II SA/Rz 496/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-01-18

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania pierwotnego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby modyfikację wcześniejszego rozstrzygnięcia. Wnioskodawca nie udowodnił, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy w najszerszym zakresie.
Stan faktyczny
G. R. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą udostępnienia nieruchomości. Po oddaleniu skargi przez WSA, G. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, podając swoją trudną sytuację materialną. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego odmawiające prawa pomocy zostało utrzymane w mocy przez Sąd. Obecny wniosek G. R. dotyczył ponownego przyznania prawa pomocy, jednak sąd uznał, że nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 496/16.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 496/16. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik Wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę G. R. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości. W terminie do zaskarżenia powyższego orzeczenia G. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wskazał w nim, że pobiera zasiłek dla bezrobotnych wynoszący 664,90 zł brutto oraz, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,72 ha, która nie przynosi żadnego dochodu. Z uwagi na lakoniczność powyższego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wezwano wnioskodawcę do podania dodatkowych danych w tym zakresie. Z odpowiedzi wynika, że obecnie poszukuje on pracy i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada dostępu do gazu, jak też energii elektrycznej, dlatego nie ponosi związanych z tym wydatków. Nie płaci także za wodę i kanalizację oraz wywóz śmieci. Opał pozyskuje zaś ze swojego lasu. Jego miesięczny dochód to 664,90 zł brutto, z czego 100 zł przeznacza na paliwo, zaś 50 zł na telefon. Nie korzysta z Internetu. Przedłożony wyciąg z rachunku bankowego wskazuje na saldo na dzień 11 stycznia 2017 r. wynoszące 16,83 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił przyznania G. R. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy tut. Sąd postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. Obecny wniosek skarżącego także dotyczy przyznania prawa pomocy w najszerszym przewidzianym przez prawo zakresie. Z mocy art. 167a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z kolei w myśl art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Uwzględniając powołane wyżej przepisy oraz tożsamość aktualnego wniosku strony z wnioskiem pierwotnie złożonym uznano za zasadne wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy dla strony w oparciu o art. 165 P.p.s.a. Przesłanką zmiany bądź uchylenia orzeczenia, o której mowa w tym unormowaniu jest zmiana "okoliczności sprawy". Oczywiście muszą być to okoliczności istotne, a zatem takie, które przesądzają o określonej treści wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia. W przypadku wnioskodawcy tego rodzaju zmiana w istocie nie nastąpiła, co wyłącza możliwość modyfikacji podjętego co do jego osoby orzeczenia w zakresie prawa pomocy. Mianowicie, skarżący na potrzeby pierwszego z wniosków podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, a ich łączne dochody to kwota ok. 1980 zł. Aktualnie wnioskodawca twierdzi, że w gospodarstwie domowym pozostaje sam, jednak jak wynika z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego, a wbrew twierdzeniu skarżącego, jego dochody kształtują się na tym samym co dotychczas poziomie tzn. nadal wynoszą ok. 2000 zł. Podkreślenia wymaga, że ciągle nie do końca jasna jest sytuacja materialna skarżącego. Tak jak w wypadku pierwotnego wniosku nie podał on wysokości comiesięcznych wydatków na wyżywienie. Poza tym twierdzi, że jego dochód to zasiłek dla bezrobotnych w kwocie ok. 580 zł, natomiast wspomniany wyciąg z rachunku bankowego świadczy o tym, że wymieniony otrzymuje jeszcze dodatkowy dochód w kwocie ok. 1440 zł. Dodatkowo, wnoszący o pomoc oświadczył, że nie posiada dostępu do gazu i dlatego nie uiszcza opłaty z tym związanej. Wskazany wyciąg z rachunku bankowego potwierdza jednak uiszczenie przez niego w dniu 7 listopada 2016 r. opłaty na rzecz PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. Region [...] w [...] kwoty 72,36 zł. Nadto, zaznaczenia wymaga, że pomimo uznawania swojej sytuacji za trudną (co wynika z faktu ubiegania się o prawo pomocy) wnioskodawca w dniach 23 lipca 2016 r. oraz 23 listopada 2016r. uiścił na poczet kosztów sądowych kwoty 200 zł i 100 zł. Zwrócenia uwagi wymaga także, iż skarżący nadal jako swój majątek deklaruje nieruchomość rolną, która – jak twierdzi – nie przynosi dochodu, jednak mogłaby go przynieść poprzez właściwe wykorzystanie (np. dzierżawa). Z przedstawionych wyżej względów uznano, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2016 r. i przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., całkowite prawo pomocy przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. G. R. nie udowodnił, że tego rodzaju sytuacja zaistniała w jego wypadku. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2, art. 165 i art. 167a § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło