II SA/Rz 485/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżona decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] maja 2008r. nr [...] w sprawie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej. W jej podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 66 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), określanej dalej jako k.p.a., art. 60 ust. 2a, art. 42 ust. 1, art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 46 ust.1, ust. 2 pkt 2 lit. e, ust. 3 pkt 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 ze zm.) oraz § 4 ust. 3 i ust. 4 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego (Dz. U. Nr 56, poz. 277 z późn. zm.), powoływanego w dalszej części jako Rozporządzenie. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] maja 2008r. P. W. powołany został do odbycia zasadniczej służby wojskowej w Jednostce Wojskowej [...], z terminem stawiennictwa na dzień 5 sierpnia 2008r. Odwołanie od tej decyzji złożył P. W., motywując go prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa handlowego i koniecznością zrealizowania do końca roku zobowiązań wobec klientów, związanych z tą działalnością. Jednocześnie złożył wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej na okres jednego roku z tych samych względów. W zakresie wniosku o odroczenie zasadniczej służby wojskowej Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wydał w dniu [...] czerwca 2008r. postanowienie zawiadamiające poborowego - po myśli art. 66 § 1 i § 2 k.p.a. o powinności złożenia tego wniosku w formie oddzielnego pisma do Wojskowego Komendanta Uzupełnień, jako właściwego w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do zasadności kwestionowanej odwołaniem decyzji, organ II instancji przytoczył art. 45 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, wedle którego poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej, wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do służby, uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej i komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możliwości życzenia poborowych. Następnie wskazał, że orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 20 marca 2001r. nr [...] P. W. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się poborowych przeznaczonych stosownie do art. 45 tej ustawy. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 44 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz § 4 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 oraz § 4 ust. 4 Rozporządzenia określających przypadki, w których nie powołuje się poborowych do czynnej służby wojskowej, wskazując jednocześnie, iż odwołujący się nie spełnia żadnego z wymienionych w tych przepisach kryteriów. Organ podniósł, ze poborowy nie stawiał się na wezwania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w okresie od 11 października 2007r. do 29 maja 2008r. W konkluzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził, iż wobec art. 46 ust. 3 pkt 4 ustawy o powszechnym obowiązku obronny RP P. W. podlega powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej do dnia 29 listopada 2009r. W skardze na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nr [...] P. W. wskazał na art. 39 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi – w jego ocenie – podstawę do udzielenia mu odroczenia w odbyciu zasadniczej służby wojskowej, po upływie którego mógłby odbyć tę służbę. Podniósł równocześnie, że wniosek w tym przedmiocie złożył ustnie w dniu 29 maja 2008r. Składający skargę zakwestionował stwierdzenie organu drugoinstancyjnego, iż uchylał się od odbycia służby wojskowej. Wskazał, że w terminie pierwszego wezwania przebywał na szkoleniu, o czym zawiadomił telefonicznie pracownika Wojskowej Komendy Uzupełnień, natomiast na kolejne wezwanie zgłosił się w dniu 29 maja 2008r. i wówczas otrzymał kartę powołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż dopóki nie zostanie wydana przez właściwy organ decyzja o odroczeniu odbywania zasadniczej służby wojskowej, brak jest podstaw do zmiany decyzji w sprawie powołania do jej odbycia. Wobec zatem faktu, iż w dniu wydawania skarżonej decyzji P. W. nie korzystał z odroczenia zasadniczej służby wojskowej utrzymano w mocy decyzję – kartę powołania. Organ wskazał równocześnie – w odniesieniu do treści odwołania - iż brak jest potwierdzenia w zebranej dokumentacji faktu złożenia przez poborowego ustnego wniosku o odroczenie służby w dniu wydania decyzji I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne - o ile przepisy ustaw nie stanowią inaczej - sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującymi w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej następnie jako P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z ostatnio powołanego przepisu wynika więc, że sąd nie jest związany granicami skargi i obowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń prawa. W kontekście powyższego skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. Warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Wymóg taki wynika wprost z art. 6 k.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, iż na organie prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywa obowiązek prawidłowego zastosowania przy rozpoznawaniu sprawy, przepisów prawa materialnego, jak też procesowego. Składniki minimalne poprawnej decyzji ustanawia art. 107 § 1 k.p.a. W myśl postanowień tego przepisu decyzja winna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Jeżeli od decyzji służy powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, to decyzja winna zawierać stosowne pouczenie w tym przedmiocie. Jak więc z powyższego wynika, każda decyzja powinna zawierać odpowiadającą rzeczywistości datę jej wydania, a więc wskazanie dnia, miesiąca i roku wydania. Data wydania decyzji ma bardzo istotne znaczenie, bowiem pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie. To z kolei warunkuje ocenę legalności decyzji przez sąd administracyjny, dla której miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Ponadto data wydania decyzji pozwala stwierdzić, czy organ od którego pochodzi, nie naruszył przepisów dotyczących terminu załatwienia sprawy. Data ta jest również istotna w aspekcie oceny wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Mając na względzie wskazane wymagania ustawowe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Narusza ona bowiem - w ocenie Sądu - art. 107 § 1 oraz art. 8 k.p.a. W aktach sprawy znajdują się bowiem dwa egzemplarze decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nr [...] o nie wyjaśnionej zupełnie relacji i wzajemnym stosunku. Jedna z nich – stanowiąca kserokopię – nosi datę [...] czerwca 2008r., natomiast w drugiej (oryginał) jako data wydania decyzji wskazany jest [...] sierpnia 2008r. Akta sprawy zawierają również zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji drugoinstancyjnej wskazujące na to, iż decyzja ta została odebrana przez skarżącego w dniu 26 czerwca 2008r. Obecna na rozprawie pełnomocnik organu oświadczyła, że kwestionowana decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nr [...] została wydana w dniu [...] czerwca 2008r., natomiast opatrzono ją mylną datą [...] sierpnia 2008r. Podniosła, iż nie wydano postanowienia o sprostowaniu powyższej omyłki. Takie uchybienie formalne uniemożliwia w istocie rozpoznanie sprawy przez Sąd, który nie ma prawa czynić w sprawie własnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Merytoryczna kontrola może jednakże dojść do skutku dopiero w sytuacji, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego a tym samym i prawnego stanowiącego przedmiot badania w konkretnej sprawie. Jak już bowiem wyżej zaznaczono podstawa prawna decyzji powinna odpowiadać stanowi prawnemu obowiązującemu w dniu jej wydania, zaś ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny sprawy powinien odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy z daty wydania decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju wątpliwości istnieją. Organ II instancji musi więc tę kwestię wyjaśnić i uporządkować formalnie poprzez wydanie postanowienia o sprostowaniu błędnego oznaczenia daty wydania decyzji. Przy czym Sąd nie jest władny zastąpić organu w tym przedmiocie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie z pkt II wyroku opiera się natomiast o art. 152 P.p.s.a.