II SA/Rz 477/13

z dnia 6 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. P. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na uzasadnienie wniosku podał, że od września 2005 r. jest bezrobotny i nie pracuje, a na opłacanie alimentów pożycza pieniądze od rodziców. Nie posiada jakichkolwiek dochodów ani majątku. Mieszka wraz z rodzicami w ich mieszkaniu w K., ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego, zatem w jego ocenie jest bezdomny. Postanowieniem z 15 listopada 2013 r. referendarz sadowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomoc, a skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw, w którym stwierdził, że przy ocenie jego sytuacji majątkowej nie powinno uwzględniać się dochodu jego rodziców, ponieważ nie są oni stronę niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwana "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, czyli przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy jednak wskazać, że z uwagi na przedmiot sprawy skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) Ppsa. A zatem do przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie zgłoszonego żądania niezbędne było wykazanie przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ewentualnie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 262 Ppsa). W ocenie Sądu okoliczności tych skarżący nie wykazał. Ze złożonego oświadczenia wynika, że mieszka z rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu, jest bezrobotny i nie posiada majątku. Wbrew zatem jego twierdzeniu opisaną sytuację ocenić należało jako prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. To zaś oznaczało konieczność oceny sytuacji majątkowej wnioskującego przez pryzmat sytuacji wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Ocena ta prowadzi zaś do wniosku, że nie została spełniona ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w postaci braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania lub niebezpieczeństwa uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z akt sprawy wynika, że rodzice wnioskodawcy pobierają comiesięcznie emerytury, których łączna wysokość wynosi niemal 3,5 tyś zł. Comiesięczne wydatki rodziny to m.in. czynsz - 420,44 zł, energia elektryczna - 82,24 zł, gaz - 77,18 zł, telefon - 179,89 zł, ubezpieczenie prywatne - 15 zł, TV - 60,56 zł, Internet - 46,37 zł, 150 zł przeznaczane na materiały biurowe, pocztowe i komunikacyjne, lekarstwa - 350 zł, 650 zł jako pomoc finansowa dla wnuków, wyżywienie – 1.200 zł. Pozostałe środki są przeznaczane na zakup środków czystości, odzieży, obuwia, naprawę sprzętów domowych. Niewątpliwie dochód ten pozwala na wygenerowanie oszczędności, tym bardziej że przedmiotowa sprawa toczy się od dłuższego czasu i skarżący miał możliwość przygotowania się na ewentualną konieczność zapewnienia sobie fachowej pomocy. Wydatki rodziny wykraczają poza minimum, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, a więc możliwe jest z części tych środków pokrycie wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Rodzina ma bowiem możliwość ograniczenia wydatków np. na telefon, materiały biurowe, pocztowe i komunikacyjne. Pomoc Państwa powinna natomiast być przeznaczona dla osób, które przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości nie są w stanie wygenerować środków na pokrycie kosztów postępowania. Mając na względzie powyższe Sad uznał, że skarżący nie wykazał, aby poniesienie wydatku a wynagrodzenie pełnomocnika mogłoby odbyć się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego jego i rodziny. Tym bardziej brak było podstawy do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podstawę prawną orzeczenia stanowił art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa.