II SA/Rz 472/20
WyrokWSA w Rzeszowie2020-08-06
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Piotr Popek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba udostępniająca lokal pod urządzenia do gier hazardowych, zawierająca umowy najmu/dzierżawy z właścicielami tych urządzeń, może być uznana za "urządzającego gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba udostępniająca lokal pod urządzenia do gier hazardowych, która zawiera umowy najmu/dzierżawy z właścicielami tych urządzeń i jest zaangażowana w proces organizowania gier (np. poprzez informowanie o awariach, zapewnianie dostępu do sieci energetycznej), może być uznana za "urządzającego gry na automatach poza kasynem gry". Takie zaangażowanie wykracza poza zwykłe udostępnienie lokalu i wypełnia znamiona aktywnego uczestnictwa w procesie urządzania gier, co uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący F.S. został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W jego lokalu znajdowały się dwa urządzenia do gier, które zostały uznane za automaty w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Skarżący wynajmował/dzierżawił część lokalu właścicielom tych automatów, czerpiąc z tego tytułu dochód. Organy administracji uznały, że jego zaangażowanie w udostępnianie lokalu i zawieranie umów z właścicielami automatów wykraczało poza zwykłe najemstwo i wypełniało znamiona "urządzającego gry". Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że jedynie wynajmował powierzchnię, a nie urządzał gier.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi F.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Przedmiotem skargi F. S. (dalej: Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], wydana w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: w dniu 22 grudnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego, na podstawie postanowienia Prokuratora Rejonowego o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu, przeprowadzili czynności w lokalu [...] mieszczącym się przy ul. M. [...] w R. W trakcie tych czynności stwierdzono, że w ww. lokalu znajdują się urządzenia VIDEO GAMES nr [...] oraz CRAZY CARDS (bez numeru). Przedmiotowe czynności udokumentowano protokołem. W tej samej dacie na ww. urządzeniu przeprowadzono eksperyment gier w trybie rzeczywistym dostępnym dla wszystkich graczy, który został udokumentowany protokołem. Z opisu przebiegu eksperymentu przeprowadzonego na urządzeniu VIDEO GAMES nr [...] zawartego w protokole z tych czynności wynika, że jest urządzeniem elektronicznym typu video, zaś CRAZY CARDS (bez numeru) jest urządzeniem elektromechanicznym typu bębnowego. Urządzenia przyjmują pieniądze, co świadczy o komercyjnym charakterze urządzanych gier. Przebieg gier ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli i zręczności grającego. Wyniki powyższych eksperymentów zostały potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Wydziale Laboratorium Celnym Izby Celnej, co zostało utrwalone w sporządzonych sprawozdaniach z dnia 30 września 2015 r. nr [...] oraz z dnia 31 grudnia 2015 r. nr [...].
Dokumentacja zgromadzona w toku postępowania karnego skarbowego, w tym z ww. czynności przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych, postanowieniem organu I instancji z dnia 12 lipca 2019 r. została włączona do akt postępowania.
Organ I instancji włączył również umowę najmu z dnia 13 października 2014 r. nr [...] oraz umowę dzierżawy z dnia 1 grudnia 2014 r. bez numeru, zawarte między F. S. prowadzącym działalność pod nazwą F. ul. J. M. [...] w R. jako wynajmującym z R. T. [...] ul. M. K. [...] w O. jako najemcą oraz z G. G. [...] ul. S. [...] w K., jako dzierżawcą. Z zapisów umowy najmu wynika, że na jej podstawie F. S. wynajmuje R. T. 13 m2 powierzchni w ww. lokalu. Według jej treści F. S. miał otrzymywać na jej podstawie kwartalny czynsz za wynajmowaną powierzchnię pod wstawienie automatu, którym dysponował najemca, w wysokości 1.200 zł netto.
Natomiast z treści umowy dzierżawy wynika, że na jej podstawie F. S. wydzierżawia G. G. 1 m2 powierzchni ww. lokalu. Wedle tej umowy wydzierżawiający otrzymuje od dzierżawcy co miesiąc czynsz dzierżawny w wysokości 250 zł.
Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wymierzył F. S. karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie VIDEO GAMES nr [...] oraz na automacie CRAZY CARDS bez numeru, w ww. lokalu, poza kasynem gry.
Od tej decyzji odwołanie złożył F. S. reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jej uchylenie.
Decyzją opisaną na wstępie z dnia [...] lutego 2020 r. DIAS - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji DIAS wskazał, że wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło według stanu prawnego obowiązującego w dniu ujawnienia zdarzenia rodzącego wymierzenie kary pieniężnej, na podstawie art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 847 ze zm.; dalej: u.g.h.).
Organ odwoławczy odniósł się do zmiany stanu prawnego wskazując, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji, z dniem 1 kwietnia 2017 r. zmianie uległ art. 89 tej ustawy, stanowiący podstawę skarżonej decyzji, a to na mocy art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 88, dalej: ustawa zmieniająca).
Powołując się na wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1186/12, DIAS stwierdził, że jeżeli w sprawie mamy do czynienia ze zdarzeniem, które zaistniało jako zdarzenie zamknięte i zakończone pod rządami dawnego prawa, to skutki tego zdarzenia muszą być oceniane zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego zaistnienia.
Porównując stan prawny przed i po zmianie organ II instancji doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należało stosować, jako względniejsze dla strony, przepisy z daty zdarzenia, czyli według art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Wskazał, że nielegalne urządzanie gier na automatach, poza kasynem gry, było objęte względniejszą sankcją w dotychczasowym stanie prawnym, gdyż według art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 1 u.g.h. urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, podczas gdy znowelizowany przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. stanowi, że urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia - podlegają karze pieniężnej w wysokości 100.000 zł stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) znowelizowanej ustawy. Aktualnie zatem ten sam przypadek (stanowiący w dalszym ciągu delikt administracyjny) sankcjonowany jest karą o wiele bardziej dolegliwą.
Organ odwoławczy powołując się na przepisy art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 u.g.h. oraz analizując zebrane dowody w sprawie stwierdził, że urządzenia: VIDEO GAMES nr [...] oraz GRAZY CARDS bez numeru to automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.
DIAS wskazał, że ww. urządzenia umożliwiały prowadzenie gier na automacie, (którego istotne prawnie elementy ujęte zostały w art. 2 ust. 3 u.g.h.), gdyż pierwsze urządzenie jest urządzeniem elektronicznym zaś drugie urządzeniem elektromechanicznym, a urządzane na nich gry mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, przy czym grający mają możliwość uzyskania zarówno wygranej (zdefiniowanej w art. 2 ust. 4 u.g.h.) pieniężnej, jak i rzeczowej oraz że gry organizowane były w celach komercyjnych. Powyższe znajduje oparcie w dowodzie z eksperymentu gry przeprowadzonym w dniu 22 grudnia 2014 r. udokumentowanego protokołem. Z eksperymentu gier wynika, że urządzenie VIDEO GAMES nr [...] jest urządzeniem elektronicznym typu video, a urządzenie CRAZY CARDS bez numeru jest urządzeniem elektromechanicznym typu bębnowego. Urządzenia przyjmują pieniądze, co świadczy o komercyjnym charakterze urządzanych gier. Przebieg gier ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli i zręczności grającego.
Wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych potwierdzone zostały również eksperymentami przeprowadzonymi na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej. Wyniki tych eksperymentów znalazły odzwierciedlenie w sprawozdaniach z dnia 30 września 2015 r. dotyczącym badania automatu VIDEO GAMES nr [...] oraz w sprawozdaniu z dnia 31 grudnia 2015 r. dotyczącym badania automatu CRAZY CARDS bez numeru.
Z eksperymentów przeprowadzonych w dniu 22 grudnia 2014 r. w kontrolowanym lokalu, jak i z eksperymentów dokonanych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej dotyczących spornych urządzeń wynika, że gry na przedmiotowych automatach mają charakter losowy.
Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że urządzającym gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. będzie osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem, w tym utrzymuje automaty w stanie stałej aktywności, zapewnia ich sprawne funkcjonowanie.
DIAS wskazał, że w lokalu Skarżącego znajdowały się dwa automaty będące własnością dwóch różnych podmiotów. Z analizy zapisów umów najmu i dzierżawy zawartych przez F. S. z właścicielami automatów, tj. [...] G. G. i [...] R. T. wynika, że rola F. S., jako dysponenta lokalu, nie ograniczała się wyłącznie do udostępnienia części lokalu, ale zapisy te przewidywały w stosunku do niego zakres istotnych działań, które F. S. obowiązany był przedsięwziąć wobec umieszczonych w jego lokalu automatów do gier. Wskazał, że przedmiotem umów zawartych pomiędzy Skarżącym, a właścicielami urządzeń był najem/dzierżawa części lokalu, umożliwiające właścicielom urządzeń zainstalowanie oraz użytkowanie ww. automatów do gier.
Stwierdził, że świadomym i zgodnym zamiarem stron, było nie tyle zawarcie klasycznej umowy dzierżawy/najmu, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu, tj. lokalu F. S. i automatów należących do [...] G. G. oraz [...] R. T. Połączenie razem tych składników majątkowych umożliwiło dopiero uruchomienie i urządzanie gier na ww. automatach.
W ocenie DIAS specyficzne obowiązki udostępniającego lokal w związku z zawartymi umowami dzierżawy, bądź najmu wykraczają poza typowe obowiązki wydzierżawiającego/wynajmującego, wynikające z oddania dzierżawcy/najemcy rzeczy do korzystania. Były to bowiem obowiązki, które miały ścisły związek z działalnością dzierżawcy. W związku z zawartymi umowami, dzierżawca/najemca angażowali właściciela lokalu F. S. do podejmowania czynności związanych z prowadzeniem na wydzierżawionej/wynajętej powierzchni własnej działalności, nie będącej działalnością prowadzoną przez właściciela lokalu.
W kontekście poczynionych ustaleń DIAS stwierdził, że Skarżący zabezpieczał realizację procesu urządzania gier na ww. automatach.
Z zapisów umów wynika, że ich strony podjęły wspólne przedsięwzięcia gospodarcze, polegające na połączeniu składników majątkowych (lokalu i automatów), które wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla klientów. Zachowanie strony, pozornie było jedynie udostępnieniem części powierzchni lokalu. F. S. wiedział, że w lokalu będzie prowadzona działalność przy wykorzystaniu automatów, udostępnił automaty do publicznego korzystania, zgodnie z zapisami umowy ponosił koszty związane z ich utrzymaniem, zapewniał dostęp do sieci energetycznej, co potwierdza że Skarżący stwarzał odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry.
Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wystąpiły okoliczności wskazujące na zaangażowanie Skarżącego w działalność w zakresie urządzania gier na automatach wbrew przepisom u.g.h., a jego rola nie sprowadzała się wyłącznie do wynajęcia powierzchni, ale wypełniała znamiona urządzającego gry na automatach, a co za tym idzie ww. podlega administracyjnej sankcji pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Reasumując DIAS stwierdził, że ww. urządzenia zainstalowane w przedmiotowym lokalu, niebędącym kasynem gry, są urządzeniami umożliwiającymi prowadzenie gier na automatach w rozumieniu u.g.h., a urządzającym gry w tym lokalu był Skarżący, prowadzący w dacie kontroli działalność gospodarczą.
