II SA/Rz 492/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie odmowy rejestracji pojazdu -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J.B. od decyzji Starosty z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] w sprawie odmowy rejestracji pojazdu marki Unimog nr VIN [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W postawie prawnej Kolegium powołano art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 154 § 1 i § 2 kpa oraz art. 72 ust. 1 i art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.). W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w wyniku wniosku J.B. o zmianę w oparciu o art. 154 kpa decyzji z dnia [...] maja 2007r. nr [...] w sprawie odmowy rejestracji pojazdu marki Unimog VIN: [...], Starosta decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. odmówił zmiany wskazanej decyzji, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które przemawiałyby za zmianą decyzji w myśl słusznego interesu strony. J.B. przedłożyła jedynie negatywne badanie techniczne z dnia 20.04.2007r. przeprowadzone w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów T., potwierdzające słuszność decyzji o odmowie rejestracji pojazdu. Odwołanie od tej decyzji wniosła J.B. domagając się zmiany decyzji i zarejestrowania pojazdu jako ciągnika rolniczego. Wskazała na zaświadczenie wydane przez Autohaus [...] autoryzowanego przedstawiciela Mercedes Benz z dnia 28.09.2007r. w którym stwierdzono, że pojazd o nr identyfikacyjnym VIN: [...] jest ciągnikiem rolniczym oraz wydane przez formę D. w W. z dnia 18.12.2007r. w którym stwierdzono, że pojazd jest ciągnikiem rolniczym i jako taki zarejestrowany był w Niemczech. Odwołująca domagała się uwzględnienia zalecenia wynikającego z pisma Instytutu Transportu Drogowego z dnia 23.02.2007r. L.dz. [...] skierowanego do Stacji Kontroli Pojazdów oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy Komisji z dnia 2 marca 2006r. 2006/26/WE. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i podało, że decyzje wydane w oparciu o art. 154 § 1 i § 2 kpa są wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, zawartej w art. 16 kpa, której celem jest ochrona porządku prawnego a także ochrona praw nabytych strony. Zgodnie z art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tymczasem J.B. nie wykazała żadnego uzasadnienia i przesłanek, które przemawiałyby za zmianą decyzji. Przedstawiła zaświadczenie o przeprowadzonym w dniu 20.04.2007r. badaniu technicznym pojazdu przez Stację Kontroli Pojazdów z której wynika, że pojazd nie spełnia wymagań technicznych ze względu na przekroczenie maksymalnej prędkości przewidzianej dla ciągnika rolniczego. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że za słuszny interes strony może być uznany interes godny ochrony, nie stojący w sprzeczności ani z prawem, ani z zasadami współżycia społecznego – (B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1998r.). W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna przesłanka do zmiany decyzji ostatecznej o odmowie rejestracji pojazdu. Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 154 § 1 kpa polega na weryfikacji decyzji statecznej z punktu widzenia przesłanek w tym przepisie określonych, a w rozpoznawanej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny oraz przyczepa przeznaczona do łączenia z tymi pojazdami są zabudowane, wyposażona tak, aby między innymi maksymalna prędkość konstrukcyjna ciągnika rolniczego i leśnego nie przekraczała 40 km/h zmierzonej zgodnie z przepisami o homologacji pojazdów. Wraz z wnioskiem o zmianę decyzji strona przedstawiła wynik negatywnego badania technicznego przeprowadzone w dniu 20.04.2007r., które według organu potwierdza prawidłowość podjętego w dniu [...].05.2007r. rozstrzygnięcia o odmowie rejestracji pojazdu. Z uwagi przekroczenie maksymalnej prędkości, nie ma możliwości zarejestrowania pojazdu marki Unimog jako ciągnika rolniczego. Dlatego też nie można uznać kwalifikacji pojazdu na podstawie zaświadczeń Autohaus [...] autoryzowany przedstawiciel Mercedes Benz z dnia 28.09.2007r. oraz wydanego przez firmę D. w W. z dnia 18.12.2007r. Nie zasługuje też na uwzględnienie powoływanie się na art. 5 ust. 1 dyrektywy Komisji z dnia 2 marca 2006r. (Dz. Urz. WE L65 07.03.2006), ponieważ dyrektywa ta nie dotyczy w ogóle prędkości konstrukcyjnej ciągników rolniczych. Dyrektywa ta wydana została w celu dostosowania postępu technicznego i została implementowana rozporządzeniem z dnia 15 października 2007r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz okresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 192, poz. 1393). W państwach członkowskich Unii Europejskiej dla ciągników rolniczych i leśnych ustalona jest maksymalna konstrukcyjna prędkość wynosząca między 6 a 40 km/h (dyrektywa Rady z dnia 4 marca 1974r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do maksymalnej prędkości konstrukcyjnej oraz skrzyń ładunkowych kołowych ciągników rolniczych lub leśnych (Dz. U UE L 74.84.33 ze zm.). Skargę na tą decyzję wniosła J.B. domagając się jej zmiany oraz zarejestrowanie pojazdu jako ciągnika rolniczego i zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego. Podniosła, że wątpliwości co do rodzaju pojazdu są bezpodstawne, ponieważ przedłożyła organowi rejestracyjnemu zaświadczenie autoryzowanego przedstawiciela Mercedes-Benz z dnia 28.09.2007r i zaświadczenie firmy D. z dnia 12.12.2007r. w który stwierdzono, że pojazd jest ciągnikiem rolniczym i jako taki był zarejestrowany w Niemczech. Powołała się też na pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z dnia 23.02.2007r. znak [...] skierowanego do stacji kontroli pojazdów pod patronatem ITS w którym wskazano, że "zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury ZN z dnia 31.12.2007r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262 ze zm.) maksymalna prędkość konstrukcyjna ciągnika rolniczego i leśnego nie może przekraczać o więcej niż 3 km/h wartości 40 km/h, zmierzonej zgodnie z przepisami o homologacji. Rozwijanie przez te pojazdy większej prędkości jest podstawą odmowy sklasyfikowania ich jako ciągnika rolniczego, bądź leśnego. Przepisy te nie dotyczą ciągnika rolniczego, który w procesie badań homologacyjnych został zakwalifikowany do kategorii T5 tzn. ciągnika kołowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej przekraczającej 40 km/h zgodnie z definicją określoną w pkt A ust. 1 pkt 5 w części II załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24.10.2005r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i przyczep (Dz. U. Nr 237 z dnia 6.12.2005r. poz. 2009 ze zm.). Skarżąca wskazała, że jej pojazd spełnia wymogi art. 5 ust. 1 dyrektywy Komisji 2006/26/WE z dnia 2.03.2006r. (Dz. U. UE L 065,07/03/2006 P.0022-0026, zgodnie z którym od dnia 1 stycznia 2007r. w odniesieniu do pojazdów, które spełniają wymogi określone ostatnio w dyrektywach 74/151/EWG, 78/933/EWG, 77/311/EWG I 89/173/EWG (...) z przyczyn związanych z przedmiotem danej dyrektywy ; (...) b. nie będą zabraniać rejestracji, sprzedaży lub dopuszczenia do ruchu takiego pojazdu". Niezależnie od tego skarżąca zakwestionowała stanowisko Kolegium, że nie wskazała żadnego uzasadnienia i przesłanek, które przemawiałyby za zmianą decyzji. Tymczasem przedstawiła zaświadczenia z badania technicznego, a jedynym powodem odmowy rejestracji było niedostarczenie wyników badania pojazdu. Reasumując skarżąca podkreśliła, że jej słusznym interesem jest zarejestrowanie pojazdu jako ciągnika rolniczego, bo tego typu pojazd zakupiła. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Poza sporem pozostaje, że skarżąca wystąpiła o rejestrację pojazdu Unimog nr VIN [....] i Starosta decyzją z dnia [...] maja 2007r. nr [...] odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu; decyzją ta stała się ostateczna. Nowe postępowanie z wniosku skarżącej dotyczyło zmiany tej decyzji w trybie art. 154 kpa, przy uwzględnieniu zaświadczenia wydanego przez Autohaus [...] autoryzowanego przedstawiciela Mercedes Benz z dnia 28.09.2007r. w którym stwierdzono, że pojazd o nr identyfikacyjnym VIN:[...] jest ciągnikiem rolniczym oraz zaświadczenia wydanego przez formę D. w W. z dnia 18.12.2007r. w którym stwierdzono, że pojazd jako ciągnik rolniczy był zarejestrowany w Niemczech. Organ I instancji wniosku nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] maja 2007r. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Kolegium i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi. Stosownie do przepisu art. 154 Art. 154. § 1. § 1 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przepisie tym ustawodawca wymienił dwie przesłanki, które muszą łącznie wystąpić aby można było wzruszyć decyzję: musi być to decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania i za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Poza tymi przesłankami warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (tak NSA w wyroku z dnia 23 marca 2000r. sygn. IVSA 391/98 - ONSA 2/2001, poz.93). Zatem rozpatrzenie wniosku skarżącej w aspekcie przesłanej wskazanych przepisem art. 154 § 1 kpa musiało być poprzedzone ustaleniem, że w świetle obowiązujących przepisów przedmiotowy pojazd, jako ciągnik rolniczy kwalifikuje się do rejestracji. Jeśli chodzi o przepisy, to w sprawie mają zastosowanie unormowania ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wraz z aktami wykonawczymi. Do tych ostatnich zaliczyć należy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), a także rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i przyczep (Dz. U. Nr 237 poz. 2009 ze zm.), które w zakresie swojej regulacji wdraża postanowienia 25 dyrektyw Wspólnot Europejskich, w tym dyrektywy Rady 74/150/EWG z dnia 4 marca 1974 r. dotyczącej zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących zatwierdzenia typu kołowych ciągników rolniczych lub leśnych (Dz. Urz. WE L 84 z 28.03.1974, z późn. zm.), dyrektywy Rady 74/151/EWG z dnia 4 marca 1974 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do niektórych części i charakterystyk kołowych ciągników rolniczych lub leśnych (Dz. Urz. WE L 84 z 28.03.1974, z późn. zm.) oraz dyrektywy Rady 74/152/EWG z dnia 4 marca 1974r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do maksymalnej prędkości konstrukcyjnej oraz skrzyń ładunkowych kołowych ciągników rolniczych lub leśnych (Dz. Urz. WE L 84 z 28.03.1974, z późn. zm.). Jeśli chodzi o ustawę, to stosownie do art.72 ust. 1, rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane i zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane (punkt 3 i 4). Jednocześnie ustawa w art. 2 pkt 44 ustawy zawiera definicję ciągnika rolniczego; jest to pojazd silnikowy, skonstruowany do używania łącznie ze sprzętem do prac rolnych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może być również przystosowany do ciągnięcia przyczep oraz do prac ziemnych. Dla tak określonego pojazdu Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w § 45 pkt. 1ust. 3 ustalił, że ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny oraz przyczepa przeznaczona do łączenia z tymi pojazdami są zbudowane, wyposażone i utrzymane tak, aby maksymalna prędkość konstrukcyjna ciągnika rolniczego i leśnego nie przekraczała o więcej niż 3 km/h wartości 40 km/h zmierzonej zgodnie z przepisami o homologacji pojazdów. Z przytoczonych przepisów wynika, że zmiana decyzji o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu i jego rejestracja jako ciągnika rolniczego byłaby możliwa nie tylko po wystąpieniu przesłanek z art. 154 § 1 kpa, ale przede wszystkim po stwierdzeniu przez organ, że pojazd spełnia wymagania przewidziane wskazanymi wyżej przepisami prawa materialnego. Zatem w konkretnym przypadku niezbędnym było przedłożenie badania technicznego z którego wynikałoby, że prędkość konstrukcyjna przedmiotowego pojazdu, traktowanego jako ciągnik rolniczy, nie przekracza o więcej niż 3 km/h wartości 40 km/h zmierzonej zgodnie z przepisami o homologacji pojazdów. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się wynik badania technicznego z dnia 20.04.2007r., negatywny ze względu na przekroczenie max. przewidzianej dla ciągnika rolniczego prędkości. Rozwijanie więc przez przedmiotowy pojazd większej niż wymieniona wyżej prędkości było podstawą do odmowy zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa i rejestracji pojazdu jako ciągnika rolniczego. Powyższej argumentacji nie mogą zmienić powołane przez skarżącą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i przyczep. Rozporządzenie to, zgodnie z § 1, określa bowiem warunki i tryb wydawania, zmiany i cofania świadectw homologacji typu ciągnika rolniczego. Zgodzić należy się ze skarżącą, że zgodnie z definicją z pkt A ust. 1 pkt 5 w części II załącznika nr 1 do rozporządzenia, istnieje kategoria T5 przewidziana dla ciągników kołowych o max. prędkości konstrukcyjnej przekraczającej 40 km/h. Istnienie takiej kategorii nie oznacza jednak, że przedmiotowy pojazd do tej kategorii został zaliczony. Dowodem na to byłoby świadectwo homologacji, jednakże skarżąca w toku postępowania nie przedstawiała stosownego wyniku badań homologacyjnych pozwalającego na takie właśnie zakwalifikowanie pojazdu Unimog. Zaznaczyć natomiast należy, że w toku postępowania organ zwrócił się do przedstawiciela producenta pojazdu Unimog w Polsce – D. Sp. z o o w W. o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustalenia klasyfikacji dla pojazdu marki Unimog 437 nr Vin [...]. W odpowiedzi podano, że producent sklasyfikował ten pojazd w swojej bazie jako samochód ciężarowy skrzyniowy (k.47 akt adm.). Brak było więc podstaw do zakwalifikowania pojazdu jako ciągnika rolniczego sklasyfikowanego wg kategorii T5. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zm., zwaną dalej - P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone. Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art.151 P.p.s.a.