II SA/Rz 485/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-06-07
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa wnioskodawców, obejmująca niskie dochody, utrzymanie wieloosobowej rodziny, chorobę jednego z członków oraz posiadanie domu i ziemi, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa wnioskodawców, pomimo posiadania domu i ziemi, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niskie dochody, utrzymanie sześciu osób, choroba nowotworowa jednego z wnioskodawców oraz fakt, że posiadane środki są niewystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a tym bardziej na pokrycie kosztów sądowych, przemawiają za zwolnieniem od kosztów i ustanowieniem adwokata. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Wnioskodawcy Z. Ż. i E. Ż. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazali na trudną sytuację finansową, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z czworgiem dzieci, posiadanie domu i ziemi, a także na niskie dochody z renty chorobowej E. Ż. oraz pomoc GOPS. Z. Ż. jest bezrobotna, a jedno z dzieci podjęło zatrudnienie. Wnioskodawcy nie posiadają oszczędności ani wartościowych składników majątkowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawców od kosztów sądowych i ustanowiono dla nich adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ż. i E. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia zwolnić wnioskodawców od kosztów sądowych i ustanowić dla nich adwokata.
II SA/Rz 485/13
U z a s a d n i e n i e
Z. Ż. i E. Ż. w terminie do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. od wniesionej przez nich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF – wskazując na trudną sytuację finansową - wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wg informacji zawartych w tym wniosku i dołączonym do niego piśmie przewodnim oraz przedstawionych załącznikach:
- wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z 4 dzieci (16, 18,
22 i 23 lata),
- posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. ok. 90 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,94 ha,
- źródło utrzymania stanowi pobierana przez E. Ż. renta w wysokości 717 zł. (spowodowana chorobą – rakiem krtani) oraz pomoc finansowa GOPS; Z. Ż. jest osobą bezrobotną, najstarszy syn od 13 maja 2013 r. został zatrudniony na okres próbny w Spółdzielni Socjalnej "[...]", pozostałe dzieci uczą się.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270
ze zm.) – dalej P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej związane jest z wykazaniem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Analiza powyższej przesłanki w kontekście udzielonych przez wnioskodawców informacji przemawia za uznaniem zasadności ich wniosku.
W kontekście wykazanych dochodów ich twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej nie budzi wątpliwości, co dodatkowo znajduje odzwierciedlenie w załączonej kserokopii zaświadczenia GOPS [...] z dnia 29 maja 2013 r., wskazującego, że Z. Ż. objęta jest świadczoną przez ten Ośrodek pomocą finansową. W tych okolicznościach, nawet wobec braku informacji nt. wysokości ponoszonych przez skarżących wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem czy wsparcia udzielanego im przez Ośrodek Pomocy Społecznej, będące w ich dyspozycji środki finansowe należy uznać za niewystarczające do zaspokojenia w niezbędnym zakresie wszystkich koniecznych potrzeb życiowych 6-osobowej rodziny, a tym bardziej dodatkowego wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych
i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Oceny tej nie zmienia sygnalizowany przez wnioskodawców fakt podjęcia zatrudnienia przez jedno z ich dzieci w Spółdzielni Socjalnej; wynagrodzenie z tego tytułu bez wątpienia wpłynie na polepszenie ich sytuacji finansowej, niemniej jednak nie w takim stopniu, który umożliwiłby im wywiązanie się bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie
(art. 199 P.p.s.a.) i to nawet w sytuacji, gdy same koszty sądowe są w niej na najniższym możliwym poziomie (wpis od skargi w wysokości 100 zł. i w takiej samej wysokości najbardziej prawdopodobne w przyszłości opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia od wyroku Sądu I instancji).
Skarżący nie posiadają przy tym żadnych oszczędności ani wartościowych składników majątkowych, które pozwoliłby im chociaż na częściową partycypację
w kosztach postępowania. Nie można także tracić z pola widzenia choroby nowotworowej E. Ż., co zapewne także generuje pewne wydatki związane
z leczeniem.
Opisana sytuacja przemawia za uwzględnieniem wniosku skarżących
w całości. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej (w niniejszym przypadku obydwojgu skarżącym) szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących stronie postępowania uprawnień.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło