II SA/Rz 492/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. i W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian granic i powierzchni działek w operacie ewidencji gruntów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Reprezentujący uczestników postępowania W. i W. G. pełnomocnik w osobie adwokata we wniesionej w ich imieniu skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 października 2007 r. sygn. akt j.w. zawarł wniosek o zwolnienie ich od opłaty od skargi kasacyjnej, której nie są w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego własnego i rodziny. W złożonym następnie na wezwanie Sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF W. i W. G. wnieśli o przyznanie im zwolnienia od kosztów sądowych. Z jego uzasadnienia i zawartego w nim oświadczenia wynika, że: - jako osoby pozostające z wnioskodawcami we wspólnym gospodarstwie domowym zostały wskazane ich 3 córki, aktualnie uczące się na studiach dziennych w Warszawie, - na posiadany przez W. i W. G. majątek składa się jedynie dom o pow. 120 m² wraz z 19-arową działką, na której jest posadowiony, - utrzymują się oni z wynagrodzenia za pracę W. G. w kwocie ok. 1600 zł. brutto (netto 1100 zł.) i prac dorywczych wykonywanych przez W. G. – ok. 700 zł. Jedna z córek jest uprawniona do kredytu studenckiego – z tej racji otrzymuje 600 zł. miesięcznie, pozostałe dwie otrzymują stypendia naukowe w kwocie odpowiednio 300 i 170 zł., - na ponoszone wydatki składają się koszty utrzymania domu – ok. 700 zł./m-c, wsparcie finansowe udzielane córkom po 200 zł./osobę (łącznie 600 zł.) z których jedną obciążają także opłaty za studia w wysokości 1580 zł./semestr; ponoszone przez córki wydatki związane z utrzymaniem się, wynajęciem mieszkania, zakupem pomocy naukowych i przejazdami wynoszą po ok. 700 zł. miesięcznie na osobę. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (zarówno w całości jak i w części) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Warunkiem jego przyznania osobie fizycznej jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy). Z powyższego wynika, iż kryterium finansowe (majątkowe) jest decydujące dla oceny zdolności poniesienia kosztów postępowania oraz że to właśnie osobę wnioskującą obciąża wykazanie, iż spełnia ona przesłankę do przyznania prawa pomocy. Dokonana pod tym względem analiza informacji podanych we wniosku przez W. i W. G. nie potwierdziła jednoznacznie jej spełnienia. Jako główną przyczynę takiego stwierdzenia należy wskazać brak przekonującego uzasadnienia zasadności wniosku, co wiąże się przede wszystkim z rozbieżnością danych zawartych w objętym nim oświadczeniu. Dotyczy to łącznej wysokości zadeklarowanych dochodów wnioskodawców i ich dzieci, tj. kwoty ok. 2870 zł. netto oraz ponoszonych przez nich wydatków, które to nie znajdują pełnego odzwierciedlenia w tych dochodach. Zadeklarowane wydatki ponoszone w ciągu miesiąca przez W. i W. G. to koszty utrzymania domu – 700 zł. i wsparcie udzielane córkom – 600 zł. Łączna wysokość środków finansowych będących w dyspozycji córek wnioskodawców to kwota 1670 zł. Stanowi ona jedynie część wydatków w łącznej wysokości 2100 zł., jakie zmuszone są one ponieść w ciągu miesiąca w związku z utrzymaniem się na studiach, wynajęciem mieszkania, zakupem pomocy naukowych oraz przejazdami na uczelnię i do domu. Przy założeniu, że w wydatki te wliczona jest także kwota opłat za studia (1580 zł./semestr) jawi się niedobór w wysokości ok. 430 zł. miesięcznie, co do którego nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, z jakich źródeł – skoro nie od rodziców - jest on pokrywany. Różnica między dochodami (ok. 1800 zł. netto) a wydatkami (1300 zł.) W. i W. G. daje co prawda kwotę ok. 500 zł., niemniej jak wynika z udzielonych informacji do ponoszonych wydatków należy doliczyć chociażby koszt zakupu żywności; kwota ta nawet przy jej odniesieniu tylko do dwóch osób nie wydaje się wygórowana. W tym kontekście, mając na uwadze wysokość kosztów sądowych jakie ciążą na wnioskodawcach (jest to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.) i zawarte we wniosku PPF oświadczenie o braku możliwości ich poniesienia, zastanawia ich zdolność do poniesienia wydatków związanych z ustanowieniem w sprawie objętej skargą pełnomocnika z wyboru, które to wydatki – nawet ograniczone tylko do postępowania związanego z wniesieniem skargi kasacyjnej z pewnością przewyższają kwotę należnego od niej wpisu sądowego. Także ta okoliczność nie znalazła odzwierciedlenia w złożonym wniosku. W tej sytuacji wskazane powyżej argumenty mające przemawiać za pozytywnym jego rozpoznaniem jawią się jako niekompletne, nie w pełni wiarygodne i powołane wybiórczo wyłącznie dla potrzeb prawa pomocy sugerując zaniżenie dochodów, brak ujawnienia wszystkich źródeł ich pochodzenia i (lub) zawyżenie ponoszonych wydatków. Dokonana na tej podstawie ocena sytuacji finansowej W. i W. G. prowadzi do stwierdzenia, że nie wykazali oni w sposób dostateczny i przekonujący spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie im prawa pomocy – zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Nie jest to kwota znaczna, której jednorazowe opłacenie przekraczałoby ich możliwości finansowe zagrażając uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu; przez konieczne utrzymanie należy przy tym rozumieć wyłącznie podstawowe i niezbędne potrzeby życiowe, a nie wszystkie normalnie ponoszone wydatki, nawet gdy jest to związane z koniecznością poczynienia niewielkich oszczędności. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.