II SA/Rz 476/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-02-21

Skład orzekający: Anna Lechowska, Małgorzata Wolska, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe z powodu redukcji etatów jest zgodne z prawem, jeśli organ nie wyjaśnił kryteriów wyboru i nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe z powodu likwidacji stanowiska lub redukcji etatów jest dopuszczalne, jednakże organ musi wykazać, że faktycznie wystąpiła taka okoliczność, nie było możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne, a przede wszystkim musi jasno i rzeczowo wyjaśnić kryteria wyboru osób do przeniesienia, relatywizując je do konkretnych przypadków. Brak takiego wyjaśnienia oraz pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, starszy aspirant B.O., został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe z powodu reorganizacji Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej, która skutkowała likwidacją części stanowisk dowódcy sekcji. Skarżący kwestionował kryteria wyboru jego osoby do przeniesienia, wskazując na swój długi staż pracy i dobre osiągnięcia. Organy administracji powoływały się na redukcję etatów, brak stanowisk równorzędnych oraz kryteria takie jak zaangażowanie i absencja w służbie, jednak skarżący uznał je za niewystarczające i krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]. Przedmiotem skargi B. O. jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej jako PKWPSP ) z dnia [...] kwietnia 2007 roku, nr [...] w przedmiocie przeniesienia starszego aspiranta B. O. na niższe stanowisko służbowe; ze stanowiska dowódcy sekcji na stanowisko starszego specjalisty ratownika. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku, nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej przeniósł starszego aspiranta B. O., z dniem 1 marca 2007 roku, ze stanowiska dowódcy sekcji na stanowisko starszego specjalisty ratownika w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej. Uposażenie B. O. nie uległo zmianie. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 32 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667, ze zm., powoływana dalej jako uPSP) oraz § 2, § 3, § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 września 2006 roku w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 167, poz. 1189). Motywując swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż konieczność przeniesienia B. O. na niższe stanowisko służbowe jest konsekwencją wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lipca 2006 roku, w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 143, poz. 1037, zwane dalej "rozporządzeniem z 2006"). Wskazany akt obligował do zmiany regulaminu organizacyjnego Komendy Miejskiej Straży Pożarnej. Wskutek wejścia w życie, z dniem 1 marca 2007 roku, nowego regulaminu, 3 z 12 stanowisk dowódcy sekcji zostały zlikwidowane. Naprowadzone okoliczności dały organowi podstawę do stwierdzenia, iż zachodzą wszystkie przewidziane treścią art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP przesłanki, do przeniesienia B. O. na niższe stanowisko służbowe - likwidacja zajmowanego stanowiska oraz brak możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne. Ponieważ najwyższym wolnym stanowiskiem było stanowisko starszego specjalisty ratownika, zdaniem organu na to właśnie stanowisko został on przeniesiony. Podkreślono jednocześnie, że na nowym stanowisku obowiązuje ta sama, siódma grupa zaszeregowania, toteż wynagrodzenie strony nie ulegnie zmianie. Decyzja została doręczona B. O. w dniu 28 lutego 2007 roku. (oświadczenie skarżącego zawartego w odwołaniu od ww. decyzji - k. 2 akt adm.). W dniu 13 marca 2007 roku (data na prezentacie, k. 2 akt adm.) B. O. wniósł odwołanie. Przyznał, że rozumie konieczność likwidacji 3 z 12 stanowisk dowódcy sekcji, natomiast nie dostrzega kryteriów merytorycznych, jakimi kierowano się przy wytypowaniu jego osoby do przeniesienia na niższe stanowisko. Zaznaczył, iż posiada najdłuższy staż pracy (doświadczenie) spośród wszystkich osób, które zagrożone były zmianą stanowiska, jego osiągnięcia zawodowe niczym nie różnią się od osiągnięć osób pozostawionych na dotychczasowych stanowiskach, a takie potraktowanie po 17 latach nienagannej służby, w tym 14 latach na stanowiskach dowódczych, stanowić ma negatywną ocenę jego dotychczasowej pracy. Przekazując odwołanie do PKWPSP, organ I instancji stwierdził, iż nie znalazł podstaw do zmiany decyzji we własnym zakresie (pismo z dnia [...] marca 2007 roku, nr [...], k. - 3 akt adm.). Jednocześnie szeroko odniósł się do kwestii kryteriów, jakimi kierował się przy jej wydaniu. Wskazał, iż stanowisko dowódcy sekcji przewidziane jest dla korpusu oficerskiego, natomiast stanowisko starszego specjalisty ratownika jest stanowiskiem aspiranckim. Spośród 12 osób zajmujących stanowisko dowódcy sekcji 7 nie mogło być przeniesionych gdyż: w 3 przypadkach są to oficerowie, w 2 wypadkach są to aspiranci wzorowo pełniący nieetatowe funkcje "szefów zmian", a w stosunku do 2 osób wystąpiono z wnioskiem o nadanie pierwszego stopnia oficerskiego. Jako kryteria, w oparciu o które dokonano wyboru spośród pozostałych 5 osób organ przyjął zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych wynikających z zakresu czynności, wykonywanie obowiązków wykraczających ponad ten zakres, a przede wszystkim absencję w służbie w latach 2004-2007. Uwzględniając te okoliczności organ stwierdził, iż nie było możliwości pozostawienia B. O. na dotychczasowym stanowisku. Końcowo podkreślono, iż stanowisko starszego specjalisty ratownika jest równorzędne ze stanowiskiem dowódcy sekcji. Ustosunkowując się do przedstawionej argumentacji B. O., w piśmie z dnia 28 marca 2007 roku, wyjaśnił, iż nie zna okoliczności, w oparciu o które jego przełożeni mogliby ocenić jego "zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych wynikających z zakresu czynności, wykonywanie obowiązków wykraczających ponad zakres czynności". Odnosząc się do swojej nieobecności w służbie wskazał, iż wynikała ona z choroby oraz konieczności opieki nad rodziną, a ponadto została potwierdzona zwolnieniem lekarskim, którego nikt nie kwestionował. Nawiązywanie do usprawiedliwionej nieobecności w służbie przy wyborze pracownika do przeniesienia na niższe stanowisko uznał za krzywdzące. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku PKWPSP uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty przeniesienia B. O. na stanowisko starszego specjalisty ratownika, ustalając nową datę w tym zakresie na dzień 30 kwietnia 2007 roku. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, dalej jako kpa) Motywując swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż uprawnienie do przeniesienia B. O. na stanowisko starszego specjalisty ratownika wynikało z zaistnienia okoliczności, o jakich mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP. Reorganizacja Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej podyktowana była koniecznością dostosowania się do rozporządzenia 2006. Zgodnie z pismami Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 26 września 2006 roku, nr [...] oraz z dnia 9 listopada 2006 roku, nr [...] reorganizacji dokonano w sposób kompleksowy, w skali całego kraju. Ponieważ w jej wyniku, w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej zlikwidowano 3 z 12 stanowisk dowódcy sekcji, konieczne stało się wytypowanie osób, które zostaną przeniesione na niższe stanowisko służbowe. Posłużenie się kryteriami posiadanych stopni oraz zaangażowaniem w wykonywanie czynności służbowych jest zgodne z art. 13 ust. 6 pkt 1 i 2 uPSP i jako takie nie stanowi nadużycia. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wyjaśnił, iż długotrwała, usprawiedliwiona nieobecność w służbie, może uzasadniać podjęte działania. W tym aspekcie posłużono się argumentacją zaczerpniętą z judykatury, a ściślej przywołano tezę wyroku Sądu Najwyższego z 16.05.2001r. I PKN 608/00 dotycząca skutku długotrwałej nieobecności pracownika, jako przesłanki do wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Odnosząc się do charakteru stanowiska starszego specjalisty ratownika organ wywiódł, iż wprawdzie zgodnie z treścią rozporządzenia w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej pozostaje ono w tej samej grupie uposażeniowej co stanowisko dowódcy sekcji, to z uwagi na możliwość podległości służbowej w stosunku do dowódcy sekcji oraz umiejscowienie w strukturze aspiranckiej, pozostaje ono niższym stanowiskiem służbowym. Całość powołanej przez organ I instancji argumentacji - w jego ocenie - wskazuje, iż przy wydaniu decyzji nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Decyzja została doręczona B. O. w dniu 18 kwietnia 2007r. (k. 60 akt adm.), który w dniu 16 maja 2007 roku zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzucając naruszenie art. 36 ust. 1 i art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP oraz art. 7 i 77 § 1 kpa skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazując na wadliwość zaskarżonej decyzji wywiódł, iż w gruncie rzeczy nie doszło do likwidacji jego stanowiska, a jedynie do "zmniejszenia - bezosobowego - w danej grupie pracowników o 3 stanowiska." Przy wyborze pracowników do przeniesienia nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania, ani nie ustalano żadnych kryteriów wyboru. Wyłącznie właściwymi kryteriami, jakimi należało się posłużyć są te, w oparciu o które dokonuje się mianowania strażaka, a więc wykształcenie ogólne, kwalifikacje pożarnicze, staż pracy - art. 36 uPSP. Relatywizując wskazane kryteria do wyboru dokonanego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej skarżący wytknął, iż nie została przeniesiona osoba o stopniu aspiranta, a więc o stopniu niższym od jego. Ponadto dowódca sekcji pełniący obowiązki szefa zmiany miał mniejszy staż. Mniejszy staż posiadali również inni dwaj strażacy pozostawieni na stanowiskach. Skarżący podkreślił także, że dowódcy sekcji pełniący obowiązki szefów zmian nie czynili tego, jak stwierdził organ, w ramach stosunku pracy, lecz w ramach umowy. Za niewłaściwe skarżący uznał również powołanie się w stosunku do dwóch pracowników na rychłe otrzymanie przez nich stopni oficerskich. Wyjaśnił, iż do chwili obecnej stopnia takiego nie otrzymali. Przyjęcie, iż decydująca jest jego nieobecność w służbie w latach 2004-2007 uznał za krzywdzące, a przede wszystkim bezprawne. W odpowiedzi na skargę PKWPSP wniósł o jej oddalenie wskazując się na argumenty powołane w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy strony podtrzymały swe stanowiska. Skarżący wywodził, iż spodziewana jest regulacja płac strażaków, która może spowodować, iż przeniesienie go na niższe stanowisko będzie miało wymierne konsekwencje finansowe w postaci uszczuplenia dochodów. Pełnomocniczka organu wnosiła o oddalenie skargi, przyznając, iż strażacy, którzy jako dowódcy zmian mieli otrzymać stopnie oficerskie uzyskali takie stopnie już po wniesieniu skargi do sądu. W jej ocenie brak wskazania kryteriów, jakimi kierował się organ przy przenoszeniu pracowników na niższe stanowiska służbowe wydając decyzję w I instancji został konwalidowany w piśmie przekazującym akta sprawy. Nadto absencja skarżącego w pracy była znana organom z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa) stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy - art. 135 Ppsa. Przesłanką zastosowania wspomnianego unormowania jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach je poprzedzających, jeżeli tylko podjęte były w granicach danej sprawy. W niniejszej sprawie, pomiędzy stronami, nie ma sporu na okoliczność, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 13a ust. 5 uPSP wydał rozporządzenie z dnia 26 lipca 2006 roku, w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej. Bezsporne jest również, iż rozporządzenie to obligowało Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do reorganizacji podległej mu Komendy Miejskiej w sposób zgodny z jego treścią. Strony nie kwestionują także, iż stanowisko na które przeniesiono skarżącego, tj. starszy specjalista ratownik, jest stanowiskiem służbowym niższym w stosunku do stanowiska dowódcy sekcji. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się po pierwsze - do ustalenia, czy wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP, tj. czy w istocie doszło do likwidacji stanowiska służbowego zajmowanego przez skarżącego, i po drugie - w razie przyjęcia, iż w/w przesłanka faktycznie wystąpiła, czy wytypowanie skarżącego do grupy osób, które przeniesiono na niższe stanowisko służbowe było zgodne z prawem. Odnosząc się do pierwszej z kwestii Sąd stwierdza, iż przez użyty w art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP zwrot "likwidacja zajmowanego stanowiska", należy rozumieć zarówno sytuację, w której dochodzi do całkowitego wyeliminowania danego stanowiska ze struktury organizacyjnej określonej jednostki Państwowej Straży Pożarnej, jak i tę, w której dochodzi do zmniejszenia liczby wyodrębnionych dla danego stanowiska etatów, w porównaniu do liczby stanowisk faktycznie obsadzonych. W konsekwencji, uzasadniona staje się konkluzja, iż zmniejszenie liczby stanowisk dowódcy sekcji z 12 na 9 stanowiło okoliczność, o jakiej mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP, i tym samym uprawniało Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do wydania decyzji w oparciu o ten właśnie przepis. Zaznaczyć jednakże trzeba, iż wystąpienie okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie decyzji na podstawie w/w przepisu, nie przesądza jeszcze o tym, że jest ona zgodna z prawem. Przenosząc strażaka na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP, w sytuacji całkowitej likwidacji zajmowanego przez niego dotychczas stanowiska służbowego obowiązkiem organu jest wykazanie, iż okoliczność ta faktycznie wystąpiła, i że brak było możliwości przeniesienia go na inne stanowisko równorzędne. Jeżeli zaś podstawą faktyczną wydania owej decyzji jest zmniejszenie liczby etatów, to poza wykazaniem redukcji etatów i braku wolnego stanowiska równorzędnego, konieczne jest również wyjaśnienie, w oparciu o jakie kryteria organ dokonał wyboru pracowników, których przeniesiono na niższe stanowisko służbowe. O ile więc istnieje swoboda (uznanie administracyjne) co do tego, czy w razie wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP, wydać decyzję o przeniesieniu strażaka na niższe stanowisko służbowe; ustawodawca posłużył się zwrotem "strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe", to w razie, gdy rozstrzygnięcie takie rzeczywiście ma zostać podjęte, swoboda taka już nie występuje, o ile w podobnej sytuacji znajduje się kilka osób. Obowiązkiem organu jest wówczas w sposób rzeczowy, konkretny i zgodny z zasadami procedury administracyjnej wyjaśnić podstawy wydanej decyzji. Konieczne jest zatem podanie kryteriów, w oparciu o które dokonano wyboru osoby do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, oraz wyjaśnienie dlaczego przy ich zastosowaniu, osoba ta wypadła mniej korzystnie od osób, które pozostały na swoich dotychczasowych stanowiskach. Powołanie się na staż pracy, jej dotychczasowy przebieg, zaangażowanie w wykonywanie zleconych czynności, absencję w pracy, bez relatywizacji do konkretnych osób jest niewystarczające, ponieważ uniemożliwia weryfikację zasadności podjętej oceny. Jakkolwiek adresat decyzji będzie mógł ustalić, w oparciu o jakie kryteria dokonano wyboru jego osoby do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, to nie dowie się już dlaczego przy ich zastosowaniu wypadł gorzej od innych pracowników. Decyzja wydana z takim uchybieniem narusza art. 7 i 77 § 1 kpa. Dotychczasowe rozważania pozwalają Sądowi stwierdzić, iż zarówno decyzja organu I, jak II instancji jest wadliwa. Decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2007 roku, nr [...], w swym uzasadnieniu w ogóle nie odnosi się do kryteriów, w oparciu o które wytypowano skarżącego do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Powołano się wyłącznie na redukcję liczby stanowisk dowódcy sekcji oraz brak stanowiska równorzędnego. Kryteria stanowiące podstawę wytypowania skarżącego do przeniesienia organ I instancji ujawnił w piśmie przekazującym akta sprawy wraz z odwołaniem do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Przedstawienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie w decyzji, lecz w piśmie przekazującym akta sprawy organowi II instancji na podstawie art. 133 kpa, wbrew wywodom pełnomocniczki strony skarżącej podczas rozprawy, nie konwaliduje naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 kpa. Przede wszystkim podkreślić należy, iż mający w sprawie zastosowanie kodeks postępowania administracyjnego do zasad ogólnych zalicza zasadę dwuinstancyjności postępowania (art.15). Zasada ta nakłada obowiązek rozstrzygania sprawy administracyjnej w określonej kolejności, stwarza także pod adresem określonych organów, tworzących tzw. tok instancji w sprawie, określone wymagania. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie sposób ustalić dlaczego, spośród wszystkich osób zajmujących stanowisko dowódcy sekcji, do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe wytypowano skarżącego. Brak możliwości weryfikacji tej kwestii uprawnia do przypisania decyzji organu I instancji cechy dowolności. Podkreślić należy, iż organ I instancji całe postępowanie wyjaśniające ograniczył do sporządzenia notatki z rozmowy ze skarżącym (k.52 akt admin.), w trakcie tego postępowania nie wyjaśniono stronie kryteriów, którymi kierował się organ typując skarżącego do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Zresztą w dniu sporządzenia tej notatki organ już wydał samą decyzję. W praktyce pozbawiono zatem stronę prawa do rzetelnego postępowania oraz do czynnego udziału w postępowaniu w postaci możliwości przedstawienia swoich żądań i eksponowania tych walorów, które przemawiać miałyby za pozostawieniem go na dotychczas zajmowanym stanowisku dowódcy zmiany. W myśl art.10 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest m.in. zapewnić stronie prawo do wypowiedzenia się w sprawie, prawa tego skarżący w postępowaniu przed I instancja został pozbawiony. Decyzja organu I instancji zapadła z obrazą art.10 § 1, art.15 i art.107 § 3 k.p.a.. Odnosząc się do decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej trzeba w pierwszej kolejności stwierdzić, iż organ w sposób rzeczowy wyjaśnił kwestię konieczności reorganizacji Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej oraz z tym związaną redukcję stanowisk dowódcy sekcji z 12 na 9. Właściwie wykazano również, iż na dzień wydania zaskarżonej decyzji w w/w jednostce nie było wolnych stanowisk równorzędnych. Opierając się o wypowiedź organu I instancji zawartą w piśmie z dnia [...] marca 2007 roku, nr [...] wyjaśniono dlaczego 7 spośród 12 dowódców sekcji nie przeniesiono na stanowiska niższe; w 3 przypadkach są to oficerowie, w 2 wypadkach są to aspiranci wzorowo pełniący nieetatowe funkcje "szefów zmian", a w stosunku do 2 osób wystąpiono z wnioskiem o nadanie pierwszego stopnia oficerskiego. Sąd uznał natomiast ustalenia w zakresie wyłonienia skarżącego do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe spośród pozostałych 5 osób za dowolne nie znajdujące podstaw w aktach sprawy, a przez to wymykające się spod sądowej weryfikacji. Sprowadzają się one do jednozdaniowego stwierdzenia: "pozostałych dwóch strażaków nie oficerów wytypowano pod kątem oceny wykonywania obowiązków służbowych oraz absencji w służbie za okres 2004-2007." Ogólnikowość tej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na rekonstrukcję przebiegu procesu decyzyjnego i weryfikację podjętej przez organ oceny. Powołanie się na dwa, wyżej wskazane kryteria bez ich relatywizacji do odpowiadających im okoliczności właściwych dla każdej z osób "zagrożonych" przeniesieniem na niższe stanowisko, czyni rozstrzygnięcie organu niekompletnym, i w konsekwencji uzasadnia zarzut jego wadliwości. Podkreślić należy, iż Sąd pozbawiony został możliwości oceny trafności posłużenia się przez organy kryterium absencji w pracy skarżącego, albowiem akta sprawy nie zawierają w tym zakresie żądnych dowodów. Decyzja organu odwoławczego narusza prawo także i z tej przyczyny, iż konstatując że organ I instancji nie prowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle lub w znacznej części wymaga ono uzupełnienia, organ odwoławczy winien wydać decyzję opartą na dyspozycji art.138 § 2 k.p.a.. Przepis ten zapewnia, iż postępowanie przed organem I instancji nie będzie tylko sprowadzać się do wydania decyzji, a będzie to "rzeczywista instancja" administracyjna. Obowiązkiem organu wydającego decyzję o przeniesieniu strażaka na niższe stanowisko służbowe w oparciu o art. 38 ust. 2 pkt 4 uPSP, w sytuacji gdy przeniesieniu podlegają wyłącznie niektóre z osób zajmujących dotychczas stanowisko równorzędne, jest rzeczowe i kompletne wyjaśnienie jakimi kryteriami posłużono się przy wyborze konkretnych osób, oraz wskazanie jak przy zastosowaniu tych kryteriów ukształtowały się oceny w stosunku do każdej z nich. Zdaniem Sądu, jasne i nie rodzące wątpliwości kryterium wyboru zawarte jest w art. 36a uPSP. Przepis ten dotyczy okresowego opiniowania strażaka celem - między innymi - ustalenia przydatności do służby, oceny wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz przydatności na zajmowanym stanowisku, wyłonienia kandydatów do mianowania i powołania na wyższe stanowiska służbowe oraz awansowania na wyższe stopnie służbowe - art. 36a ust. 1 pkt 3 i 4 uPSP W wydanym na podstawie art. 36a ust. 12 uPSP rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie opiniowania służbowego strażaka Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U Nr 80, poz.562 ze zm.) wskazano szereg kryteriów, które jako całość dają podstawę do pełnej i jednoznacznej oceny. Jeżeli więc wydana w oparciu o art. 36a uPSP opinia stanowi podstawę do mianowania i powołania na wyższe stanowiska służbowe oraz awansowania na wyższe stopnie służbowe, to powinna również decydować o tym, który ze strażaków zajmujących stanowiska równorzędne ma zostać przeniesiony na niższe stanowisko służbowe. W okolicznościach niniejszej sprawy, gdy redukcja etatów dla stanowiska dowódcy sekcji była przymusowa, pozostawienie strażaka na dotychczasowym stanowisku nie może być postrzegane inaczej, jak wyróżnienie, konsekwencja pozytywnej, lepszej - w stosunku do strażaków podlegających przeniesieniu - oceny. Podkreślić należy, iż opinie te zalegają w aktach osobowych strażaków i mogą stanowić dowód w niniejszym postępowaniu. Dopiero w sytuacji, gdy tak dokona ocena nie daje jednoznacznych rezultatów - opinie strażaków są jednakowe, organ wydający decyzję o przeniesieniu, może oprzeć się na kryteriach bardziej szczegółowych. Nawet wówczas nie jest on jednak zwolniony z obowiązku wyjaśnienia dlaczego w jego ocenie właśnie te, a nie inne kryteria są decydujące. Dopiero tak wydana i uzasadniona decyzja spełniać będzie wymagania stawiane przez wyrażoną w art. 7 kpa zasadę uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Takie działanie będzie także uwzględniać kierunek wykładni przepisów uPSP przy uwzględnieniu konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa (art.32 ust.1 Konstytucji RP). Mając na uwadze wyżej wyłożone kwestie Sąd stwierdził, iż decyzje organów obu instancji naruszają przepisy o postępowaniu wskazane w powyższych wywodach, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 Ppsa uchylił je w całości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wyjaśni wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, uwzględniając powyżej wskazane wywody. W szczególności rozważając kwestie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko organ I instancji przeprowadzi dowody z akt osobowych tych strażaków, którzy byli dowódcami sekcji i którzy objęci byli rozważaniami o zasadności przeniesienia ich na niższe stanowisko służbowe, zapewni skarżącemu prawo do czynnego udziału w postępowaniu, a swoje stanowisko prawidłowo i wyczerpująco uzasadni.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło