II SA/Rz 491/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-11-04

Skład orzekający: Robert Sawuła, Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym, uznając, że naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki nie stanowi istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę i nie zagraża bezpieczeństwu?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził, że naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości budynku od granicy działki, choć miało miejsce, nie stanowiło istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę ani nie zagrażało bezpieczeństwu ludzi, mienia lub środowiska. W związku z tym, brak było podstaw do nakazania zamurowania otworów okiennych i drzwiowych, a zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego przez organ I instancji było nieprawidłowe, podczas gdy właściwy był tryb postępowania z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym. Powodem było usytuowanie budynku w odległości 3,3 m od granicy działki sąsiedniej, podczas gdy przepisy wymagały 4 m dla ściany z otworami. Skarżący domagali się nakazania zamurowania otworów, argumentując naruszenie przepisów technicznych i naruszenie prywatności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że naruszenie nie jest istotne i nie zagraża bezpieczeństwu, dlatego odmówił nakazania zamurowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. P. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] nakazującą B. i C. B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, położonym na działce nr ewid. 1549 w miejscowości R., w ścianie od strony działki nr 1550 i jednocześnie odmawiająca wydania nakazu zamurowania otworów okiennych i otworu drzwiowego w tym budynku. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 7, art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118). Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że istniejący na działce nr 1549 w R. budynek mieszkalny B. i C. B. został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę – decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...]. Stwierdzono ponadto, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem architektonicznym z wyjątkiem wykonania części podpiwniczenia z przeznaczeniem na pomieszczenie kotłowni, które nie było przewidziane w projekcie oraz usytuowania budynku od granicy z działką nr ewid. 1550 w odległości mniejszej niż przewidywał to projekt zagospodarowania - 4m. W związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym, postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było zawieszone. Po ustaleniu granicy i podjęciu postępowania organ ustalił w wyniku oględzin, że budynek mieszkalny na działce nr 1549 jest usytuowany w odległości 3,3 m od granicy z działka nr 1550. Z przedłożonej przez inwestorów opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wynika, że istniejąca lokalizacja przedmiotowego budynku nie powoduje wzrostu wzajemnego zagrożenia pożarowego, a gdyby budynek był sytuowany aktualnie, spełnione byłyby wymagania formalne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zgodności budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego z warunkami pozwolenia na budowę i przepisami. Na skutek odwołania L. i J. P. od wyżej opisanej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2007 r., wskazując, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji nie korespondowało z treścią uzasadnienia gdyż przedmiotowy obiekt został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 2000 r., a przeprowadzone postępowanie rozstrzygnięto jako samowolę budowlaną powstałą pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie sprawę, przeprowadził w dniu 27 listopada 2008 r. dodatkowe oględziny w trakcie których dokonał dokładnego pomiaru otworów okiennych i otworu drzwiowego. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] nakazał B. i C. B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym położonym na działce nr 1549 w R., mających na celu wyeliminowanie nieodpowiedniego stanu technicznego w elewacji budynku mieszkalnego od strony działki nr 1550, poprzez zamurowanie otworów okiennych i otworu drzwiowego, wyrobami budowlanymi o strukturze istniejącego muru – dopuszcza się wypełnienie otworów luksferami, cegłą szklaną, albo innym materiałem o podobnych właściwościach na powierzchni nie większej niż 10% ściany, co stanowi 3,546m², przy czym ogólna powierzchnia otworów wypełnionych tym materiałem i innych otworów zamykanych nie może przekraczać łącznie 25% powierzchni ściany, w terminie do 30 września 2009 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, na organie tym spoczywa obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie określonym w decyzji. Odnosząc się do określenia "nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego" organ wyjaśnił, że stan taki jest następstwem nadmiernego zużycia technicznego obiektu, wynikiem zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania albo też jest skutkiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. W niniejszej sprawie jest to efekt odstąpienia inwestora od ustaleń i warunków wydanego pozwolenia na budowę, przy czym naruszenie norm techniczno-budowlanych w czasie budowy obiektu ma ten skutek, że jest on od początku jego istnienia w nienależytym stanie technicznym. Organ I instancji wskazał, że w czasie budowy przedmiotowego budynku obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10 poz. 46). Stosownie do przepisów § 12 ust. 4 z uwzględnieniem § 13, § 271, § 272 ust. 4 tego rozporządzenia, odległości zabudowy od granicy działki winny wynosić co najmniej 4m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi oraz 3m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów. W tym stanie prawnym budynek B. i C. B. usytuowany w odległości 3,30m od granicy działki ścianą z otworami narusza ten przepis, jak również aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Organ wskazał, że zaistniały stan faktyczny, jakkolwiek nie został zakwestionowany przez właściwy organ w chwili przekazania przez inwestora informacji o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i przystąpieniu do jego użytkowania, był jednak obiektywnie rzecz biorąc sprzeczny z obowiązującymi przepisami określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast fakt użytkowania budynku nie powoduje, że zaistniały stan faktyczny stał się zgodny z obowiązującymi zarówno wówczas, jak i obecnie przepisami prawa, zaś opinia z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie wnosi istotnych elementów, które mogłyby wpłynąć na zmianie przyjętej kwalifikacji prawnej zdarzenia. Budowa budynku mieszkalnego została faktycznie i formalnie zakończona, dlatego podstawy rozstrzygnięcia nie mogły stanowić przepisy art. 50-51 ustawy prawo budowlanego, lecz art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Organ wskazał, że taka ocena prawna znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i sądów administracyjnych (wyrok SN z 3.10.2003 r. sygn. akt III RN 101/2002, wyrok WSA w Warszawie z 7.12.2004 r. sygn. akt IV SA 2590/03 LEX nr 175346, wyrok WSA w Lublinie z 28.03.2008 r., sygn. akt II SA/Lu 838/07). Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i C. B. wnosząc o jej uchylenie i ponowne przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego. Podnieśli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył z prowadzonego postępowania M. K. – pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, pomijając w ten sposób osobę biorącą udział w cyklu budowlanym przedmiotowego obiektu i ponoszącą odpowiedzialność zarówno za sporządzoną dokumentację jak i późniejszą realizację tego obiektu. Wyrazili sprzeciw wykonaniu tego postanowienia uznając, że organ I instancji rozstrzygając przedmiotową sprawę obarczył winą za zaistniałe nieprawidłowości jedynie inwestora. Odwołujący wskazali również na inne uchybienia formalne i merytoryczne dotyczące znakowania jak i treści pism. Nadto podnieśli, że zaskarżoną decyzją organ nakazał usunięcie nieprawidłowości poprzez zamurowanie otworów okiennych i otworu drzwiowego dokonując w ten sposób wyłączenia budynku z użytkowania co jest niedopuszczalne po sześcioletnim okresie jego użytkowania oraz, że konstrukcja budynku nie pozwala na takie rozwiązanie jakie sugeruje organ I instancji. B. i C. B. podkreślili, że budynek został wybudowany w 2002 r. zgodnie z zatwierdzonymi dokumentami tj. pozwoleniem na budowę, projektem budowlanym budynku mieszkalnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości oraz oddany do użytkowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto zarzucili, że organ I instancji błędnie powołał się na ocenę prawną zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego , który dotyczy samowoli budowlanej, zaś obiekt będący przedmiotem postępowania został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że zasługuje ono na uwzględnienie nie tylko z powodu argumentów w nim zawartych i decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. opisaną na wstępie, uchylił decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie odmówił wydania nakazu zamurowania otworów okiennych i otworu drzwiowego w elewacji budynku mieszkalnego położonego na działce 1549 w R. od strony działki 1550. W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutu wyłączenia pracownika Inspektoratu organ wyjaśnił, że M. K. nie będąc jeszcze pracownikiem PINB pełniła funkcję kierownika budowy przedmiotowego obiektu dlatego też zasadnym było jej wykluczenie z prowadzonego postępowania. Wskazał, że organ I instancji wydał rozstrzygnięcie podając jako podstawę prawną decyzji art. 66 ust. 1 pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, wyjaśniając, że przepis ten reguluje sprawy związane z utrzymaniem użytkowanych obiektów i zagrożeniem z tytułu nieodpowiedniego stanu technicznego. Podkreślił, że w sprawie nie mamy do czynienia z wyżej opisaną okolicznością, ale z obiektem wybudowanym na podstawie pozwolenia na budowę wydanego decyzją Starosty z dnia [...] grudnia 2000 r.. Na podstawie zaś zatwierdzonego projektu budowlanego inwestorzy uzyskali prawo do wykonania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie od strony działki nr 1550. Ponadto zawiadomili oni zgodnie z właściwością Starostę o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania. W aktach sprawy brak jest decyzji świadczącej, że organ ten wniósł sprzeciw, a korespondencja organu z inwestorem świadczy, że sprzeciw nie został wniesiony, a w tej sytuacji obiekt jest legalnie użytkowany. Organ wyjaśnił również, że w przypadku istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach, jedynym możliwym trybem postępowania jest procedura określona w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Stosownie do art. 51 ust 7 tej ustawy ingerencja organu budowlanego w sytuacji już wykonanych robót budowlanych jest możliwa w stosunku do robót wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę z istotnym odstępstwem od takiego pozwolenia, gdy wykonanie tych robót może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Z opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wynika, że obecność ściany oddzielenia przeciwpożarowego o wymaganej klasie odporności ogniowej w