II SA/Rz 481/09

WyrokWSA w Rzeszowie2010-01-15

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Robert Sawuła, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na przywróceniu działce pierwotnej powierzchni, mimo braku jednoznacznych dokumentów potwierdzających tę powierzchnię i rozbieżności w ustaleniu granic?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, odmawiając przywrócenia pierwotnej powierzchni działki w operacie ewidencji gruntów. Ustalenie przebiegu granic działek, zwłaszcza w sytuacji braku porozumienia między właścicielami i rozbieżności w dokumentacji, powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym. Ewidencja gruntów musi być aktualizowana na podstawie dostępnych dokumentów, a ewentualne zmiany wymagają przedłożenia nowych, jednoznacznych dowodów.
Stan faktyczny
Strony skarżące domagały się przywrócenia pierwotnej powierzchni działki nr 1406 w operacie ewidencji gruntów, twierdząc, że jej powierzchnia została błędnie zmniejszona podczas modernizacji ewidencji w 1994 r. Organy administracji, począwszy od Starosty, a następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na brak odpowiednich dokumentów potwierdzających pierwotną powierzchnię i rozbieżności w ustaleniu granic. Strony podtrzymały swoje żądania w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia podstaw prawnych zmian w operacie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. S. i H. Ch. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Z. S., H. C. zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...].03.2009 r. nr [...], w której utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] z [...].12.2008 r. nr [...] w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S., polegających na przywróceniu działce nr 1406 dotychczasowej jej powierzchni wynoszącej 0,8838 ha. Z. S. w piśmie z 8.08.2009 r. kierowanym do Starosty zawarła żądanie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającej na przywróceniu stanu działki nr 1406 położonej w obrębie D. w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów do stanu pierwotnego przed odnowieniem operatu. Strona zarzuciła Staroście, iż nie wskazał na podstawie jakich dokumentów wykazane zostały nowe granice powierzchni działki nr 1406. Dla strony nie była jasna przyczyna rozbieżności pomiędzy obecnym stanem w ewidencji gruntów a stanem sprzed 14.03.1995 r. Wskazała, że 6.05.1996 r., czyli w trakcie modernizacji operatu ewidencji gruntów, nie okazano stronie załącznika graficznego z wykazanym przebiegiem granic sprzed i po modernizacji gruntów. Nie wykazano również odrębnie powierzchni według stanu sprzed i po modernizacji gruntów. Pozwoliłoby to określić, dlaczego działka zmieniła przebieg granic a tym samym i powierzchnię. Stanowisko to strona podtrzymała w piśmie z 30.09.2008 r. Do zawartego w nim żądania przyłączyli się H. C. W toku rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień 14.11.2008 r. strony postępowania wskazały, że wschodnia granica ich działek nr 1406/1, 1406/2 powinna być przesunięta w kierunku ulicy K. o 1m od istniejącego ogrodzenia na całej jego długości. Ponadto całą skarpę przy ul. K. i część szlaku drożnego należy włączyć do działki nr 1406/2. Granica południowa biegnie za potokiem i sięga do pasa drożnego ul. K. Ta część gruntu stanowi ich własność gdyż przynależy do działki nr 1406/2 i była przez nich użytkowana. Ich zdaniem, ta część gruntu nie przynależy do działki nr 1407 stanowiącej własność Gminy Miasto S. Z. S. i A. N. nie wyrazili zgody na przebieg zachodniej granicy działek 1406/1, 1406/2 graniczących z działkami nr 1405/1, 1405/2, wskazanej przez geodetę podczas czynności związanych ze wskazaniem granic 1405/2. W trakcie rozprawy przedstawiciel Burmistrza Miasta S. nie wyraziła zgody na przebieg granicy ul. K. jaką wskazała Z. S. oraz A. N. uznając aktualny stan ewidencyjny za obowiązujący. Starosta [...] po zakończeniu postępowania wyjaśniającego w dniu 8.12.2008 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S. obręb D. polegającej na przywróceniu działce nr 1406, dotychczasowej jej powierzchni tj. 0,8832 ha. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia oprócz przytoczenia faktów, które organ uznał za udowodnione powołano art. 22 ust. 3 ustawy z 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.; zwana dalej Pr.geod.). W oparciu o ten przepis stwierdzono, iż zainteresowany wprowadzeniem zmian do operatu powinien przedłożyć dokumenty, z których będzie wynikać rozbieżność pomiędzy stanem ewidencyjnym a stanem wynikającym z przedłożonych dokumentów. Ponieważ stan użytkowania na gruncie nie jest zgodny ze stanem ewidencyjnym, a właściciele działek nr 1405/1, 1405/2, 1406/1, 1406/2 nie potrafią wskazać przebiegu granic swoich działek, to mogą oni wystąpić z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości. Poinformowano strony o podstawach prawnych umożliwiających złożenie wniosku o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości. Jednobrzmiące odwołania od decyzji Starosty z [...].12.2008 r. znak [...] złożyły Z. S. oraz H. C. Strony skarżące zażądały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz zażądały ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie z przepisami prawa. W uzasadnieniu środka odwoławczego zarzucono decyzji brak podstaw prawnych. Starosta był zobowiązany prowadzić postępowanie z uwzględnieniem przepisu § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Naruszono ponadto przepisy K.p.a. zobowiązujące organ do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. WINGiK decyzją z [...].03.2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań Z. S. oraz H. C. utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...].12.2008 r. nr [....]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy określił granice przedmiotowe sprawy. W 1994 r. na terenie obrębu D. gminy miasto S. zostało przeprowadzone odnowienie ewidencji gruntów w wyniku, którego działka nr 1406 zmieniła oznaczenie oraz powierzchnię z 0,8832 ha na 0,8671 ha. To odnowienie zostało zakończone decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z [...].03.1995 r. nr [...]. Od tej decyzji przysługiwało stronom prawo wniesienia odwołania do Wojewody [...]. Ponieważ współwłaściciele działki nr 1406 z tego prawa nie skorzystali decyzja stanowiła podstawę dokonania zmian w operacie ewidencyjnym. WINGiK jako niezasadny uznał zarzut naruszenia przez Starostę art. 7 i art. 77 k.p.a. W decyzji Starosty podano właściwą podstawę prawną. Natomiast poprawność wykonanego w 2008 r. wznowienia granic działek nr 1405/2 i nr 1442 z działkami 1406/1 i 1406/2 stanowi przedmiot odrębnego postępowania. W operacie ewidencyjnym nie można przywrócić stanu dawnej działki nr 1406, gdyż działka ta została podzielona decyzją Burmistrza Miasta z [...].09.2004 r. nr [...]. WSA wyrokiem z 16.02.2006 r. II SA/Rz 1073/04 oddalił skargę na wymienioną decyzję. Organ odwoławczy, podobnie jak Starosta pouczył strony o treści art. 22 ust. 3 Pr.geod. Skargę sądowoadministracyjną na decyzję WINB złożyli Z. S., H. C. oraz A. N. Skarżący zażądali od Sądu uchylenia decyzji WINB. Organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy regulujące prowadzenie postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu decyzji Starosty powołano niewłaściwą podstawę prawną. Nie sprecyzowano, na jakim konkretnym przepisie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oparto wydane rozstrzygnięcie. Zarówno Starosta jak i WINGiK nie wyjaśnili stronom podstawy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów zarówno w części opisowej jak i kartograficznej, a w szczególności czy zmiana ta była spowodowana treścią dokumentacji geodezyjno – kartograficznej przyjętej do zasobu. Strony skarżące nie wiedzą również czy dokonana zmiana miała oparcie w przepisach prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę, WINGiK wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, iż zaskarżona decyzja zawiera właściwą podstawę prawną w postaci art. 104 K.p.a. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./. Sąd uwzględnia skargę jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ Jak ustalono w 1994 r. przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów miasta S. obręb D. w wyniku, której na bazie mapy ewidencji gruntów, zmieniono oznaczenia działek oraz metodą analityczną obliczono powierzchnię działek. Zmodernizowany operat ewidencji gruntów miasta S. obrębu D. zatwierdzony został decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z [...] marca 1995 r. nr [...] i przyjęty do Państwowego Zasobu Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za numerem [...]. W wyniku modernizacji operatu ewidencyjnego działka nr 5202 o powierzchni 0,8832 ha zmieniła oznaczenie na działkę nr 1406 o powierzchni 0,8671 ha. Nowy stan został uwidoczniony w księdze wieczystej za wiedzą właścicieli. Na podstawie decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] września 2004 r. utrzymanej wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2006 r. działka nr 1406 została podzielona na dwie działki 1406/1 i 1406/2 i następnie przyjęta do operatu ewidencji gruntów. Na wyznaczonej przez Starostę rozprawie obecne strony poproszone o wskazanie granic swych działek nie doszły do porozumienia, i tak wg skarżących wschodnia granica ich działek 1406/1 i 1406/2 /przy ulicy K./ powinna być przesunięta w kierunku ulicy o 1 metr od istniejącego ogrodzenia na całej jego długości. Ponadto wg nich całą skarpę przy ulicy K. i część szlaku drożnego należy włączyć do działki 1406/2. Granicę południową wyznacza wskazany przez nich granicznik, nie zgadzają się aby Gmina Miasta S. była właścicielem w tym miejscu, natomiast przedstawiciel Burmistrza nie wyraża zgody na przebieg granicy ulicy K. wg wskazań skarżących. Odnośnie granicy zachodniej działek skarżących graniczących tu z działkami nr 1405/1 i 1405/2 własności K. i J. D. skarżący akceptują jedynie przebieg granicy w linii prostej wyznaczonej przez trzy słupki istniejące na gruncie i słup wysokiego napięcia. Nie wyrażają zgody na przebieg granicy zachodniej wskazany przez geodetę podczas czynności związanych ze wskazaniem granic działki 1405/2. Uprawniony geodeta zakończył czynności wznowienia granic m. in. działki 1405/2 i sporządził operat, który został przyjęty do zasobu PODGiK za numerem [...]. Właściciele działki 1405/2 uznają przebieg granicy zachodniej ich działki zgodnie ze wskazaniem geodety poprzez punkty 8079, 8416, 8600, 8698 uwidocznione na szkicu ze wznowienia granic. Zgodnie z art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. nr 100, poz. 1086/ starostowie prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny, w tym ewidencję gruntów /.../, którym jest jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych /.../ Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumentami, na podstawie których dokonuje się aktualizacji ewidencji gruntów są m. innymi prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne o czym stanowi § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, przesyłanych przez właściwe organy i sądy. Sama aktualizacja na podstawie dokumentów o których mowa w rozporządzeniu dokonywana jest z urzędu lub na wniosek. Czynność ta może mieć miejsce wyłącznie na podstawie dokumentów nie budzących wątpliwości lub ustaleń poczynionych przez organ w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia i art. 22 ust. 3 ustawy. Może się okazać, że dokument, na podstawie którego dokonano wpisu jest nieaktualny z różnych przyczyn, wobec zdarzeń które miały miejsce po jego wydaniu, lecz wpisu można dokonać tylko na jego podstawie i będzie to spełniało warunek, o którym mowa w § 44 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Dopiero bowiem następny dokument z wymienionych w § 46 ust. 2 pkt 1 może być podstawa dokonania kolejnej zmiany. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania na podstawie dokumentów przyjętych do zasobu ustalono przebieg granic działki nr 1406/1 i 1406/2. Z przebiegu rozprawy administracyjnej wynika, iż każdy z właścicieli działek sąsiednich ma inne zdanie na temat przebiegu granic działek i nie wyraża zgody na jakiekolwiek zmiany. Wobec tego to w postępowaniu rozgraniczeniowym należałoby ustalić przebieg granic, zarówno działek skarżących jak i z nimi sąsiadujących. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło