II SA/Rz 495/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego wprowadzenia zmiany oznaczenia użytku gruntowego -skargę oddala- II SA/Rz 495/16 U Z A S A D N I E N I E W podaniu z dnia 26 października 2015 r. JB zwróciła się do Starosty Powiatu [.] o uzupełnienie mapy ewidencyjnej w związku z wykreśleniem użytku "Ps" w północnej części działki nr 650/4 w [.] jako przedłużenie użytku gruntowego oznaczonego "Ps" istniejącego na działkach sąsiednich oznaczonych nr 650/2, 650/6 i 650/7. Podała, że północnym skrajem wszystkich ww. działek przebiega droga dojazdowa, która w przypadku działki nr 650/4 nie jest obecnie zaznaczona na mapie pomimo, że na działce tej ustanowiona jest służebność drogowa na rzecz działek nr 650/6 i 650/7. Droga ta na wszystkich tych działkach była zaznaczona na mapie katastralnej. Postanowieniem z dnia [.] listopada 2015 r. nr [.], Starosta Powiatu [.], na podstawie art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej zwanej: "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi [.]. Uznano, że wnioskodawczyni nie była osobą uprawnioną do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania względem działki, której nie jest właścicielką. W zażaleniu JB podniosła, że droga wzdłuż działki nr 650/4 została wykreślona z mapy geodezyjnej, gdyż na działce tej wzniesiono budynek. Można go było jednak wybudować bez likwidowania drogi. Na skutek zwężenia na wysokości działki 650/4 szerokości biegnącej w północnej części działek nr 650/2, 650/4, 650/6 i 650/7 drogi dojazdowej ma utrudniony dojazd do pól. Ponownie zwróciła także uwagę na ustanowioną służebność drogową. Postanowieniem z dnia [.] marca 2016 r. nr [.],[.] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [.] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia zwrócono uwagę, że zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (m.in. właścicieli nieruchomości), lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Tym samym wnioskodawczyni nie mogła skutecznie żądać wprowadzenia w ewidencji zmian dotyczących działki, do której nie ma prawa własności. W skardze JB, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Starosty w sytuacji, gdy podlegało ono uchyleniu i organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, 2) art. 61 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania, 3) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie pochodziło od osoby legitymującej się interesem prawnym, 4) art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie przysługuje jej prawo domagania się wszczęcia postępowania dotyczącego działki nr 650/4 w sytuacji, kiedy przysługuje jej, jako właściciele działek nr 650/6 i 650/7, na tej działce służebność przejazdu, przechodu i przegonu, wpisana w księdze wieczystej. Skarżąca podała, że jest właścicielką działek nr 650/6 i 650/7, które powstały z podziału działki nr 650/3. Na rzecz działki nr 650/3 została ustanowiona służebność drogowa północnym krańcem działki nr 650/4, przy czym droga przez nią przebiegająca została wykreślona z mapy ewidencyjnej. Bezzasadnie usunięto linie oznaczająca użytek "Ps" wyznaczony właśnie w północnej części działki nr 650/4, przez który ta droga biegła. Użytek ten był jednak zaznaczony na mapie katastralnej oraz kopii mapy z 1994 r. Natomiast na mapie z projektem podziału nieruchomości z dnia 1 lipca 2013 r. użytek ten nie został już zaznaczony, podczas gdy pozostał bez zmian na pozostałych działkach nr 650/6, 650/7, 649 i 650/2. Stan ten jest dla niej niekorzystny, gdyż nie może korzystać swobodnie z przysługującej jej na działce nr 650/4 służebności drogowej. W odpowiedzi na skargę [.] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [.] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014, poz.1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżone postanowienie kontroli legalności w granicach wyznaczonych przez wyżej powołane przepisy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przesłankami koniecznymi dla istnienia administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego konieczny jest podmiot i przedmiot. Konieczne jest zatem, aby w postępowaniu brała udział strona legitymująca się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. i aby istniała sprawa administracyjna, która znajdzie rozstrzygnięcie w decyzji administracyjnej kończącej konkretne postępowanie. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Zarówno w piśmiennictwie jak i judykaturze zgodnie się przyjmuje, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Stosownie do art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zauważyć należy, że do wejścia w życie noweli do kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) i dodania art. 61a § 1 Kodeks postępowania administracyjnego nie przewidywał formy odmowy wszczęcia postępowania, w tym m.in. w sytuacji, gdy żądanie zostało złożone przez osobę niebędącą stroną w sprawie. W takich przypadkach miał zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Natomiast, gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania to zastosowanie ma art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i do zakończenia formalnego postępowania odwoławczego dochodzi poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Niekiedy krąg stron postępowania wskazują przepisy materialnego prawa administracyjnego np. art. 28 Prawa budowlanego, który definiuj stronę postępowania o udzielenia pozwolenia na budowę, czy tak jak w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazano podmioty uprawnione do żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Podobnie rzecz przedstawia się w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) zwana dalej ustawą, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 to jest: właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zasadnie organy obydwu instancji przyjęły, że skoro skarżąca nie jest właścicielką działki nr 650/4 położonej w K., to nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż działka ta w operacie ewidencji gruntów i budynków jest wykazana na rzecz osób trzecich. Sąd zwraca też uwagę, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca domaga się przywrócenia oznaczenia dla części działki nr 650/4, będącej własnością I. i W. K., poprzedniego symbolu "Ps", dla określenia pasa drogi koniecznej dla dojazdu do pól, a aktualnie włączonym do użytku oznaczonego symbolem "B". Tak sformułowane żądanie dotyczy w istocie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zgodnie z § 3 Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246), klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji, albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków zwanych dalej "właścicielem". Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, kto może wystąpić z wnioskiem o wprowadzenie zmian żądanych przez skarżącą. Wobec braku legitymacji po stronie skarżącej do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym zakresie organy obydwu instancji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego ze względu na wady podmiotowe wniosku. Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy i prawidłowo zastosowanych przepisów postępowania skarga okazała sie niezasadna. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.