II SA/Rz 473/14

z dnia 4 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. i D.S. o przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym w sprawie ze skarg R.S., D.S., P.G., T.K., M.K., W.D., S.K., H.G., S.G., W.M., G.M. i Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. Występując z zażaleniem na postanowienie z dnia 17 września 2014 r. sygn. II SA/Rz 473/14 o zawieszeniu postępowania sądowego, R.S. i D.S. zgłosili żądanie przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od ww. zażalenia wynoszącego 100 zł. Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu strony od orzeczenia tego wniosły sprzeciw. Z przedstawionych przez wnioskodawców okoliczności wynika, że oboje są rolnikami nie posiadającym środków na pokrycie opłaty sądowej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a ich zgromadzenie nie było możliwe wobec braku wiedzy o treści podjętego przez Sąd orzeczenia. Mieszkają w mieszkaniu o pow. 74 m2 wraz z dwójką małoletnich dzieci (8 i 5 lat), są posiadaczami gospodarstwa rolnego o pow. 2,4 ha. Na dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę D.S. w kwocie 1680 zł brutto (1237 netto) oraz dochód z gospodarstwa w kwocie 1000 zł i dopłaty unijne w kwocie 4000 zł. Prowadzona natomiast przez R. S. działalność ma przynosić straty. Są właścicielami samochodu marki Opel Astra z 1999 r. Na utrzymanie mieszkania przeznaczają około 800 zł, a ponadto za energię elektryczną 150 zł i gaz 100 zł miesięcznie. Z dołączonego wyciągu z rachunku bankowego D.S. wynika, że znajduje się na nim saldo wynoszące 16,58 zł, a na wyciągu z rachunku R. S. wynosiło ono 1277,78 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "Ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wnioskodawcy ubiegali się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym na obecnym etapie postępowania od wpisu od zażalenia wynoszącego 100 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 199 Ppsa zasady partycypowania w kosztach postępowania związanych z udziałem danej strony w tym postępowaniu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Nie oznacza to jednak, że Sąd ocenia wyłącznie informacje przedstawione przez strony, ponieważ obowiązany jest dokonać takiej oceny przez pryzmat wszystkich okoliczności sprawy. Nie ulega wątpliwości, że wykazane przez strony dochody nie są znaczne dla pokrycia potrzeb czteroosobowej rodziny. Niemniej, wnioskodawcy bezspornie nie wywiązali się w całości z nałożonych na nich obowiązków wyjawienia wszystkich niezbędnych informacji o ich sytuacji materialno-bytowej. Nie wyjaśniono przedmiotu prowadzonej przez R.S. działalności gospodarczej oraz ilości zatrudnianych pracowników, kosztów użytkowania samochodu osobowego. Nie przedłożono też kserokopii zeznania podatkowego za 2013 r. W sprzeciwie oznajmili natomiast, że Sąd nie powinien interesować się kwestią liczby zatrudnianych pracowników, ponieważ zagadnienie to jest uwzględniane w rocznym zeznaniu podatkowym i badane przez Urząd Skarbowy. Skarżący popadli również w istotną sprzeczność, ponieważ oboje oświadczyli w formularzach PPF, że są rolnikami, podczas gdy skarżąca pozostaje w stosunku pracy na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, a skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Ustalenie przez Sąd przedmiotu działalności R.S. było po części możliwe poprzez wykorzystanie danych zawartych w urzędowych rejestrach dostępnych w systemie Internet, w tym Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Działalność ta prowadzona jest pod firmą: Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe R.S. "[..]", a usługi i towary świadczone są w wielu wymienionych punktach. W Krajowym Rejestrze Sądowym widnieją dwa przedsiębiorstwa na terenie województwa [..] zawierające w swej nazwie wyraz "[..]", tj. S.J. Przedsiębiorstwo Budowlano-usługowe sp.j. z/s w [.] (nr KRS [..]) oraz Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego i Hydrotechnicznego [..] sp. z o.o. z/s w [..] (nr KRS [..]). Wspólnikiem pierwszej z nich jest R.S. Ponadto na stronie internetowej "www.[..].pl", należącej do [..] spółka jawna – spółki zatrudniającej D.S., w poszczególnych zakładkach można odnaleźć dane obojga wnioskodawców, w tym ich adresy mailowe dotyczące takich obszarów jak: "biuro, budowlanka, spożywka, wędkarstwo". Co znamienne, R.S. posługuje się na tej stronie internetowej tym samym adresem poczty elektronicznej (e-mail) jak podany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ("[..]t@[..].pl"), co z technicznego punktu widzenia wyklucza, aby był to adres różnych osób. Wnioskodawcy nie ujawnili wszystkich źródeł osiąganego dochodu, w tym rozmiaru prowadzonych działalności gospodarczych. Nie mogli przy tym kwestionować zakresu podlegających ujawnieniu na żądanie Sądu informacji, ponieważ wystosowane do nich wezwanie znajdowało oparcie w przepisie art. 255 Ppsa. Wskazane okoliczności poddają w wątpliwość stanowisko stron, że pokrycie przez nich kosztów sądowych związanych z ich udziałem w sprawie, w tym na obecnym etapie kwoty 100 zł, wpłynie negatywnie na podstawowe utrzymanie całej rodziny. Tym samym Sąd przyjął, że skarżący poprzez zatajenie pewnych istotnych informacji o swojej sytuacji materialno-bytowej nie wykazali, że spełniają przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Wobec tego Sąd odmówił uwzględnienia zgłoszonych żądań.