F. S. reprezentowany przez adwokata skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję DIAS z dnia [...] lutego 2020 r. wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2019 r., poz. 900 ze zm.) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h., polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań, które winny zmierzać do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że Skarżący jest urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, podczas gdy analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym w szczególności dokumentacji w postaci umów cywilnoprawnych (najmu, dzierżawy) prowadzi do wniosków odmiennych i wskazuje na to, że Skarżący nie urządzał gier na automatach, a jedynie wynajmował (wydzierżawiał) powierzchnię w swoim lokalu pod wstawienie urządzeń do gier będących własnością innych firm, które to urządzenia stanowiły własność tych firm, a nie Skarżącego, który nie dokonywał żadnych czynności związanych z organizowaniem gier, obsługiwaniem urządzeń czy objaśnianiem zasad funkcjonowania urządzeń znajdujących się w lokalu, a zatem nie może być uznany za urządzającego w rozumieniu przepisów u.g.h.,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i przekroczeniu zasad swobodnej oceny materiału dowodowego polegające na błędnym ustaleniu przez organ, że zapisy umów najmu powierzchni w lokalu zawartych pomiędzy F. S. a właścicielami automatów mogą przesądzać o tym, że Skarżący urządzał gry na automatach, podczas gdy umowy zostały zawarte na wzorcach umów przygotowanych przez właścicieli automatów, a w toku postępowania nie zostało wykazane by Skarżący przestrzegał tych postanowień umów (przykładowo nie przestrzegał zakazu konkurencji), również zawarcie dla Skarżącego instrukcji postępowania na wypadek kontroli przez funkcjonariuszy celnych nie powoduje, że można przyjąć, że urządzał on gry na automatach, ponieważ te zapisy nie powodowały by podejmował on jakiekolwiek działania wobec automatów, które można uznać za urządzanie gier (tak w rozumieniu potocznym, jak i prawnym).
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji nie są dotknięte wadami lub uchybieniami, które w myśl przytoczonych wyżej regulacji obligowałyby Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia został ustalony na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy u.g.h., przy czym zaznaczyć należy, że brzmienie art. 89 u.g.h. uległo zmianie na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88, por. art. 1 pkt 67 noweli). Ustawa ta weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2017 r., ale nie zawierała przepisów intertemporalnych odnoszących się do problematyki będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Kwestię tę dostrzegł organ odwoławczy przyjmując, że w takiej sytuacji należało zastosować przepisy dotychczasowe, tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2017 r., zgodnie z zasadą dalszego stosowania przepisów dotychczasowych, które okazały się dla strony względniejsze (korzystniejsze) i wymierzyły Skarżącemu karę pieniężną na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. w brzemieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2017 r. - kara pieniężna wynosiła 12.000 zł od każdego automatu, podczas gdy po zmianie ww. przepisu wynosi 100.000 zł. Działanie to należało ocenić jako prawidłowe i nie było przez Skarżącego kwestionowane.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Według definicji zamieszczonej w art. 2 ust. 3 u.g.h. - grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej pojęcia gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h. Zgodnie z tą regulacją grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Dla rekonstrukcji znaczenia użytego przez ustawodawcę pojęcia "losowy" należy odnieść się do wykładni językowej posiłkując się słownikami języka polskiego, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, str. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, str. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, str. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który zawiera element losowości. Powyższe stwierdzenie koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 u.g.h. sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. II GSK 1713/13). Do uznania urządzenia za automat do gry, w rozumieniu u.g.h., wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy. Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa, polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
Wszystkie kryteria/cechy przypisane przez ustawodawcę "grom na automatach" posiadały zatrzymane urządzenia VIDEO GAMES nr [...] oraz CRAZY CARDS (bez numeru) i charakter ten został przez organy wykazany w toku postępowania.
W ocenie Sądu, orzekające organy zasadnie uznały, że gry prowadzone na ww. urządzeniach zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h. Jak bowiem wykazało postępowanie dowodowe urządzenie VIDEO GAMES nr [...] jest urządzeniem elektronicznym typu video, natomiast urządzenie CRAZY CARDS (bez numeru) jest urządzeniem elektromechanicznym typu bębnowego. Urządzane na tych urządzeniach gry mają charakter losowy, ponieważ wynik gry jest niezależny od zdolności i percepcji gracza. Gracz ma możliwość uzyskania wygranej rzeczowej i pieniężnej. Urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do prowadzenia gry. W postępowaniu wykazano, że przebieg gier na spornym urządzeniu ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że Skarżący wypełnił swym zachowaniem znamiona pojęcia urządzania gier na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Należy wskazać, że warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w ww. przepisie, jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności, nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
Ustawowy termin "urządzać" stanowi synonim takich pojęć, jak "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić", co oznacza, że normatywne określenie "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań (czynności) dotyczących zorganizowania, utrzymania, nadzorowania i zapewniania ciągłości funkcjonowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., poza kasynem gry.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że urządzanie gier na automatach obejmuje zachowania aktywne podmiotów zaangażowanych w ten proces, polegające przede wszystkim na organizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkolenie (por. wyrok WSA w Rzeszowie: z dnia 21 czerwca 2016 r., II SA/Rz 1495/15, z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Rz 1094/15; z dnia 25 maja 2016 r., II SA/Rz 1416/15).
W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że Skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania gier na automatach. W rozpoznawanej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że rola Skarżącego nie ograniczała się jedynie do wynajęcia, czy też wydzierżawienia powierzchni lokalu innemu podmiotowi. Oprócz bowiem wynajęcia, czy też wydzierżawienia części powierzchni swojego lokalu, celem zainstalowania urządzeń, z tytułu których najemca, a także dzierżawca - zobowiązał się wypłacać Skarżącemu czynsz. Skarżący był zaangażowany w proces organizowania gier na ww. urządzeniach. Nie działał on wyłącznie jako osoba udostępniająca lokal i otrzymująca stały czynsz, niezależny od funkcjonowania automatów (w tym ww. automatów), ale był zainteresowany, aby generowały one jak najwyższe obroty, gdyż bezpośrednio przekładało się to na czynsz i wyższe dochody.
Z treści umowy dzierżawy z G. G. [...] wynika, że Skarżący zobowiązał się m.in. do telefonicznego informowania właściciela automatów o przypadkach zniszczenia, uszkodzenia z jakiegokolwiek powodu, awarii, w tym awarii oprogramowania lub zaginięcia urządzeń.
Zdaniem Sądu, ustalony w postępowaniu zakres zaangażowania Skarżącego w proces organizowania gier na automatach świadczy o tym, że słusznie uznano go za "urządzającego" gry na ww. automatach.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnienia wymaga, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż do postępowań w sprawach wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na podstawie u.g.h., stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
Na gruncie postępowań prowadzonych przez organy celne, w oparciu o Ordynację podatkową obowiązuje wyrażona w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów organ administracji nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Strona postępowania może skutecznie (obiektywnie) zakwestionować ustalenia organu, jedynie wówczas, gdy wykaże, że są one wynikiem błędów w logicznym rozumowaniu lub nie znajdują one podstaw w ogólnej wiedzy i doświadczeniu życiowym. Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji ocena zebranego w sprawie materiału powyższych zasad nie narusza.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne i ocena zebranego materiału dowodowego, który był podstawą ustalenia, że kontrolowane urządzenia są automatem do gier losowych, nie naruszają zasad określonych w art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p.
Wbrew ocenie Skarżącego, w sprawie nie doszło do naruszenia prowadzenia postępowania dowodowego. Ustalenia faktyczne oraz ich ocena, w zakresie uznania Skarżącego jako urządzającego gry hazardowe, poczynione w oparciu o oględziny urządzeń, przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment i badania w Laboratorium Celnym oraz zeznania świadków zgromadzone przede wszystkim w sprawie karno-skarbowej jawią się jako pełne, wyczerpujące i wzajemnie spójne, potwierdzając jednoznacznie, że działalność Skarżącego nie ograniczała się jedynie do udostępnienia miejsca w prowadzonym przez niego lokalu.
W związku z powyższym organy zasadnie uznały, że Skarżący spełnił przesłanki warunkujące wymierzenie mu kary pieniężnej o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło