II SA/Rz 478/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ NSA Jerzy Solarski Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie przekazania odwołania według właściwości uchylono zaskarżone postanowienie II SA/Rz 478/07 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpoznaniu sprawy z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. P. na postanowienie wydane przez tenże organ dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uznania się za niewłaściwym w sprawie oraz przekazania sprawy organowi właściwemu, t.j. Wojewodzie - utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Jako jego podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i 127 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia podniosło, że postanowieniem wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] organ ten uznał się za niewłaściwy w sprawie oraz jednocześnie przekazał sprawę organowi właściwemu - Wojewodzie. W motywach orzeczenia podniesiono, iż przepisem szczególnym zawierającym odstępstwo od zasady domniemania kompetencji samorządowych kolegiów odwoławczych jako organów wyższego stopnia w sprawach indywidualnych rozstrzyganych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, jest art. 3 ust. 1 obowiązującej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - Dz.U. Nr 64, poz. 592 ) Zgodnie z tym przepisem, organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty rozpoznającego sprawę o scalenie gruntów jest wojewoda. Oznacza to, iż organem właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpoznania odwołania od decyzji wydanej przez Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] zatwierdzającej zmianę projektu scalenia działek nr 375/1, 373/1 oraz zatwierdzającej projekt scalenia działki nr 707 jest Wojewoda. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od wskazanego wyżej postanowienia zgodnie z zawartym w nim pouczeniem złożył z zachowaniem ustawowego terminu M. P. W treści środka zaskarżenia poprosił o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się jednocześnie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006 nr [...] , którą to decyzją organ ten uwzględnił odwołania od decyzji scaleniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku ponownego rozpatrywania sprawy nie znalazło podstaw do weryfikacji zakwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Tym samym Skład Orzekający uznał, iż organem właściwym na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa materialnego do rozpoznania odwołania od oznaczonej decyzji wydanej przez Burmistrza Gminy B., jest Wojewoda. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. P. nie precyzując kierunku jej weryfikacji W jej uzasadnieniu podniósł, że [..] września 2004r. skierowali odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. w sprawie projektu scalenia działki nr 180/1. Odwołanie to podobnie jak inne odwołania w tej samej sprawie zostało uwzględnione przez Kolegium, które wydało w tym przedmiocie decyzję uchylającą decyzję Burmistrza, uwzględniając przedstawione przez skarżącego racje i wyrażając pogląd o braku podstaw do objęcia scaleniem gruntów zabudowanych bez wniosku strony. Mimo to w grudniu 2006r. otrzymali nową decyzję Burmistrza o nr [...] i złożyli od niej odwołanie do SKO, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem . Tym razem Kolegium nie rozpoznało odwołania a przekazało je - mimo wcześniejszego nie kwestionowania swych kompetencji - Wojewodzie. W konkluzji, skarżący prosi o spowodowanie , by SKO ponownie zajęło się jego odwołaniem i uznało je za zasadne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podług art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji (zaskarżalnego postanowienia) lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach. Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej właśnie kontroli, sąd doszedł do wniosku, że skarga winna być uwzględniona z przyczyn , które wziął po uwagę z urzędu. Postanowieniem tym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uznania się za niewłaściwym w sprawie oraz przekazania sprawy organowi właściwemu - Wojewodzie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Uprawnienie organu do wydania postanowienia w takiej sprawie znajduje oparcie w art. 127 §3 w zw. z art. 65 §1 i 144 kpa. Pierwszy z nich stanowi między innymi , że od decyzji wydanych w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona może zwrócić się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Drugi natomiast przewiduje, że na postanowienie w przedmiocie przekazania przez organ niewłaściwy podania organowi właściwemu w sprawie przysługuje zażalenie. Trzeci z kolei stanowi , że w sprawach nie uregulowanych w rozdziale zatytułowanym "Zażalenie" odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że także do postanowień zaskarżalnych wydawanych przez Kolegium stosuje się tryb przewidziany w art. 127 §3 kpa. Stanowisko sadu w tej kwestii znajduje wsparcie w poglądach doktryny : patrz; M. Jaśkowska, A.Wróbel Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz - Zakamycze 2005 teza 2 do art. 144kpa. Zdaniem sądu brak jest podstaw by odmiennie traktować wydane przez Kolegium na podstawie art. 65 §1 postanowienie przekazujące sprawę odwołania od decyzji organu administracji publicznej organowi właściwemu, bowiem odwołanie choć jest szczególnym rodzajem podania, Kolegium stwierdzając swą niewłaściwość do jego rozpatrzenia nie działa jako organ I instancji Oznacza to , że Kolegium było uprawnione do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której wydano wspomniane postanowienie, zaś sąd na zasadzie art. 3 §2 pkt 2 P.p.s.a. stanowiącego , że jest on właściwy w sprawach skarg, na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie był zobowiązany do rozpoznania skargi na postanowienie wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia spray. Oceniając je, sąd uznał je za wydane przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, 77 §1 i 107 §3 mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy, zakończonej zaskarżonym i poprzedzającym je postanowieniem, jak również z uzasadnienia obu postanowieni nie wynika bowiem , czy sprawa scalenia gruntów, w której zapadła decyzja kwestionowana przez skarżącego pismem z dnia [...] stycznia 2007r. a przekazanym jako odwołanie przez Burmistrza Miasta i Gminy B. , czy pismo to stanowi odwołanie od decyzji w sprawie scalenia wszczętego przed, czy po wejściu w życie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz.U. nr 64, poz.592), tj. przed 16 lipca 2003r. . Ustawa ta w art. 11 pkt 1 zmieniła istotnie zapis art. 3 ust 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz.U. nr z 1989 nr 58, poz. 349) w ten sposób , że w jego zd. 2 postanowiła, że organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu ( postępowania scaleniowego lub wymiennego) jest wojewoda , jednakowoż w art. 16 wspomnianej ustawy o kształtowaniu ustroju wprowadzono przepis przejściowy stanowiący: że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy , o której mowa w art. 11 (a więc ustawy z dnia 26 marca 1982 o scalaniu i wymianie gruntów) a nie zakończonych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Z konstrukcji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i brzmienia jej art. 16 wynika, że przepisy dotychczasowe, to przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu obowiązującym do 16 lipca 2003r. Oznacza to , że do rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych w sprawach wszczętych przed 16 lipca 2003r. właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze( patrz; postanowienie NSA z 25.08 2006 W-wa II OW 20/06 System Komputerowy Orzecznictwa LEx nr275523) Treść odwołania i skargi , do której w tym zakresie brak odniesienia w odpowiedzi na skargę wskazuje na możliwość, iż odwołanie dotyczyło sprawy wszczętej przed 16 lipca 2003r. Niezależnie od powyższego, sąd zauważa , że w wydaniu zarówno postanowienia zaskarżonego jak i poprzedzającego je brała udział ta sama osoba (R. Ż.), raz jako przewodniczący drugi raz jako członek składu orzekającego. Stanowi to zdaniem sądu - podzielającego pogląd wyrażony w uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007r II GPS 2/06.ONSAiWSA 3/2007 poz.61) - naruszenie art. 24 §1 pkt 5 w zw. art. 27 zd. 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie tego przepisu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 §3 kpa jest uzasadnione okolicznością , iż przepis ten z uwagi na charakter wniosku o ponowne rozpatrzenie stwarza stronie gwarancję procesową jego obiektywnego rozpatrzenia. Mając na względzie przytoczone okoliczności, sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit.c uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów na rzecz skarżącego wobec nie złożenia przezeń stosownego wniosku przed zamknięciem rozprawy ( art. 210 P.p.s.a). W postępowaniu ponownym, organ działając w odpowiadającym prawu składzie rozpozna wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ustaliwszy, czy odwołanie dotyczyło sprawy wszczętej przed , czy po 16 lipca 2003r. jak również , czy nie zaszły zmiany w stanie faktycznym sprawy, które mogą mieć wpływ na ocenę legalności kwestionowanego wnioskiem postanowienia.