II SA/Rz 491/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązków -skargę oddala- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej WINB, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., nr [...] orzekającej o braku podstaw do nałożenia na inwestora wykonanego przyłącza wodociągowego z istniejącej studni kopanej usytuowanej na działce nr 19 i 20 w miejscowości Ż. – A. P., obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedmiotem postępowania jest legalność wykonania przyłącza wodociągowego ze studni kopanej usytuowanej w granicy działki nr 19 (stanowiącej własność T. F.) i nr 20 (stanowiącej własność A. P.). Przyłącze samowolnie wykonano w marcu 2007 r. z rury stalowej o średnicy 32 mm na długości 2 m, a w pozostałej części (6 m) - z rury PCV. W chwili jego wykonania przepisy prawa w postaci art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Konieczne jednak było sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii mapy zasadniczej lub jednostkowej przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego albo też zgłoszenie. Inwestor został w trakcie postępowania zobowiązany postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przedłożenia opracowania pod nazwą "Opinia techniczna przyłącza wodociągowego ze studni do budynku mieszkalnego oraz studni kopanej", sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe i z nałożonego obowiązku wywiązał się. Ustalono, że przyłącze jest w dobrym stanie technicznym, wykonane zostało z materiałów o dobrej jakości, umożliwiających użytkowanie przyłącza zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, a tym samym nie zachodzi sytuacja określona w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. potrzeba wykonania czynności lub robót doprowadzających zrealizowane przyłącze do stanu zgodnego z prawem. Wobec tego brak jest podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków objętych przepisem art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania organ stwierdził, że wykonanie przyłącza wbrew woli T. F. nie ma wpływu na wynik sprawy. Może natomiast stanowić podstawę do ubiegania się o stosowne rozstrzygnięcie sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym. W skardze T. F. zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 8 i art. 85 § 1 k.p.a. oraz art. 29a Prawa budowlanego. Nadto skarżąca wskazała, że inwestor nie mógł legalnie wykonać przyłącza bez jej zgody, jako właścicielki nieruchomości, na której ulokowana jest studnia. Organ nie wyjaśnił również, czy woda pobierana ze studni nadaje się do picia po wykonaniu przyłącza tym bardziej, że woda czasowo zabarwia się i ma zapach żelaza. Inwestor nie sporządził wymaganego planu sytuacyjnego na kopii mapy zasadniczej lub jednostkowej. Nie przeprowadzono też nieodzownych oględzin terenu, a wykonanie przyłącza odbyło się "pod pretekstem remontu studni", przy użyciu materiałów, które mogły być stare lub skorodowane. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Stan faktyczny jest następujący: w związku z interwencją dotyczącą wykonania przyłącza przez A. P. /data wpływu do organu 22 marca 2007 r./ oraz kolejnym pismem T. F. z dnia 10 kwietnia 2007 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony – T. F. i A. P., o kontroli na działkach nr 19 i 20 położonych w miejscowości Ż. i z czynności tej, dokonanej w obecności obu stron w dniu 14 maja 2007 r., sporządził protokół /k.7 akt adm./. Na jego podstawie zawiadomieniem z dnia 25 maja 2007 r. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy przyłącza wodociągowego przez A. P. /k. 8 akt/, po czym postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. /k.10/, na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane / Dz. U. Nr 156 z 2000 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm./, wstrzymał roboty budowlane i jednocześnie zobowiązał do przedłożenia dokumentów szczegółowo wskazany celem legalizacji przyłącza, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Następnie, wobec niewykonania przez inwestora nałożonych obowiązków, decyzją z dnia [...] października 2007 r. /k.22 akt adm./, na podstawie art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał A. P. rozbiórką przyłącza wodociągowego od studni zlokalizowanej w granicy działki nr 19 i 20 w m-ci Ż., do budynku mieszkalnego inwestora. Na skutek odwołania A. P., WINB decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. /k.25/, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpoznania przesądzając, że wykonany przyłącz wodociągowy jest urządzeniem budowlanym, co do którego należy wdrożyć procedurę określoną przepisami art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do przedstawienia opinii technicznej dotyczącej wykonanego przyłącza, w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r. /k.29 akt adm./. Postanowienie to, w związku z zażaleniem T. F., przy zmianie terminu nałożonego obowiązku, utrzymane zostało w mocy przez organ odwoławczy /k.33/. Na skutek skargi T. F. na postanowienie WINB /z dnia [...] lipca 2008 r./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. II SA/Rz 584/08 skargę oddalił, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w stosunku do przedmiotowego przyłącza wodociągowego mają zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a do oceny technicznej tego urządzenia - przepis art. 81 c tej ustawy /k.38 akt adm./. Realizując nałożony obowiązek A. P. przy piśmie z dnia 27 czerwca 2008 r. przedłożył opinię techniczną sporządzoną przez osobą uprawnioną /k. 34/ i na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] września 2009 r. /41/, orzekł o braku podstaw do nałożenia na inwestora wykonanego przyłącza wodociągowego z istniejącej studni kopanej usytuowanej na działce nr 19 i 20 w m. Ż. – A. P., obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane /k.41/. Decyzja ta, w związku z odwołanie T. F., utrzymana została w mocy przez WINB /decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r./ i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi. II. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji WINB z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] są przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Stosownie do tych unormowań, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonania robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W myśl natomiast ustępu 7 tegoż artykułu, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 81 c ustawy - Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zaznaczyć też należy, że taki stan sprawy ukształtowany został prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. II SA/Rz 584/08, który to wyrok, z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wiązał zarówno organy administracyjne, jak i Sąd rozpoznający niniejszą skargę. III. W stanie faktycznym sprawy, gdzie roboty budowlane zostały już wykonane, inwestor A. P. prawomocnym postanowieniem WINB z dnia [...] lipca 2008 r. został zobowiązany do przedstawienia organowi w terminie do 31 sierpnia 2008 r. opinii technicznej dotyczącej przyłącza wodociągowego, pod katem zgodności jego wykonania ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami. Z nałożonego obowiązku inwestor wywiązał się, przedkładając w dniu 27 czerwca 2008 r. opinię techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia (opinia z czerwca 2008 r., sporządzona przez Ł. H. /k. nr 34.2 i nast. akt adm.). W opinii tej stwierdzono, że stan techniczny przyłącza wodociągowego, studni, ogrodzenia i zadaszenia jest dobry. Poziom wody w studni jest odpowiedni, a użyte do budowy materiały - dobrej jakości. Nie występują żadne oznaki przemakania lub nieszczelności; eksploatacja obiektu następuje zgodnie z przeznaczeniem. Jego stan techniczny spełnia warunki przydatności do dalszego użytkowania. Przy takim materiale dowodowym trafnie stwierdziły orzekające w sprawie organy, że brak jest podstaw do nałożenia na A. P. obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, tzn. do nałożenia nakazu rozbiórki przyłącza lub doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego bądź też doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Prawidłowo też organy oceniły, że inwestycja nie narusza przepisów prawa. Użyte do wykonania przyłącza materiały są dobrej jakości (rura częściowo stalowa i częściowo z PCV, o średnicy 32 mm, o łącznej długości 8 m). Przebieg przyłącza nie zagraża żadnemu z istniejących obiektów lub urządzeń; nie wywołuje też niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia. Rurę, z jakiej wykonano przyłącze ulokowano w odległości 8,10 m od budynku mieszkalnego T. F. i A. P., 13,5 m od budynku gospodarczego, 20 m od granicy działki nr 16 (znajdującej się w zarządzie Nadleśnictwa [...]) i 38 m od granicy z drogą dojazdową (działka nr 21). W toku postępowania nie podważono prawidłowości przedstawionej przez inwestora opinii technicznej, a zatem dowód ten mógł stanowić podstawę ustaleń faktycznych. W konsekwencji stwierdzić należy, że nie zachodzą podstawy do nałożenia na inwestora obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przy czym organ był zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty i wydania decyzji stwierdzającej brak takich przesłanek /por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r" II OSK 1344/05, CBOIS/. Stąd też, wbrew stanowisku skarżącej, organy nie naruszyły art. 7, art. 8 i art. 85 § 1 k.p.a. W szczególności nie było podstaw do przeprowadzania ponownych oględzin w terenie, skoro kontrola taka miała miejsce w dniu 14 maja 2007 r. a jej wyniki stanowiły podstawę do uruchomienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją. Zaznaczyć też należy, że zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. oględziny są przeprowadzane wyłącznie "w razie potrzeby", a potrzeby takiej nie sposób wskazać w tym stanie sprawy. Ponadto, dowód może być przeprowadzany tylko wówczas, gdy służy ustaleniu okoliczności mającej "istotne znaczenie dla sprawy" (art. 78 § 1 k.p.a.). Wszelkie okoliczności mające znaczenie dla rozpoznawanej sprawy zostały przez organ ustalone w trakcie postępowania, w tym m.in. na podstawie opinii biegłego. Dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego odbyłoby się zatem z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Szczegółowy opis inwestycji zawarty w uzasadnieniu decyzji organów obydwu instancji nie wymagał sporządzania wskazanego przez skarżącą planu sytuacyjnego na kopii mapy zasadniczej lub jednostkowej. Przepis art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego, wskazany w podstawie skargi, dotyczy zresztą materiału dowodowego gromadzonego w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, tj. po złożeniu wniosku przez inwestora - przed wykonaniem projektowanej inwestycji. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. W stanie faktycznym sprawy /wykonanie przyłącza od strony studni znajdującej się w granicy na działce A. P./, nie wymagało zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że ewentualne spory dotyczące sposobu korzystania ze wspólnej studni, wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Również kwestia zdatności wody do picia nie może stanowić przedmiotu rozważań organów nadzoru budowlane. Z przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.