II SA/Rz 472/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.K. na działalność Wójta Gminy [...] - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę W dniu 8 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga B.K. (dalej jako: skarżąca), oznaczona jako "Pozew". W jej treści skarżąca wskazała, że wnosi "pozew przeciwko Wójtowi Gminy [...] w związku z inwestycją - kanalizacja", a także "przeciwko firmie, która wykonuje roboty w [...] mianowicie kanalizację". W treści pisma skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie w związku z pracami prowadzonymi przez Gminę [...] związanymi z budową kanalizacji. Skarżąca podała, że na skutek prac prowadzonych przez firmę wykonawczą pękł filar i ściana oraz "wyrwało całkiem część sufitu" w jej domu. Wyjaśniła, że nikt nie zainteresował się spowodowaną szkodą, nie przysłano również ubezpieczyciela, dlatego napisała w tej sprawie skargę do Wójta Gminy. Zwróciła się o wezwanie firmy wykonującej roboty budowlane do zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela, celem oszacowania spowodowanych strat. Do skargi załączyła dokumentację fotograficzną oraz pismo Gminy [...] z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] (dalej zwany: "organem") wniósł o odrzucenie skargi, ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego. Organ wskazał, że przedmiot zaskarżenia stanowi skierowane do skarżącej pismo pracownika Urzędu Gminy [...] z dnia 24 lutego 2021 r., znak [...], stanowiące odpowiedź na pisma skarżącej z dnia: 27 stycznia 2021 r., 8 lutego 2021 r., 17 lutego 2021 r., dotyczące prowadzonego przez Gminę [...] zadania inwestycyjnego pn. "Kanalizacja sanitarna wraz z przepompowniami ścieków i ich zasilaniem w miejscowości [...] - włączenie do sieci gminnej w miejscowości [...]". Organ podał, że udzielona odpowiedź zawierała stosowne wyjaśnienia dotyczące wszelkich poruszonych w pismach skarżącej kwestii, zaś sama skarga stanowiła w zasadzie powielenie wcześniejszej argumentacji. Wskazał również, że treść skargi, podobnie jak przesłanych uprzednio pism, nie jest jednoznaczna i spójna, a wątki w niej poruszone są chaotyczne i zgmatwane, stąd niemożliwe jest rzeczowe odniesienie się do nich. Końcowo organ zaznaczył, że analiza treści skargi, jak i przepisów mających zastosowanie w sprawie, prowadzi do wniosku, że przedmiotowa sprawa nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym nie podlega kognicji sądów administracyjnych i powinna zostać odrzucona. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 marca 2021 r., wezwano skarżącą do sprecyzowania przedmiotu skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez oznaczenie skarżonego organu oraz precyzyjne określenie przedmiotu zaskarżenia, ze wskazaniem, czy skarga dotyczy działania (decyzji, innego aktu bądź czynności) czy też bezczynności skarżonego organu, w tym określenia takich cech przedmiotu zaskarżenia, które pozwolą w sposób jednoznaczny przesądzić, że jest nim taka a nie inna działalność, bądź taka a nie inna bezczynność organu (np. podanie numeru, daty i przedmiotu skarżonej decyzji). W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca w pismach z dnia 20 kwietnia 2021 r. oraz z dnia 27 kwietnia 2021 r. podała, że skarżonym organem jest Wójt Gminy [...], natomiast przedmiot zaskarżenia stanowi: czynność organu, która doprowadziła do poważnego uszkodzenia domu skarżącej oraz przymusowe zmuszanie i szantaż do zainstalowania kanalizacji. Wyjaśniła, że nie jest zainteresowana podłączeniem jej domu do kanalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy art. 3 – 5 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że dla uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej konieczne jest zakwalifikowanie zaskarżonego aktu lub czynności do jednej z ww. kategorii, ewentualnie drogę sądowoadministracyjną w przypadku niemieszczącym się w ramach przedstawionych wyżej kategorii aktów i czynności powinien przewidzieć konkretny przepis prawa. Po zbadaniu przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi Sąd doszedł do przekonania, że podlega ona odrzuceniu, gdyż wskazany przez skarżącą przedmiot skargi nie mieści się w katalogu aktów i czynności objętych zakresem kontroli sądu administracyjnego. Zarówno z treści skargi, jak i pisma nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie Sądu wynika, że skarżąca jest niezadowolona z prowadzonej przez Gminę [...] inwestycji polegającej na budowie kanalizacji, a ściślej jak doprecyzował organ, z przedsięwzięcia pod nazwą: "Kanalizacja sanitarna wraz z przepompowniami ścieków i ich zasilaniem w miejscowości [...] - włączenie do sieci gminnej w miejscowości [...]". Jednakże skarżąca nie wskazała, tak w skardze, jak i w następnych pismach procesowych, żadnej konkretnej formy działania, czy też bezczynności organu administracji publicznej, która mogłaby podlegać kognicji sądu administracyjnego zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami. Pismo z dnia 24 lutego 2021 r., znak [...], które jako przedmiot zaskarżenia wymienia organ, nie zostało jako takie wskazane przez skarżącą. Wyjaśnić przy tym należy, że to rolą skarżącego jest wskazanie, czego dotyczy skarga, zaś Sąd nie może domniemywać przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, co do zasady, związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w celu skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego skarżący musi wskazać rozstrzygnięcie, czynność lub bezczynność organu, która ma stanowić przedmiot kontroli Sądu. Również poruszona w pismach procesowych skarżącej kwestia szkód zaistniałych w związku z prowadzonym przedsięwzięciem, jak i ewentualnego odszkodowania, nie stanowią sprawy z zakresu działalności administracji publicznej możliwej do poddania kontroli sądu administracyjnego, lecz są to zagadnienia mające typowo cywilnoprawny charakter. W związku z powyższym kwestie te mogą być ewentualnie rozstrzygane przez właściwe sądy powszechne na drodze postępowania cywilnego. Stąd też słuszny i zasadny jest wniosek organu o odrzucenie skargi. Ponadto końcowo Sąd zwraca uwagę, że powyższe kwestie zostały przez organ wyjaśnione w wymienionym już wcześniej piśmie z dnia 24 lutego 2021 r., znak [...]. Mając na uwadze przedstawione powyżej względy, Sąd zobligowany był do odrzucenia skargi, jako dotyczącej sprawy niemieszczącej się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z sentencją niniejszego postanowienia.