II SA/Rz 487/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-07-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (nieruchomości, akcje) mimo stosunkowo niskich dochodów, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowego i tym samym uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, nie zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna, mimo niskich dochodów, posiada znaczący majątek (nieruchomości, akcje), który pozwala jej na pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, wymagającą wykazania wyjątkowej sytuacji majątkowej i osobistej, a posiadanie majątku o znacznej wartości wyklucza uznanie wnioskodawcy za niezdolnego do poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej legalności budowy drogi. Wniosek został złożony w sytuacji, gdy skarga skarżącego została już odrzucona przez sąd z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Skarżący zamieszkuje z żoną w lokalu o pow. 53m², posiada udział w spadku w postaci gospodarstwa rolnego, część nieruchomości oraz akcje o wartości 40500 zł. Dochody rodziny z renty i emerytury wynoszą łącznie 2060 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. B. w pełnym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 13.07.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez, zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi A. B. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...].03.2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie legalności budowy drogi - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 487/10
Uzasadnienie
Skarżący A. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 487/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze została zakończona przed WSA na mocy postanowienia Sądu z 6.07.2010 r., o sygn. II SA/Rz 487/10 o odrzuceniu skargi A. B. Strona nie nadesłała żądanych przez WSA odpisów skargi sądowoadministracyjnej.
W oparciu o treść wniosku PPF ustalono następujący stan faktyczny: A. B. zamieszkuje wraz z żoną w lokalu o pow. 53m² w S. Poza tym lokalem w R. i w K. zamieszkują dzieci wnioskodawcy. Strona posiada 1/5 udziału w spadku w postaci gospodarstwa rolnego oraz ¼ części nieruchomości na której postawiono dom. Ponadto strona posiada akcje o wartości 40500 zł. Dwuosobowe gospodarstwo utrzymuje się dzięki dochodom z renty oraz emerytury w łącznej kwocie 2060 zł. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy opisano wyłącznie stan faktyczny sprawy.
Stwierdzono co, następuje :
Rozpoznany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie zarówno w całości jak i w części.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Szczególną wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Oświadczenie skarżącego A. B. opisujące stan majątkowy oraz osobisty nie budzi wątpliwości. Pozwala to rozstrzygnąć wniosek o prawo pomocy bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 255 p.p.s.a.
Według rozpoznającego wniosek referendarza, Strona skarżąca nie wykazała w wymaganym stopniu zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów mogą zaspokajać potrzeby o charakterze niezbędnym osób tworzących gospodarstwo domowe oraz pełne koszty postępowania przed WSA i NSA (koszty sądowe oraz wynagrodzenie adwokackie). Zdolność majątkowa wnioskującego o prawo pomocy pozwala funkcjonować rodzinie na poziomie wyższym niż poziom utrzymania określany przez ustawodawcę jako utrzymanie konieczne. Wypada podzielić zdanie strony, iż kwota rzeczywistych dochodów rodziny, nie jest znaczna skoro wynosi ok. 2000 zł miesięcznie. Jednak o przyznaniu prawa pomocy decydują nie tylko osiągane dochody, lecz także majątek ruchomy i nieruchomy. Ten majątek u A. B. przedstawia znaczną wartość, która nie odpowiada przesłankom prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wnioskodawca dysponuje oprócz mieszkaniem prawami majątkowymi z akcji o wartości ok. 40’000 zł. Posiadając taki majątek nie można twierdzić, że nie jest się osobą niezdolną do kontynuowania wszczętego postępowania sądowego. O słuszności takiego spojrzenia na żądanie przyznania prawa pomocy w sprawie sygn. II SA/Rz 487/10, przekonuje sam wnioskodawca skoro w uzasadnieniu wniosku nie starał się wykazać, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna jest tak szczególna jak wymaga tego art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Reasumując, A. B. jest w stanie podołać istniejącym jak i przyszłym kosztom postępowania sądowoadministracyjnego. Strona posiada majątek zdatny do pokrycia wymienionych kosztów. Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło