II SA/Rz 49/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy komisyjnego sprawdzenia wiedzy - postanawia - odrzucić skargę. II SA/Rz 49/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2008r. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] odmówił M. W. wyrażenia zgody na komisyjne sprawdzenie wiedzy i umiejętności z przedmiotu prawo finansowe. W podstawie prawnej powołał art. 60 ust. 6, art. 70 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) w zw. z § 43 ust. 1 Statutu Uniwersytetu, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwany dalej w skrócie k.p.a.) oraz § 24 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu studiów na Uniwersytecie wprowadzonym uchwałą senatu z dnia 28 marca 2007r. W uzasadnieniu decyzji Dziekan in extenso przywołał treść § 24 Regulaminu studiów i wywiódł, że komisyjne sprawdzenie wiedzy i umiejętności studenta stanowi tryb wyjątkowy. Dodał, że pomiędzy pierwszym terminem egzaminu z prawa finansowego (11 czerwca 2008r.), a drugim terminem (17 września 2008r.) upłynął wystarczająco długi okres, aby należycie przygotować się do egzaminu. Studentka nie podała okoliczności, które uprawdopodobniłyby kwestionowanie oceny z egzaminu poprawkowego, a dotychczasowy przebieg studiów nie przemawia za uwzględnieniem wniosku. W odwołaniu od decyzji skarżąca M. W. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie podania o egzamin komisyjny z prawa finansowego, gdyż uznała, że spełniła wszystkie warunki prawne do przystąpienia do takiego egzaminu, a odmowa oznacza utratę statusu studenta. Zaznaczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że Dziekan podjął decyzję zgodnie z obowiązującym regulaminem studiów. W skardze do Sądu skarżąca M. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania to jest art. 107 k.p.a. poprzez brak oznaczenia organu wydającego decyzję oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. W decyzjach nie został należycie wykazany organ wydający decyzję, a za takie nie można uznać podpisanie "z up. Rektora", gdyż jest to jedynie wskazanie kto podpisał decyzję na podstawie udzielonego upoważnienia. Ponadto organ nie wykazał istniejącego stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim nie przeprowadził żadnej subsumpcji i dlatego nie wiadomo, którą z przesłanek § 24 Regulaminu Studiów kierowały się organy orzekające w sprawie. Takie działanie organów uniemożliwiło merytoryczną ocenę wydanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zakres przedmiotowy działania sądów administracyjnych określa art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Ustawy wprowadzające reformę sądownictwa administracyjnego, jak również ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1271 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) i inne procedury administracyjne nie zawierają definicji decyzji administracyjnej. Przepis art. 104 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej załatwiają sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Decyzje rozstrzygają sprawę, co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. W doktrynie postępowania administracyjnego rozróżnia się materialne i procesowe ujęcie decyzji. W materialnym ujęciu przez decyzję rozumie się oparte na przepisach prawa administracyjnego, władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie. W orzecznictwie nawiązującym do wyżej przedstawionego poglądu podkreśla się, że dla stwierdzenia, że organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej musi nastąpić wyraźne i wystarczające określenie w przepisie prawa materialnego jego kompetencji w formie czasownikowej (zezwala, przydziela, stwierdza zob. uchwała NSA z 9.10.2000r., OPK 15/00, ONSA 2001, nr 2, poz. 18 oraz powołane tam orzeczenia). Także B. Adamiak wskazuje, że wykonywanie administracji w formie decyzji jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy znajduje podstawę w przepisach materialnego prawa administracyjnego (B. Adamiak "Studia i materiały z konferencji jubileuszowej Profesora Eugeniusza Ochendowskeigo" Toruń 2005 str. 7 i nast). Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005r. nr 164, poz. 1365 ze zm. – zwana dalej w skrócie p.s.w.) do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8 , decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym wyraźnie wskazują, kiedy załatwienie sprawy następuje w formie decyzji administracyjnej (na przykład: w sprawach o przyjęcie na studia art. 169 ust. 7 i 8 u.s.w., skreślenia z listy studentów art. 190 u.s.w.) Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest § 24 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie. Zgodnie z tym przepisem dziekan na wniosek studenta może wyznaczyć komisyjne sprawdzenie wiedzy i umiejętności studenta, który nie uzyskał wymaganego zaliczenia zajęć dydaktycznych nie więcej jak z jednego przedmiotu lub otrzymał ocenę niedostateczną z egzaminu poprawkowego, jeżeli student kwestionuje ocenę wystawioną przez nauczyciela. Konstytucja RP (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.) w art. 78 ust. 1 określa zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązujących, którymi są Konstytucja, ustawy ratyfikowane umowy, międzynarodowe oraz rozporządzenia. Źródłem prawa powszechnie obowiązującego nie jest regulamin studiów. Mając na względzie wyżej przedstawione uwagi, że podstawa prawna dla wydania decyzji administracyjnej może wynikać jedynie z ustaw, to przyznanie lub odmowa przyznania uprawnienia do komisyjnego sprawdzenia wiedzy i umiejętności nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Orzeczenie o komisyjnym sprawdzeniu wiedzy wywołuje określone skutki w ramach łączącego studenta stosunku z uczelnią, ale nie ma wpływa na byt tego stosunku. Tego rodzaju akt wydany na podstawie § 24 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie należy uznać za akt kierownictwa wewnętrznego. W języku potocznym akt taki może być nazywany decyzją, jednakże nie każda decyzja jest decyzją administracyjną z konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Dziekan wydziału winien poinformować o treści podjętego rozstrzygnięcia, co może nastąpić formie pisemnej. Nazwanie rozstrzygnięcia decyzją administracyjną nie powoduje, że wadliwie nazwany akt staje się w istocie decyzją administracyjną, o której mowa w art. 104 k.p.a. Nadto komisyjne sprawdzenie wiedzy jest możliwością, a nie obowiązkiem organu uczelni nawet, jeżeli student spełnia warunki przewidziane w cytowanym § 24 Regulaminu Studiów, na co prawidłowo wskazały organy orzekające w sprawie. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja administracyjna. Skoro skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. może być wniesiona na decyzję administracyjną to skargę na akt kierownictwa wewnętrznego należało uznać za niedopuszczalną. Konsekwencją stwierdzenia niedopuszczalności skargi jest pominięcie merytoryczną oceną zarzutów zawartych w skardze. Mając na względzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a Sąd skargę odrzucił. Nieuzasadniony jest wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania, gdyż nie została wezwana do uiszczenia wpisu ze względu na treść art. 222 p.p.s.a.