II SA/Rz 475/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-05-23

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej dochód 1500,43 zł miesięcznie, dom o powierzchni 104 m.kw., nieruchomość rolną o powierzchni 1,65 ha, ponoszącej wydatki na utrzymanie domu, lekarstwa i wizyty lekarskie, należy się częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie wnioskującej o zwolnienie od kosztów sądowych, która nie ma osób na utrzymaniu i której potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, można przyznać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli ponosi znaczne wydatki na leczenie, nawet jeśli jej dochód nie jest obiektywnie bardzo niski. Zwolnienie to powinno być jednak ograniczone, biorąc pod uwagę, że nie wszystkie wydatki wnioskodawcy kwalifikują się jako "konieczne utrzymanie".
Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wskazał na niską emeryturę (1500,43 zł), posiadanie domu i nieruchomości rolnej, a także znaczne wydatki na utrzymanie domu, lekarstwa i wizyty lekarskie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu A. B. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - postanawia - I. przyznać skarżącemu A. B. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości A. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem utrzymuje się z bardzo niskiej emerytury (1500,43 zł). Majątek skarżącego to dom o powierzchni 104 m.kw oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,65 ha. Wnioskodawca podniósł, że znaczną część jego emerytury pochłaniają oprócz wydatków na utrzymanie domu także wydatki na lekarstwa i wizyty lekarskie. Do wniosku A. B. dołączył kserokopie dokumentów potwierdzających jego następujące wydatki: 136 zł (usługi telekomunikacyjne), 24 zł (woda i ścieki), 56 zł (druga rata podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za 2014 r.), 278 zł (prąd), 572 zł (lekarstwa). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie A. B., jako że dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, mieści się w zakresie tzw. częściowego prawa pomocy, o którym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.". Przesłankę jego przyznania ustanawia z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w świetle którego jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To osoba wnioskująca o tego rodzaju pomoc obowiązana jest do wykazania, że jej sytuacja kwalifikuje ją do otrzymania od państwa dofinansowania swego udziału w danym postępowaniu. Winna ona zatem przedstawić w sposób jak najbardziej pełny wszystkie dane istotne z punktu widzenia przesłanek instytucji prawa pomocy, a więc te odnoszące się do sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Oceniając wniosek A. B. w kontekście wskazanych wyżej unormowań uznano, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom strony, uzyskiwany przez nią dochód (1500 zł) nie jest obiektywnie rzecz biorąc "bardzo niski", zwłaszcza przy uwzględnieniu, że wyżej wymieniony nie ma żadnych osób na utrzymaniu. Ponadto jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Poza tym, porównanie dochodu wnioskodawcy z ponoszonymi przez niego wydatkami (które obliczono przy uwzględnieniu załączonych do wniosku faktur i rachunków na kwotę ok. 880 zł; nie obejmują one wydatków na żywność) daje różnicę wynoszącą ok. 620 zł. Należy przy tym podkreślić, że wydatkowi skarżącego w kwocie 136 zł - najprawdopodobniej na telefon, biorąc pod uwagę odbiorcę wskazanej kwoty – nie można przyznać pierwszeństwa w stosunku do wydatków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. mowa jest bowiem o wydatkach na tzw. konieczne utrzymanie, a więc takich, które związane są z podstawowymi jedynie potrzebami jednostki jak konieczność wyżywienia, leczenia czy utrzymania domu (mieszkania). Tylko zatem uszczerbek w takich właśnie potrzebach mógłby przemawiać za zasadnością wsparcia strony ze środków publicznych w ramach instytucji prawa pomocy. Należy także mieć na względzie, że wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł i jest to obecnie jedyna kwota konieczna do uiszczenia celem nadania tej skardze dalszego biegu. Na dalszych etapach postępowania mogą się pojawić wprawdzie dalsze koszty, lecz ich wysokość będzie już mniejsza (najbardziej prawdopodobne to 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem jednak tylko w razie oddalenia skargi oraz 100 zł jako wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej). Przy rozstrzyganiu w przedmiocie niniejszego wniosku wzięto jednakże również pod uwagę, że z przedłożonych przez skarżącego faktur wynika, że ponosi on znaczne wydatki na lekarstwa. We wniosku wskazał z kolei, że część swojego dochodu przeznacza także na wizyty u lekarzy. Mając więc to wszystko na względzie przyznano A. B. prawo pomocy w części poprzez zwolnienie go od połowy kosztów sądowych w niniejszej sprawie, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło