II SA/Rz 476/05
WyrokWSA w Rzeszowie2006-10-25
Skład orzekający: Robert Sawuła, Ryszard Bryk, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy domek letniskowy wybudowany na działce przeznaczonej do użytku rolniczego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli zgoda właściciela działki została uzyskana?Ratio decidendi
Domek letniskowy wybudowany na działce przeznaczonej do użytku rolniczego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgoda właściciela działki nie zastępuje obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. jest uzasadnione, jeśli budowa obiektu zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r.Stan faktyczny
Skarżący E. i E. B. zostali zobowiązani do rozbiórki domku letniskowego wybudowanego na działce nr ewid. 224/32. Domek został wzniesiony w 1994 r. na terenie przeznaczonym do użytku rolniczego, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że posiadają zgodę właściciela działki i że domek jest obiektem ruchomym. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., co skutkowało nakazem rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Syg. akt II SA/Rz 476/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi E. i E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego -skargę oddala-
II SA/Rz 476/05
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania E. i E. B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004r. znak: [...] nakazującą E. i E. B. rozbiórkę domu letniskowego nr [...] wraz z tarasem usytuowanym na działce nr ewid. 224/32 położonej w T.
W odwołaniu skarżący podnieśli, że użytkują działkę od 1993r. i nakładem własnych środków finansowych i własną pracą stworzyli miejsce do odpoczynku dla rodziny. Wzniesiony domek letniskowy został przez właściciela działki Z. umową dzierżawy z 30 czerwca 1995r. zakwalifikowany jako obiekt ruchomy – campingowy o nietrwałej konstrukcji, a taka kwalifikacja zabudowy nie wymagała pozwolenia na budowę i dlatego o takie nie występowali. Właściciel działki nigdy nie informował, że działka jest położona na terenie leśnym, a opłatę za dzierżawę pobierał za całe 840m2. Budowa domku odbywała się za cichym przyzwoleniem właściciela nieruchomości.
Organ II instancji nie podzielił argumentów odwołania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że domek letniskowy został w całości usytuowany na działce nr 224/32 zarządzanej przez PGL Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...], a nie na terenie Z. SA, z którym skarżących łączy umowa dzierżawy. Domek zlokalizowano około 10 m od istniejącego stałego punku granicznego rozdzielającego działkę nr 224/32 od działki nr ewid. 1 oraz około 21 m od lustra wody Zalewu [...]. Obiekt objęty nakazem rozbiórki ma wymiary 6,0m x 7,70m i 5,30m wysokości oraz drewnianą konstrukcję nośną, dach drewniany dwuspadowy pokryty blachą ocynkowaną. Z uwierzytelnionej kserokopii fragmentu Aktualizacji Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonej uchwałą nr [...] Miejsko-Gminnej Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1990r., który utracił moc 31 grudnia 2003r., część terenu (działka nr ewid. 224/32), na którym został wybudowany domek letniskowy oznaczony jest symbolem "01 R" i przeznaczony był do użytku rolniczego, istniała możliwość dopuszczenia zabudowy z zakresu produkcji rolnej dla obsługi gospodarstwa rolnego, nieposiadającego odpowiednich warunków na działce siedliskowej. Plan nie dopuszczał innej zabudowy.
Stosownie do zapisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. obiekty budowlane wybudowane w terenach, które zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczone pod zabudowę innego rodzaju podlegają przymusowej rozbiórce. Wybudowany domek letniskowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zaliczany jest do grupy "obiektów budowlanych", co oznacza, że w jej poczet wchodzą zarówno stałe jak i tymczasowe budynki. W świetle § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.) wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych obiektów budynków wymagało pozwolenia na budowę, które rozstrzygało też o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na obszarach wsi. Akceptacja od Z. odnośnie wzniesionego budynku letniskowego nie zwalniała z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W skardze do Sądu skarżący E. i E. B. zarzucili brak udziału w postępowaniu Stowarzyszenia Właścicieli Domków Letniskowych w T., którego statutowym obowiązkiem jest działanie na rzecz legalizacji zabudowy T.; postępowanie winno być prowadzone na podstawie aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego, które dopuszcza legalizację obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia, a nie według Prawa budowlanego z 1974r.; organ nie wyjaśnił też w sposób należyty stanu faktycznego sprawy by pomóc stronie wobec wysokich nakładów poniesionych na wzniesienie domku i nie zrobił nic, by umożliwić dalsze korzystanie z domku zgodnie z prawem.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosząc się również do zarzutu odnośnie braku udziału w postępowaniu stowarzyszenia wymienionego przez skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie , zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a.
Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym jest, że obiekt, objęty nakazem rozbiórki został wzniesiony przed 1 stycznia 1995r. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli obiektu budowlanego (karta akt admin. I inst. nr 5), w trakcie których skarżąca oświadczyła, że domek został wybudowany systemem gospodarczym w 1994r. i jak twierdzą sami skarżący za cichym przyzwoleniem właściciela nieruchomości. Organ prawidłowo wyjaśnił, że taka zgoda nie zastępuje pozwolenia na budowę, uzyskanie było obligatoryjne.
Prawidłowe ustalenie czasu, w którym został wzniesiony obiekt ma decydujące znaczenie dla przepisów prawnych, podług których winna być oceniana samowola budowlana, co wynika z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem art. 48 (Prawa budowlanego z 1994r.) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest 1 stycznia 1995r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał za prawidłowe prowadzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zwana dalej Prawo budowlane z 1974r.
Na podstawie przywołanej ustawy można wyprowadzić regułę, iż rzeczą organów prowadzących postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest w pierwszym rzędzie wykluczenie przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Zaistnienie którejkolwiek z nich nakłada na organ obowiązek orzeczenia rozbiórki, aby organy mogły podjąć czynności zmierzające do zalegalizowania samowoli budowlanej i zakończenia tego postępowania wydaniem decyzji o dopuszczeniu obiektu do użytkowania.
W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie przyjęły i wykazały, że zaistniała przesłanka wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. obligująca organy do wydania nakazu rozbiórki. Stosownie do tego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie przepisami obowiazujacymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Teren, na którym wzniesiono domek letniskowy oznaczony jest na rysunku symbolem 01R, co zgodnie z tekstem Aktualizacji planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego Uch Nr [...] z dnia [...] stycznia 1990r., teren ten był przeznaczony do użytku rolniczego , zabudowa może być dokonana tylko w zakresie produkcji rolnej budynkami produkcyjnymi dla obsługi gospodarstwa rolnego nieposiadającego odpowiednich warunków na działce siedliskowej.
Mając na względzie przytoczony tekst planu, odnośnie przeznaczenia terenu, na którym zlokalizowany został domek letniskowy należy stwierdzić, że na terenie tym była dopuszczona i to pod pewnymi warunkami zabudowa do użytkowania rolniczego. Plan nie przewidywał innego rodzaju zabudowy. Zakaz zabudowy wynikał dla inwestora dla dzierżawionej działki również z umowy dzierżawy, przy czym należy mieć na uwadze, że domek został wzniesiony na innej działce, niż objętej umową dzierżawy, (kserokopia włączona do akt sądowoadministarcyjnych), co nie ma wpływu na ocenę legalności kontrolowanego obiektu.
Wobec naprowadzonych wyżej uwag nieuzasadnione są zarzuty skarżących o błędnym zastosowaniu Prawa budowlanego z 1974r. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że dla terenu, na którym znajduje się kontrolowany obiekt w dacie wnoszenia skargi do Sądu nie był on objęty planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Zakaz zabudowy w dacie wnoszenia obiektu został przez organy udowodniony i Sąd uznał za zasadne i logiczne argumenty zaprezentowane przez organy.
Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd doszedł do przekonania, że organy prowadzące postępowanie administracyjne nie naruszyły zasady informowania stron o ich uprawnieniach i gwarancjach procesowych, a za takie nie mogą być uznane poniesione koszty na wybudowanie domku letniskowego.
Sąd za prawidłową uznał argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę odnośnie udziału w postępowaniu administracyjnym Stowarzyszenia Właścicieli Domków Letniskowych w T., bowiem stowarzyszenie nie zgłaszało swojego udziału w toczącym się postępowaniu przed organami administracji publicznej, co odpowiada treści art. 31 k.p.a.
Na rozprawie 25 października 2006r., pełnomocniczka E. B. podniosła nowy zarzut, iż w decyzji organu I instancji nie podana została miejscowość, w której znajduje się działka z domkiem letniskowym objętym nakazem rozbiórki, przy czym sama przyznała, ze organ II instancji doprecyzował w tym zakresie rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu Sąd uznał go za nietrafny, bowiem w rozstrzygnięciu został podany numer działki i podmiot będący jej właścicielem oraz aktualny zarządca dlatego też sentencja I instancji precyzuje przedmiot objęty nakazem rozbiórki, Sama pełnomocniczka przyznała, że uściślenia dokonał organ II instancji. Egzekucji administracyjnej podlegają decyzje ostateczne, a taką jest decyzja organu II instancji, dlatego też Sąd nie uznał tego argumentu za zasadny. Istotnym natomiast jest wskazanie w sentencji decyzji wymiarów domku nazwanego nr [...], bowiem na tej działce znajduje się również drugi domek, w stosunku do którego został wydany nakaz rozbiórki.
Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło