II SA/Rz 476/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że poniesienie kosztów związanych z wynagrodzeniem adwokata spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała, że poniesienie wydatków związanych z wynagrodzeniem adwokata spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny. Obowiązek przedstawienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem żądania spoczywa na składającym wniosek, a uszczerbek ten dotyczy jedynie podstawowych potrzeb ludzkich.Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich. Wskazał na merytoryczną nieprawidłowość decyzji oraz przedstawił swoją sytuację rodzinną i materialną. Wcześniej referendarz sądowy odmówił mu przyznania prawa pomocy, od czego skarżący wniósł sprzeciw, ponawiając wniosek o ustanowienie adwokata. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia adwokata dla M. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich - postanawia – odmówić ustanowienia adwokata dla M. P.
M. P. złożył - w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2009r. ([...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji pozbawiającej wyżej wymienionego uprawnień kombatanckich, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2009r. oddalającym tę skargę – wniosek o ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał na merytoryczną nieprawidłowość objętej skargą decyzji.
Nadto podniósł, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz żoną, córką oraz jej dwójką dzieci. Dochód rodziny stanowią kwoty uzyskiwanych przez niego i żonę emerytur w wysokości odpowiednio 1234 zł i 993 zł oraz wynagrodzenie za pracę córki w wysokości 1600 zł. Jedynym wartościowym składnikiem majątku jest mieszkanie o powierzchni 49 m.kw.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2009r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił M. P. przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie od powyższego orzeczenia skarżący ponowił wniosek
o ustanowienie adwokata, nie wskazując żadnych okoliczności dotyczących swojej sytuacji rodzinno-materialnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skuteczne wniesienie sprzeciwu od orzeczenia zapadłego w przedmiocie prawa pomocy wiąże się z koniecznością rozpoznania na nowo wniosku strony w tym zakresie, na co wskazuje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej następnie P.p.s.a.
Wniosek M. P. dotyczy ustanowienia adwokata, wchodząc tym samym w zakres częściowego prawa pomocy, o którym mowa w art. 245 § 3 P.p.s.a. Przyznanie żądanej pomocy uwarunkowane jest spełnieniem przesłanki w postaci niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Jednoznaczne brzmienie ostatnio powołanego przepisu pozwala na twierdzenie
o spoczywaniu obowiązku przedstawienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem żądania w przedmiocie prawa pomocy na składającym tego rodzaju wniosek. Powyższe rozwiązanie tj. konieczność wykazania przez wnioskującego
o prawo pomocy istnienia uzasadniającej jego przyznanie przesłanki powiązane jest z unormowaniem zawartym w art. 199 P.p.s.a. Przepis ten wyraża zasadę, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Regulacje odnoszące się do instytucji prawa pomocy stanowią więc wyjątek od wspomnianej zasady. Wskazuje to, iż brak stosownej argumentacji składającego wniosek, która świadczyłaby o konieczności jego uwzględnienia skutkować musi odmową udzielenia stronie pomocy, której się domaga.
Przechodząc do realiów przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek M. P. nie zasługuje na uwzględnienie wobec niewykazania przez wyżej wymienionego, iż poniesienie wydatków związanych z wynagrodzeniem dla adwokata powodowałoby powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wyżej wymienionego i jego rodziny.
Oprócz przedstawienia swojej sytuacji dochodowej i wskazania mieszkania jako jedynego cennego składnika majątku, skarżący nie opisał jakie konkretne potrzeby nie mogłyby być zaspokojone w związku z koniecznością poniesienia kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Wniosek podnosi kwestie prawidłowości skarżonej decyzji, które nie mają w postępowaniu wpadkowym, w którym rozstrzyga się
w przedmiocie prawa pomocy, żadnego znaczenia.
Uznając zatem, iż dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego, w związku
z niewskazaniem zagrożenia dla koniecznego utrzymania w razie konieczności poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika, jest wystarczający dla zaspokojenia wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych tej rodziny, odmówiono uwzględnienia żądania M. P.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż uszczerbek, o którym mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. dotyczy tylko i wyłącznie podstawowych potrzeb ludzkich tzn. związanych z zakupem żywności, leków czy utrzymania mieszkania. Nie odnosi się on natomiast do wydatków na cele nie związane bezpośrednio z takimi potrzebami.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji, w oparciu o art. 260 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło