II SA/Rz 492/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian granic i powierzchni działek w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej B. J. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 492/07 U z a s a d n i e n i e Decyzją [...] z dnia [...] lutego 2007 roku Starosta Powiatu [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy , dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta M., obr. [...] w następujący sposób : 1/ na mapie ewidencyjnej dokonuje się zmiany granicy pomiędzy działką nr 1025/1 a działką nr 1023/1 zgodnie z aktem ugody z dnia 29 października 1971 r. i operatem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. 2/ w rejestrze gruntów numer jednostki rejestrowej nr [...] utworzonej dla nieruchomości wpisanej na rzecz W. G., s. Z. i W.: a/ dopisuje się na podstawie wpisu w księdze wieczystej nr [...] jako współwłaściciela , W. G. c. J. i J. b/ skreśla się pole powierzchni działki nr 1023/1 wynoszące dotychczas 0,0955 ha, a w jego miejsce wpisuje się pole powierzchni 0,0941 ha: - tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o pow. 0,0721 ha - pastwisko klasy trzeciej oznaczone symbolem PS III o pow. 0,0093 ha - pastwisko klasy piątej oznaczone symbolem PS V o pow. 0,0127 ha 3/ w rejestrze gruntów nr jednostki rejestrowej nr [...] utworzonej dla nieruchomości stanowiącej współwłasność; ¼ J. B. c. F. i M. ¼ W. K. c. M. i B. ¼ J. M. s. J. i W. ¼ K. M. c. M. i B. skreśla się pole powierzchni działki 1025/1wynoszące dotychczas 0,1219 ha a w jego miejsce wpisuje się pole powierzchni 0,1284 ha w użytkach : - pastwisko klasy trzeciej oznaczone symbolem PS III o pow. 0,0667 ha - użytek rolny zabudowany na pastwisku klasy trzeciej oznaczony symbolem Br/PS III i pow. 0,0617 ha. Podstawę prawną decyzji stanowią : art. 104 k.p.a., art. 7d ust.1 i art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne /t.j. Dz. U. z 2005 nr 240 poz. 2027/ i § 46 ust. 1 rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów budynków / Dz. U. nr 38 poz. 454/. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że współwłaściciele działek 1025/1 – B. J., M. J., K. J. i M. J. wnieśli o dokonanie sprostowania w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] miasta M. , przebiegu granicy pomiędzy działkami 1023/1 i 1025/1 oraz wprowadzenia zmian w przebiegu granic działek 1025/1, 1040, 1041 zgodnie z dokumentacją geodezyjną włączoną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Postępowaniem objęto zmianę granicy pomiędzy działką nr1025/1 i 1023/1 oraz zmianę powierzchni tych działek. Ze zgromadzonego materiału wynika, że wykazana w mapie ewidencji granica wymienionych działek jest niezgodna ze stanem prawnym wynikającym z zawartej w dniu 29 października 1971 roku ugody pomiędzy ówczesnymi właścicielami działek. Przebieg granicy uwidacznia szkic polowy. Na zlecenie współwłaścicielki działki 1025/1 B. J., została wznowiona granica, przez uprawnionego geodetę, okazana obecnym właścicielom w dniu 6 kwietnia 2005 roku. Sporządzony przez geodetę operat geodezyjny przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Z przebiegiem granicy nie zgodził się W. G. (s. Z. i W.), właściciel działki 1023/1, kwestionując dokładność pomiarów geodezyjnych. Organ stwierdził, że ugoda zawarta w dniu 29.10.1971 roku nadal obowiązuje, bowiem nie była kwestionowana w postępowaniu sądowym. Zmiana granicy prawnej może być zmieniona w ewentualnym postępowaniu sądowym. Odwołanie od decyzji wniosła W. G. (c. J. i J.) kwestionując wznowienie punktów granicznych w oparciu o postępowanie przeprowadzone w 1971 roku. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2007 roku uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb [...] zmiany granic i powierzchni działek nr 1023/1 i 1025/1 zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w M. w dniu [...] maja 2006 za nr [...]. Podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 138 § 1 pkt.2 k.p.a. oraz art. 7 b ust.2 pkt.2 ustawy z 17 maja1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /t.j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r. poz. 2027 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z operatu geodezyjnego włączonego do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w M. w dniu [...] maja 2006 r., W. G. (s. Z. i W.) nie podpisał protokołu z czynności wyznaczenia punktów granicznych spisanego w dniu 26 kwietnia 2006 r., co wskazuje, że nie zaakceptował wykonanego pomiaru dotyczącego wznowienia punktów granicznych działki 1023/1 z 1025/1. Stosownie do przepisu 39 ust.1 prawa geodezyjnego i kartograficznego – przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne ,ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Akta sprawy wskazują, że w latach siedemdziesiątych zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, a obecnie granica jest nadal sporna. Wykonane w dniu 26 kwietnia 2006 r. wznowienie punktów granicznych nie zostało zaakceptowane przez wszystkie strony. Oznacza to, że strony mogą wystąpić do właściwego sądu o rozstrzygnięcie sprawy, co następnie pozwoli na dokonanie zmian w ewidencji. Organy ewidencyjne nie mogą decydować o zasięgu prawa własności a gruncie, gdy kwestie te są sporne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła przez pełnomocnika, B. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego . Skarżąca nie godzi się z twierdzeniem organu, że granica pomiędzy działkami jest sporna. Kwestia ta została uregulowana w latach siedemdziesiątych i nie była kwestionowana przez strony. Przedmiotem rozpoznania nie jest problematyka rozgraniczenia, a naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Ugoda zawarta przed geodetą w dniu 29 października 1971 w sprawie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1023/1 a 1025/1 nadal obowiązuje. Punkty graniczne zostały wznowione przez geodetę, a wyniki pomiarów zawarte są w operacie pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku/ zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w powyższym zakresie, Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Organ odwoławczy odmówił zaskarżoną decyzją wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków stwierdzając, że organy ewidencyjne nie mogą decydować o zasięgu prawa własności na gruncie. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne /t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027/, zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami. Odnośnie gruntów – zawiera ona informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających. Spełnia ona zatem funkcje informacyjno – techniczne, rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Z przepisu art. 20 wskazanej ustawy, w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (z. U. Nr 38 poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem, wynika, że ewidencja ta powinna być utrzymana w stanie aktualności. Aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów, którymi są: prawomocne orzeczenia, decyzje, akty notarialne, akty normatywne ilustrujące stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów /art. 20 w zw. z art. 23 ustawy i § 46 rozporządzenia /. Oznacza to, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach , a także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno – deklaratoryjny i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych /vide: wyroki NSA 27.10.1998 sygn. II SA 1094/98 LEX nr 41305, NSA z 20.11.1998 sygn. II SA 914/98 LEX 41816, NSA z 13.05.1999 sygn. II SA 566/99 LEX 46217/. W świetle powyższego – kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. W rozpatrywanej sprawie wniosek o dokonanie zmian w ewidencji dotyczył przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1025/1stanowiącą współwłasność B., M., K. i M. J. i działką nr 1023/1 stanowiącą współwłasność W. i W. G. Wnioskodawcy wskazali, że wykazany na mapie ewidencji gruntów przebieg tej granicy jest niezgodny ze stanem prawnym wynikającym z zawartej w dniu 29 października 1971 roku ugody. Akta sprawy zawierają decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1971 roku /k.145/ ustalającą , wobec zawartej dobrowolnie ugody przebieg linii granicznej pomiędzy m.in. działkami 1023 i 1025 w sposób utrwalony na gruncie znakami pomiarowymi przedstawionymi na szkicu polowym z dnia 29 października 1971 roku , postanawiając w pkt. 2, że wprowadzenie ustalonego biegu granicy nastąpi po uprawomocnieniu się decyzji, do mapy i operatu ewidencyjnego wsi W.. Natomiast ugodą sądową w sprawie [...] z dnia 17 września 1974 roku ustalona została granica pomiędzy działką 1025/1 a działkami 1041,1040,1042 i 1046. Z akt sprawy wynika zatem, że ugoda zakończyła spór graniczny i w następnych latach strony nie kwestionowały przebiegu granicy pomiędzy aktualnymi działkami 1025/1 i 1023/1. Postanowieniem Sądu Rejonowego w M. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2003 roku [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, wnioskodawcy wykazali następstwo prawne po M. P., właścicielce gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi m.in. działka 1025 położona w W.. Synchronizacja opisowa sporządzona w dniu 21 maja 2005 roku przez geodetę J. K. wskazuje, że działka 1025 podzieliła się na działki 1025/1 i 1025/2. W 2005 roku, w trakcie czynności opracowania projektu podziału działki nr 1025/1 stwierdzono, że w mapie ewidencji gruntów przebieg granicy działek 1025/1 i 1023/1 jest niezgodny ze stanem prawnym. Na wniosek B. J. geodeta uprawniony dokonał na gruncie wznowienia granicy działek 1025/1 i 1023/1. Integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków jest szkic polowy. W protokole zaznaczono, że granica przebiega środkiem ogrodzenia stałego . Z takim przebiegiem granicy nie zgodził się obecny współwłaściciel działki nr 1023/1 W. G. (s. Z. i W.) Przed organem I instancji przyznał, że jego poprzednicy prawni uczestniczyli przed laty w sprawie ustalenia granicy, jednocześnie zakwestionował dokładność ówczesnych pomiarów nie wyrażając zgody na wprowadzenie zmian w ewidencji. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że w sprawie zaistniał spór o własność. Jak wskazano wyżej, właściciele przedmiotowych działek zawarli ugodę dotyczącą przebiegu granicy. Skoro ugoda ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron, to, mimo upływu lat, nadal obowiązuje. Akta sprawy nie zawierają prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych czy aktów normatywnych które wprowadzałyby inny stan prawny przedmiotowych nieruchomości niż wynikający z ugody. Argumenty podnoszone przez W. G. (s. Z. i W.), że ugoda sprzed lat zawarta była w oparciu o niedokładne pomiary nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Zaniechanie wprowadzenia zmian w ewidencji bezpośrednio po zawarciu ugody nie oznacza, że ugoda straciła moc. W ocenie Sądu - jeżeli obecny właściciel nieruchomości nr 1023/1 kwestionuje przebieg granicy działki, a co za tym idzie – jej powierzchnię, może wystąpić do Wójta Gminy z wnioskiem o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. W chwili obecnej – istniejące dokumenty stanowią wystarczającą podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek 1023/1 i 1025/1 obr. [...]. Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo, dlatego orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt.1 lit. a P.p.s.a., o kosztach orzekając na postawie art. 200 tej ustawy. Orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku wydano na podstawie art. 152 P.p.s.a.