II SA/Rz 480/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), wskutek pisemnej interwencji E. R. i W. R. z dnia 27 września 2010 r. dot. sprawdzenia legalności wykonanych robót budowlanych, nakazał P. S. rozbiórkę obiektu gospodarczego o konstrukcji stalowej, usytuowanego na działce nr 1194 w U., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia budowy. Wg uzasadnienia decyzji, w toku przeprowadzonej na działce kontroli ustalono, że w 2010 r. została na niej zrealizowana budowa nowego obiektu gospodarczego o konstrukcji stalowej, obudowanego blachą, posadowionego na nietrwałych fundamentach, w miejsce istniejącego wcześniej budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej. W ocenie organu, obiekt posiada całkowicie nową konstrukcję i nie może stanowić przebudowy lub modernizacji poprzedniego budynku, którego wymiary były ponadto mniejsze (3,82 x 2,70 m przy obecnych 4,98 x 2,95 m); wymiary dawnego budynku ujęte były w mapach znajdujących się w zasobach geodezyjnych Starostwa Powiatowego, jego mniejsze rozmiary i rodzaj konstrukcji a także data postawienia nowego obiektu (po sierpniu 2010 r.) znajdowały także potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej, notatce służbowej i szkicach sytuacyjnych sporządzonych w trakcie wcześniejszych kontroli innych obiektów na działce nr 1194. Nowy budynek usytuowany jest w odległości 1,25 - 1,8 m od ogrodzenia z działką nr 1195 stanowiącej własność E. i W. R. oraz 4,72 m od ściany istniejącego na działce nr 1194 drewnianego budynku gospodarczego. Na wykonanie nowego obiektu inwestor nie posiadał wymaganego zgłoszenia budowy. Ponieważ w sprawie istniała możliwość legalizacji tego obiektu, postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r. zobowiązano P. S. do przedłożenia w terminie 30 dni od jego otrzymania dokumentów wynikających z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Poinformowano go także, że będzie się to wiązało z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej w wysokości 5 tys. zł. Niewywiązanie się przez niego z tego obowiązku skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. W odwołaniu od decyzji PINB P. S. zakwestionował ustalenia tego organu co do wybudowania budynku w 2010 r. Wskazał, że otrzymał go w drodze darowizny w 2006 r. w stanie w jakim obecnie istnieje, w niezmiennych od 40 lat wymiarach i miejscu położenia. Ze względu na zły stan dokonano w nim jedynie przebudowy ścian z drewnianych na blaszane (dokonali to jego rodzice w latach 70 XX w.) oraz zmniejszono spadek nakierowanego w stronę sąsiedniej działki dachu, kierując go na własną, dlatego też sprawa powinna być rozpatrywana w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Odwołujący się zarzucił, że PINB bezprawnie posługuje się dokumentami z akt spraw zakończonych nie dotyczących przedmiotowego budynku oraz bezpodstawnie nie bierze pod uwagę jego oświadczeń. W tej sytuacji brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu a sprawa powinna być jeszcze raz dokładnie rozpatrzona. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 49 b ust. 1 i 3 oraz art. 52 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał P. S. rozbiórkę obiektu gospodarczego konstrukcji stalowej o wymiarach 4,98 x 2,95 m, pełniącego funkcję użytkową budynku, usytuowanego na działce nr 1194 przy ul. S. w U., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia podniesionej w odwołaniu argumentacji, gdyż stan faktyczny i prawny wynikający ze zgromadzonego w sprawie przez PINB materiału dowodowego jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości. Przy wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy mogły być także wzięte pod uwagę okoliczności dotyczące stanu zabudowy na działce nr 1194, odzwierciedlone w aktach administracyjnych zgromadzonych w trakcie wcześniej prowadzonych przez organ postępowań odnośnie innych usytuowanych na niej obiektów. Notatka służbowa z dnia 20 sierpnia 2010 r. wskazuje, że w jej dacie na miejscu obecnie postawionego obiektu gospodarczego konstrukcji stalowej typu "blaszak" istniał drewniany budynek gospodarczy. Jego wymiary podane są na załączonych do notatki szkicu sytuacyjnym i nie odbiegają od gabarytów wynikających z kopii mapy pozyskanej z zasobów geodezyjnych. Wymiary obecnego obiektu są znacznie większe i poza granicami ewentualnego błędu pomiaru. Dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu kontroli z dnia 29 października 2010 r. wyraźnie wskazuje, że obiekt objęty postępowaniem jest obiektem nowym (nie remontowanym lub przebudowywanym) i wykonanym w innej technologii, niż istniejący wcześniej w tym miejscu budynek drewniany. Wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu bez wymaganego zgłoszenia wyczerpuje normę prawną wynikającą z art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (w niniejszej sprawie bez wymaganego zgłoszenia), o ile nie zaistnieją przesłanki umożliwiające jego legalizację (ust. 2). Ponieważ warunkujące ją czynności nie zostały przez odwołującego się w wyznaczonym terminie dokonane, wobec jednoznacznej dyspozycji art.49 b ust. 3, skutkowało to wydaniem nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W konkluzji uzasadnienia swojej decyzji WINB wskazał, że decyzja organu I instancji co do zasady była prawidłowa, niemniej jej uchylenie wynikało z konieczności zreformowania jej sentencji w zakresie dokładniejszego wskazania przedmiotu orzeczenia poprzez określenie wymiarów obiektu. Skargę na decyzję WINB z dnia [...] marca 2012 r. do WSA w Rzeszowie wniósł P. S. ponawiając argumenty odwołania co do bezpodstawnego uznania przedmiotu postępowania za obiekt nowy, postawiony od podstaw, w zmienionych gabarytach i kubaturze. Z dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu dostarczył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, z powodu braku nie przedłożył zaś wynikających z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie on stawiał ten obiekt a w latach wcześniejszych, kto inny był właścicielem działki i znajdujących się na niej obiektów. Brak przedłożenia dotyczył także planu zagospodarowania przestrzennego, którego na daną działkę nie ma oraz decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącego w sprawie nie zostały naruszone żadne przepisy Prawa budowlanego, gdyż budynek został poddany kapitalnemu remontowi, na który nie jest wymagane pozwolenie. Na tej podstawie zwrócił się o ponowne zwymiarowanie obiektu, dokładne porównanie z wymiarami i odległościami naniesionymi na mapach sytuacyjnych oraz cofnięcie decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Zawnioskował także o umorzenie postępowania, gdyż przedmiotowy obiekt został wyremontowany, a nie jak przyjęto w decyzji PINB wybudowany na nowo. W odpowiedzi na skargę WINB powołując się na motywy rozstrzygnięcia przedstawione w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji wniósł o jej oddalenie. Stwierdzając brak podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska podniósł, że skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, innych od dotychczas rozpatrywanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) nie narusza prawa. W pierwszej kolejności wypada wyjaśnić stronom postępowania, że Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli natomiast wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie to tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie dopatrzył się uchybień zarówno w płaszczyźnie procesowej jak i materialnej kontrolowanej decyzji. Skład orzekający, podobnie jak Organ nadzoru budowlanego, uznaje zasadność zastosowania w sprawie przepisów procedury legalizacyjnej jaką normuje art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.; zwana dalej Pr. bud.). Postępowanie wyjaśniające wykazało bezsprzecznie, że obiekt gospodarczy na działce o nr 1194 przy ul. S. w U. nie jest tym samym obiektem, który skarżący nabył w wyniku realizacji umowy darowizny z 2006 r. Z treści notatki służbowej sporządzonej przez pracowników Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2010 r. wynika bezsprzecznie, że w tym dniu na działce nr 1194 należącej do P. S. usytuowany był budynek mieszkalny oraz obiekt gospodarczy drewniany. Notatkę tą prowadzące postępowanie organy miały powinność uwzględnić. Uczyniły to kierując się zasadą prawdy materialnej. Dla realizacji powyższej zasady nie ma znaczenia, że dowód został przeprowadzony dla potrzeb innego postępowania administracyjnego. Skarżący powinien wiedzieć, że w świetle przepisów K.p.a. dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). O istotnych różnicach pomiędzy obiektem drewnianym a nowopowstałym świadczy załącznik do notatki służbowej w postaci szkicu sytuacyjnego. W oparciu o te dowody należało stwierdzić, że różnice pomiędzy poprzednim obiektem dotyczą przede wszystkim wymiarów obiektów oraz konstrukcji. Poprzedni obiekt posiadał wymiary 3,82 m x 2,70 m, zaś obecny 4,98 m x 2,95 m; konstrukcję drewnianą zastąpiono metalową. Roboty budowlane polegające na wzniesieniu obiektu musiały zostać wykonane pomiędzy kontrolami z dnia 20 sierpnia 2010 r. i 29 października 2010 r. W dniu 29 października 2010 r. pracownicy PINB zapisali w protokole, że na działce nr 1194 w U. stanowiącej współwłasność G. P. oraz P. S. znajduje się obiekt gospodarczy o konstrukcji stalowej, wolnostojący, niepodpiwniczony oraz zadaszony. Ściany obudowane są blachą trapezową ocynkowaną. Ponadto obiekt posadowiony jest na czterech płytach stalowych 40 cm x 40 cm wraz z kontami osadzonymi w gruncie. Dla budowy tego typu obiektów gospodarczych obowiązujące w chwili jego wznoszenia przepisy prawa budowlanego wymagały dokonania zgłoszenia, o czym świadczy treść art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. Art. 29 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. zwalnia inwestora z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, zaś art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obejmuje tego rodzaju czynności powinnością dokonania zgłoszenia. Nie podlega więc kwestii, że zastosowana technologia oraz wymiary obiektu, a także fakt nie dokonania przez właściciela nieruchomości wymaganego przez Pr.bud. zgłoszenia nakazywały organom nadzoru budowlanego rozpoczęcie procedury zmierzającej do legalizacji przedmiotowego obiektu. P. S. nie przedstawił dokumentów niezbędnych do zalegalizowania dokonanej samowoli, przez co wypełnione zostały przesłanki wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu opisanego powyżej obiektu gospodarczego. Innymi słowy, nastąpiła aktualizacja obowiązku zastosowania sankcji administracyjnej przewiedzianej przez ustawodawcę w treści art. 49b ust. 1 i 3 Pr.bud. W świetle normy zrekonstruowanej w oparciu o podane regulacje, w przypadku niespełnienia obowiązku przedłożenia przez inwestora w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 Pr.bud.; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Faktu nie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem PINB z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] nie kwestionuje skarżący, skoro podnosi że dostarczył organowi wyłącznie dowody potwierdzające jego prawo wykorzystania nieruchomości na cele budowlane. Skarżący zarzuca, że to Jego rodzice wykonali względem opisanego obiektu prace polegające na remoncie, zaś organy nadzoru budowlanego bezpodstawnie przyjęły, iż prace te polegały na budowie. Twierdzenia skarżącego nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Po pierwsze, postępowanie wyjaśniające wykazało niezbicie, że obiekt został wzniesiony w miejscu poprzedniego drewnianego po przekazaniu nieruchomości skarżącemu przez rodziców. Z treści oświadczenia P. S. wynika, że jest on właścicielem działki i znajdujących się tam budynków od 6 października 2006 r. Natomiast według wspomnianej wyżej notatki służbowej z 20 sierpnia 2010 r. na nieruchomości znajdował się obiekt drewniany, zaś w trakcie kontroli 29 października 2010 r. pracownicy inspektoratu potwierdzili istnienie budynku o konstrukcji stalowej. Oznacza to, że roboty budowlane zostały przeprowadzone w znacznym odstępie czasu po tym jak P. S. stał się właścicielem nieruchomości nr 1194 w U. Nie sposób więc przyjąć, że to poprzedni właściciele nieruchomości wykonali powoływane przez skarżącego prace budowlane. Wykonanych prac nie można też zakwalifikować do ustawowego pojęcia prac remontowych czy przebudowy. Ze zgromadzonego przez Organy materiału dowodowego wynika, że prace te stanowią budowę obiektu. Pod pojęciem remontu, art. 3 pkt 8 Pr.bud. rozumie: wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stosownie do art. 3 pkt 7a powołanej ustawy, przebudowa to: wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W wyniku wykonanych na nieruchomości robót budowlanych powstał w miejsce poprzedniego drewnianego nowy obiekt o innych parametrach oraz konstrukcji, a to spełnia przesłanki ustawowej definicji budowy, którą określa art. 3 pkt 6 Pr. bud. Budowa tego rodzaju obiektu pozostaje pod nadzorem instytucji administracji architektoniczno - budowlanej, który to nadzór przejawia się obowiązkiem dokonania przez inwestora zgłoszenia. Ponieważ, skarżący wzniósł obiekt gospodarczy nie dokonując wymaganego prawem zgłoszenia, to niewątpliwie istniały materialno - prawne podstawy wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Organ ustalając te konsekwencje obwiązywania art. 49b ust. 1 Pr.bud., nie naruszył przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe. Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie znalazły potwierdzenia, a to musi prowadzić do pozytywnej oceny działań WINB. Z wyłożonych względów orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano ze względu na treści art. 200 p.p.