II SA/Rz 476/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...]. Po złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, skarżący zwrócił się "o wyznaczenie obrony z urzędu w postępowaniu sądowym", załączając kserokopię zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia 6 listopada 2009 r. iż na terenie tej Gminy nie figuruje w rejestrach podatkowych oraz odcinka przekazu pocztowego emerytury za m-c wrzesień 2009 r. na kwotę 1233 zł. W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF M. P. wniósł o ustanowienie adwokata, przedstawiając w uzasadnieniu argumenty świadczące jego zdaniem o zasadności skargi. Wg zawartego we wniosku oświadczenia skarżący (77 lat) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką oraz dwojgiem jej dzieci. Jedyny wykazany składnik posiadanego przez nich majątku to mieszkanie o pow. 49 m². Źródło utrzymania stanowią emerytury skarżącego i jego żony w wysokości odpowiednio 1234 i 993 zł. oraz wynagrodzenie za pracę córki w kwocie 1600 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Ustanowienie adwokata objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Jak wynika z powyższego, wykazanie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie wnioskującej. Ocena wniosku M. P. dokonana na podstawie zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach świadczy jednak, że warunku tego on nie spełnia. Uzasadnienie wniosku odnosi się wyłącznie do zasadności skargi i nie wskazuje faktów przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy w objętym nim zakresie. Także w dalszej części wniosku skarżący w żaden sposób nie wykazał, czym dla niego i domowników miałby się objawić uszczerbek w koniecznym utrzymaniu i jakie ich uzasadnione potrzeby życiowe pozostałyby niezaspokojone w związku z ewentualnym ustanowieniem pełnomocnika z wyboru (podkreślić przy tym należy, iż uszczerbek ten dotyczy zagrożenia dla zaspokojenia wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych jak żywność, lekarstwa czy podstawowe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania lub domu, a nie wszystkich normalnie ponoszonych wydatków, które powinny zostać zaniechane lub ograniczone do niezbędnego minimum). Ocena sytuacji materialno – bytowej skarżącego nie wskazuje, aby wraz z członkami rodziny doświadczał trudności związanych z zaspokajaniem bieżących potrzeb życiowych. Mimo braku określenia wydatków przeznaczanych na w/w cele, taka konkluzja wynika przede wszystkim z wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego, żonę i córkę, tj. łącznie 3827 zł. (we wniosku PPF, zapewne na skutek błędu rachunkowego, podano kwotę 2827 zł.); ponieważ podane dochody skarżącego odpowiadają kwocie widniejącej na odcinku przekazu pocztowego jego emerytury, pozwala to sądzić, że również pozostałe kwoty – w tym również ich suma – są kwotami netto, mimo oznaczenia rubryki w której zostały wpisane jako "dochód miesięczny brutto". Kwoty prawie 4 tys. zł. miesięcznie nie można uznać za niskiej w stosunku do potrzeb 5 osobowej rodziny, zwłaszcza że skarżący nie wskazał żadnych szczególnych obciążających ją wydatków. Przy zabezpieczonych potrzebach mieszkaniowych kwota ta jest dostatecznie wysoka do zaspokojenia niezbędnych potrzeb skarżącego i osób z nim zamieszkujących, a przy tym jednocześnie umożliwiająca bez uszczerbku dla ich koniecznego utrzymania jednorazowe wygospodarowanie niezbędnych środków na ustanowienie adwokata z wyboru do wniesienia od wydanego wyroku skargi kasacyjnej (przepisy postępowania sądowoadministracyjnego wymagają jedynie jej sporządzenia przez osobę uprawnioną, co przyczynia się do ograniczenia ponoszonych przez stronę wydatków). Pośrednio świadczy o tym chociażby opłacenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 200 zł. oraz 100 zł. opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym brak jest podstaw, aby wyłączyć z zastosowania wobec skarżącego wynikający z art. 199 P.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przepis ten dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04). W tej sytuacji należy uznać, że M. P. nie spełnia ustawowej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w związku z czym jego wniosek nie może zostać pozytywnie rozpatrzony. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.