II SA/Rz 474/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej W. B. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi W.B. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] (dalej: SKO w [..] lub Kolegium) z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które wydano w następującym stanie sprawy; Decyzją z dnia [..] marca 2013 r. nr [..], Starosta Powiatu [..] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [..] i części wsi [..],[..] i [..] oraz podał ją do wiadomości przez odczytanie na zebraniu uczestników scalenia zwołanym w dniu 19 kwietnia 2013 r., a ponadto przez jej wywieszenie w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone scalane grunty, oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach wchodzących w obszar scalenia, w tym: 1) w urzędzie gminy [..] od 19.04.2013 r. do 6.05.2013 r., 2) urzędzie gminy [..] od 25.04.2013 r. do 7.05.2013 r., 3) we wsi [..] od 20.04.2013 r. do 4.05.2013 r., 4) we wsi [..] od 20.04.2013 r. do 4.05.2013 r., 5) we wsi [..] od 23.04.2013 r. do 7.05.2013 r., 6) we wsi [..] od 23.04.2013 r. do 7.05.2013 r. oraz 7) w starostwie powiatowym w [..] od 22.04.2013 r. do 6.05.2013 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [....], po rozpatrzeniu odwołań: [.............................], SKO w [..] zasadniczo utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, jednak w części – co do działek po scaleniu nr ew. 1673, 1674, 1675, 1676, 1677, 1678, działek po scaleniu nr ew. 2810, 2811 i 2812, działek po scaleniu nr ew. 2364, 2577, 4755, 4759, 4955, 4969, działki przed scaleniem nr ew. 5476 i działki po scaleniu nr ew. 3805, działek po scaleniu nr ew. 3542, 3543, 3544, 3515, 3516, 3517 3518, działek po scaleniu nr ew. 3571/1, 3569, 3568, działek po scaleniu nr ew. 2326/1, 2326/2, 2322,2324, 2325, działek po scaleniu nr ew. 1270, 1269, 3250 i 3251, działek po scaleniu nr ew. 2770, 2771, 2772, 2773, 2774, 2780, 2781, działek po scaleniu nr ew. 2332 i 2336, działek po scaleniu ew. 3238,3239 i 3236/2 - uchyliło ją i przekazało w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi instancji, a co do działek przed scaleniem nr 3464 i 3471 a po scaleniu 2635, 2634 i 2639 uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie. Z kolei postanowieniem z dnia [..] grudnia 2013 r. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołań wniesionych przez niektórych odwołujących się oraz w tym samym rozstrzygnięciu stwierdziło uchybienie przez innych jeszcze odwołujących się terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało poddane kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie o sygn. II SA/Rz 472/14. Odrębnym postanowieniem z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..], SKO w [..] – po rozpatrzeniu podania W.B. z dnia 27 maja 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [..] marca 2013 r. - odmówiło wnioskodawczyni przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej zwana: k.p.a. W ocenie organu ww. strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Za okoliczności uprawdopodobniające nie można było uznać zarzucanego braku udzielenia informacji o decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o kosztach postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1, 80 i 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego prowadząca do uznania, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a ponadto strona nie została prawidłowo pouczona o możliwości zapoznania się z treścią decyzji jak i możliwości wniesienia od niej odwołania, zaś niezwłocznie po uzyskaniu informacji w powyższych kwestiach złożyła wniosek o przywrócenie terminu uprawdopodobniając brak winy w jego uchybieniu, 2) art. 8, 9, 10 § 1 i 58 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności świadczących o tym, że skarżąca nie uchybiła terminu do wniesienia odwołania ze swej winy i nieuwzględnienie faktów wskazujących na niezapewnienie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz niepowiadomieniu o fakcie ogłoszenia decyzji i możliwości wniesienia odwołania. W ocenie skarżącej Kolegium niezasadnie wywiodło, że nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ okoliczności takie wykazała we wniesionym wniosku złożonym już w dniu, w którym dowiedziała się o decyzji, tj. 24 maja 2013 r. Łączyło się to z wytyczeniem nowych granic nieruchomości. Nie została natomiast powiadomiona o terminie zebrania uczestników scalenia, na którym odczytywano decyzję, jak też o następczym jej wywieszeniu na tablicach ogłoszeniowych. W odpowiedzi na skargę SKO w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach wyznaczonych wyżej wskazanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną objętego skargą rozstrzygnięcia jest art. 58 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przewrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Okolicznością bezsporną jest, że decyzja Starosty Powiatu [..] z dnia [...] marca 2013 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia weszła do obrotu prawnego w trybie art. 49 k.p.a., który stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie lub doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Podstawą prawną do takiego działania stanowi art. 28 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2014 r., poz. 700). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium podało, że decyzja weszła do obrotu prawnego w dniu 7 maja 2013 r., termin do wnoszenia został otwarty w dniu 8 maja 2013 r, a ostatnim dniem terminu do wniesienia odwalania był dzień 22 maja 2013 r. Datą przyjętą do wyliczenia terminu będącego podstawą do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia decyzji wszystkim uczestnikom scalenia w trybie art. 49 k.p.a. był najpóźniejszy dzień wywieszenia obwieszczenia, co nastąpiło w dniu 23 kwietnia 2013 r. na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Miasta [..] oraz we wsi [..] i [..]. W zaskarżonym postanowieniu SKO stwierdziło, że W.B. nie wskazała szczególnych przesłanek, które wykluczałyby zawinienie w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kolegium podkreśliło, że decyzja została prawidłowo wprowadzona do obrotu prawnego, nadto zawierała pouczenie o terminie i trybie wnoszenia odwołania. Zdaniem skarżącej nie została ona skutecznie pouczona o możliwości zapoznania się z treścią decyzji jak i możliwości wniesienia od niej odwołania. Podkreśliła, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji w powyższych kwestiach złożyła wniosek o przywrócenie terminu i wniosła odwołanie, co również uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie miała zapewnionego czynnego udziału w sprawie, co szczegółowo opisała w odwołaniu i nie była należycie informowana o czynnościach w podejmowanym postępowaniu scaleniowym jak i o fakcie ogłoszenia decyzji, sposobie ogłoszenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 743/13, LEX nr 1466186 wyraził pogląd, że wszelkie wątpliwości dotyczące uprawdopodobnienia braku winy przez stronę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która weszła do obrotu prawnego w sposób określony w art. 49 k.p.a., należy rozstrzygać na korzyść strony (patrz również wyrok WSA w Warszawie z 3.12.2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 25/12 LEX nr 1250120). Sąd w składzie orzekającym aprobuje wyżej przedstawione stanowisko. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a., bowiem organ nie doprowadził do wyjaśnienia, czy skarżąca zachowała termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca twierdzi, że gdy uzyskała wiedzę o decyzji, to niezwłocznie złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przewrócenie terminu. Należy mieć na względzie, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego przez doręczenie jej stronie w trybie art. 39, czy 391 k.p.a., ale na podstawie szczególnego trybu określonego w art. 49 k.p.a. Zważyć też należy, na szczególną problematykę postępowania scaleniowego, które dotyka istotnych kwestii związanych z wykonywaniem prawa własności. W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO zwróci się do Starosty Powiatu [..] w celu ustalenia, czy skarżąca rzeczywiście w dniu 24 maja 2013 r. dowiedziała się o treści decyzji w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [..], co uprawdopodobni brak winy w podjęciu działań z należytą starannością przez skarżącą. Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenia skargi o niezapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu scaleniowym oraz brak powiadomienia strony skarżącej o wydaniu decyzji o zatwierdzeniu scalenia. Powiadamianie o czynnościach organów w postępowaniu scaleniowym ze względu na ilość stron następowało w trybie art. 49 k.p.a. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia sie wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ wykona wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku i uwzględni ocenę prawną odnośnie przesłanek z art. 58 k.p.a. wobec fikcji prawnej doręczenia decyzji na podstawie art. 49 k.p.a.