II SA/Rz 477/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wraz ze skarga kasacyjną od wskazanego orzeczenia P. W. wystąpił o ustanowienie adwokata, celem złożenia przez niego podpisu pod przedmiotową skargą. Wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że jest osobą bezdomną, nie pracującą, nie posiadającą jakichkolwiek dochodów ani majątku. Pieniądze, które płaci tytułem alimentów na córkę (350 zł miesięcznie) pożycza od rodziców. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Podnieść w pierwszej kolejności należy, że skarżący P. W. zwolniony jest w niniejszej sprawie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, co wynika z brzmienia art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Dlatego też rozpoznanie jego wniosku ograniczono do części dotyczącej ustanowienia adwokata. Powyższe wskazuje na to, że wnioskodawca ubiega się więc o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takich właśnie granicach może nastąpić, gdy składający wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powiązanie powołanego przepisu z art. 199 P.p.s.a., ustanawiającym zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, nie pozostawia wątpliwości, że ciężar dowodu w odniesieniu do przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na osobie o pomoc taką się ubiegającą. To więc wnioskodawca musi wykazać, że znajduje się w na tyle trudnej sytuacji, że uzasadnione jest jego wsparcie ze środków Skarbu Państwa. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, P. W. nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dokonując takiej oceny oparto się o dane wynikające z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz te, których źródło stanowią akta sprawy (w tym w szczególności odwołanie wyżej wymienionego od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2012 r.). Wynika z nich mianowicie, że P. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami w mieszkaniu w K., pozostając na ich całkowitym utrzymaniu. Świadczenie emerytalne pobierane przez ojca wyżej wymienionego – M. W. wynosi 1 789 zł, natomiast emerytura pobierana przez matkę A. W. to kwota 1 683 zł, łącznie 3 473 zł. Comiesięczne wydatki rodziny to następujące kwoty: 420,44 zł (czynsz), 82,24 zł (energia elektryczna), 77,18 zł (gaz), 179,89 zł (telefon), 115 zł (ubezpieczenie rodziców), 60,56 zł (telewizja), 46,37 zł (internet), 150 zł (materiały biurowe typu: papier, tusz do drukarki, usługi kserowania, pocztowe i komunikacyjne), 350 zł (lekarstwa rodziców i jego), 650 zł (pomoc finansowa dla wnuków), 1 200 zł (wyżywienie) – łącznie 3 281,68 zł. Pozostałe środki – 191 zł przeznaczane są na zakup środków czystości, odzieży, obuwia, naprawę sprzętów domowych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Dochód rodziny wystarcza bowiem na zaspokojenie nie tylko niezbędnych jej potrzeb, ale także tych, które nie są związane z zapewnieniem minimum egzystencji. W tym miejscu należy podkreślić, że przy ocenie zasadności przyznania prawa pomocy uwzględniane mogą być tylko te wydatki, których celem jest niedopuszczenie do uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu rodziny. Z pewnością więc rezygnacja z ponoszenia kosztów dotyczących telewizji, Internetu, telefonu czy materiałów biurowych uszczerbku tego rodzaju spowodować nie może. Czasowe zatem wyeliminowanie tych wydatków pozwoli na wygospodarowanie kwoty ok. 430 zł, która może zostać przeznaczona na sfinansowanie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowe środki mogą pochodzić z ograniczenia pomocy udzielanej dobrowolnie wnukom, których obowiązek utrzymania spoczywa w pierwszej kolejności na rodzicach. Uznając więc, że P. W. nie wykazał zagrożenia uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu w związku z koniecznością pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, odmówiono przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.