budynku na działce nr 1550, niepalne elementy budynków oraz stosunkowo niewielkie zagrożenie pożarowe każdego z nich powoduje, że w tym konkretnym przypadku istniejąca lokalizacja budynku nie powoduje wzrostu wzajemnego zagrożenia pożarowego, a gdyby ten budynek był sytuowany aktualnie, spełnione byłyby wymagania formalne. Ponadto organ wskazał, że z istniejącego w aktach sprawy przekazanego przez Sąd Rejonowy w S. odpisu szkicu granicznego wynika, że rozgraniczenie nastąpiło w 2007 r. i rzeczywista odległość budynku 3,3 m od granicy z działką 1550 została ustalona już po wybudowaniu przedmiotowego budynku. Ze szkicu granicznego wynika, że działka z jednej strony ma szerokość 12 m, zaś w miejscu gdzie usytuowany jest przedmiotowy budynek działka posiada szerokość 11,75m (według planu zagospodarowania 12m). W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że nie można zarzucić inwestorowi, że odstąpił w sposób istotny od pozwolenia na budowę. Nie ma również podstaw do stwierdzenia, ze przedmiotowy obiekt zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia. W związku z tym brak podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności doprowadzających przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem. Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie L. i J. P., wnosząc o jej zmianę poprzez wydanie nakazu zamurowania otworów okiennych i otworu drzwiowego w elewacji budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 50 i 51 Prawa Budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu wskazali, że organ I instancji prawidłowo przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ II instancji nie wziął natomiast pod uwagę, że w czasie budowy przedmiotowego budynku obowiązywało rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z dnia 14 grudnia 1994 r., które w istotnej dla sprawy kwestii zawiera identyczne uregulowania jaki i aktualnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zarówno § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jak i § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. przewidują, że budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy. Przedmiotowy budynek nie spełnia tych wymogów, gdyż jest ścianą z otworami usytuowany w odległości 3,3m od granicy działki, należącej do skarżących. W miejscu gdzie wybudowali swój dom B. i C. B., granicę z działką skarżących wyznaczały budynki gospodarcze i mieszkalny – stojące w granicy od około 100 lat, a więc według skarżących nie było problemem zachowanie odległości 4m od tych budynków do nowowznoszonego przez małżonków B. domu. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu II instancji, że inwestorzy nie naruszyli przy realizacji obiektu norm techniczno-budowlanych, jak również, że nie odstąpili oni w sposób istotny od pozwolenia na budowę. Zwrócili również uwagę, że B. i C. B. są uciążliwymi sąsiadami, naruszającymi prywatność skarżących. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku decyzji, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Decyzja ta wydana została w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i ma charakter reformatoryjny – organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy. Organ podejmuje tego typu decyzję, jeśli stwierdzi, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprawidłowe, a jednocześnie przeprowadzone przez ten organ postępowanie dowodowe jest wystarczające do wydania decyzji lub też zachodzi konieczność uzupełnienia go w zakresie wskazanym w art. 136 k.p.a. Przepis ten umożliwia organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie B. i C. B. uznał, iż jest ono uzasadnione, a decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oparta na art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest wadliwa, gdyż podstawę jej wydania powinny stanowić przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie administracyjne w sprawie objętej niniejszą skargą dotyczyło zgodności budowy budynku mieszkalnego na działce nr 1549 z warunkami pozwolenia na budowę i przepisami (k. 2 akt administracyjnych – zawiadomienie o wszczęciu postępowania). Pozwolenie na budowę tego budynku wydane zostało przez Starostę w dniu [...].12.2000 r. Zgodnie z projektem budowlanym i będącym jego integralną częścią projektem zagospodarowania działki 1549, budynek ten miał być usytuowany w odległości 4 m od granicy z działką nr 1550, a w ścianie od strony tej działki przewidziano wykonanie 2 otworów okiennych i 1 drzwiowego. W trakcie budowy inwestorzy dokonali odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, sytuując obiekt w odległości mniejszej niż pierwotnie przewidziano, tj. 3,30 m od granicy z działką nr 1550. Bezsporne jest również, że odległość ta jest niezgodna z ogólnymi zasadami sytuowania budynków określonymi w obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140, ze zm.). Przewidziana w jego § 12 ust. 4 minimalna odległość od granicy z działką sąsiednią budynku ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi powinna wynosić 4 m, a ścianą bez otworów – 3m. Prawidłowo uznał organ odwoławczy, że w przypadku istotnego odstąpienia od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę bądź przepisów zastosowanie znajduje tryb legalizacji określony w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Pierwszy z wymienionych przepisów nakazuje wstrzymanie robót budowlanych, jeśli są jeszcze prowadzone. W dalszej kolejności organ wydaje decyzję, w której nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3). Dalej tryb postępowania określa art. 51 ust. 4 tej ustawy, stanowiąc, ze po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót albo – jeżeli budowa zastała zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sankcją za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 – a więc sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, a także ewentualnie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych - jest decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę uchyla tę decyzję, o czym stanowi art. 36 a ust. 2 tej ustawy. W ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie uznał, że przyjęty przez organ I instancji za podstawę decyzji art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie i zreformował jego decyzję. Art. 66 reguluje kwestie związane z utrzymaniem użytkowanych obiektów i zagrożeniem wynikającym z nieodpowiedniego stanu technicznego. Stanowi on, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2), albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Stwierdzenie, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) nie odnosi się do chwili jego wykonania, ale do momentu dokonywania oceny przez organ. Nie musi zatem oznaczać, że obiekt ten wykonany został np. z naruszeniem przepisów technicznych, ale wynika np. ze zużycia się materiałów użytych do jego wykonania, z niewłaściwego użytkowania obiektu, itp. Nieodpowiedni stan techniczny oznacza, że obiekt nie może być dłużej użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Żadna z tego rodzaju sytuacji nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zbliżenie budynku do granicy z działką sąsiednią i naruszenie tym samym przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie oznacza, że obiekt jest "w nieodpowiednim stanie technicznym". Na różnice pomiędzy trybem postępowania legalizacyjnego z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane i odrębnym trybem wynikającym z zastosowania art. 66 tej ustawy, mającym na celu zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28.10.2008 r., II OSK 1596/07, zwracając uwagę, ze nie jest dopuszczalne łączenie tych trybów. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie nastąpiło odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach technicznych, a sytuację taką przewidują w swojej dyspozycji art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, organ odwoławczy prawidłowo zastosował te przepisy i zreformował decyzję organu I instancji. Słusznie też w ocenie Sądu przyjął, że odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach technicznych nie ma charakteru istotnego, co skutkowało brakiem konieczności przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz odmową wydania nakazu zamurowania otworów okiennych i drzwiowego. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie precyzują, które z odstępstw należy kwalifikować jako istotne, a które jako nieistotne. Pojecie to jest typowym przykładem pojęcia niedookreślonego (K. Małysa, Nowe regulacje procesu inwestycyjno-budowlanego, Kraków 2004). W art. 36 a ust. 1 i ust. 5 omawianej ustawy wskazano jedynie, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, natomiast a contrario nieistotne odstąpienie takiej decyzji nie wymaga i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi. W rozpatrywanej sprawie przepisy te można stosować jedynie pomocniczo, bowiem prowadzone postępowanie nie dotyczy zmiany pozwolenia na budowę, i tylko jako wskazówkę dla oceny, czy zbliżenie budynku B. i C. B. do działki nr 1550 wymagało sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że dokonane przez inwestorów odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę i przepisów technicznych sporządzenia takiego projektu nie wymaga, natomiast dla możliwości legalizacji spornego obiektu kardynalne znaczenie ma ocena czy nie spowoduje on zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sporny budynek usytuowany w odległości 3,3 m od granicy działki sąsiedniej ścianą z otworami takiego zagrożenia nie stwarza, zwłaszcza zaś nie stwarza zagrożenia pożarowego, które przesądza o możliwości lub nie pozostawienia obiektu czy też konieczności wykonania w nim określonych robót budowlanych w sytuacji niezachowania norm odległościowych pomiędzy budynkami. Analizując wszystkie te okoliczności faktyczne i prawne należy także wziąć pod uwagę, że sporny budynek został wybudowany i zużytkowany legalnie, a wydanie nakazu zamurowania okien i drzwi pozbawiłoby go możliwości dalszego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, tj. jako budynku mieszkalnego. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie argumenty skargi wskazujące na konieczność zamurowania okien, gdyż ich bliskie umiejscowienie od granicy z działką nr 1550 narusza prywatność skarżących. Prawo "do prywatności" nie jest wartością chronioną przepisami Prawa budowlanego, a ingerencja organów nadzoru budowlanego możliwa jest tylko w przypadku naruszenia tych przepisów w sposób określony w ustawie Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie, choć doszło do naruszenia przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynku, to naruszenia te nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, a zatem nie powodują konieczności zamurowania okien i drzwi, co trafnie skonstatował Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji. Należy także mieć na względzie fakt, iż budynek na działce skarżących stojący w granicy z działką nr 1549 B. i C. B. został wzniesiony również z odstępstwem od przepisów technicznych, które niezależnie od daty ich obowiązywania, zawsze traktowały usytuowanie budynku w granicy działki jako wyjątek i odstępstwo od ogólnych zasad. Z wszystkich tych przyczyn Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło