obszerności skargi, nie zawiera ona sprecyzowanych zarzutów w kwestii nałożenia na wspólników spółki cywilnej kary za niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy. Sąd badając sprawę z urzędu nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Tym samym nie stwierdził podstawy do uwzględnienia sformułowanego w treści skargi żądania umorzenia postępowania na postawie art. 145 §3 P.p.s.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego nastąpiło już na etapie wydania decyzji przez organ I instancji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego również decyzji wydanej przez organ I instancji przyczyni się do końcowego załatwienia sprawy. O obowiązku zwrotu kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 209 P.p.s.a. obejmując nim należny wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło