II SA/Rz 498/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]. II SA/Rz 498/05 U z a s a d n i e n i e Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku [...] działając na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 z 1983 ) oraz art. 104 k.p.a. stwierdził ,że nie znajduje podstaw do stwierdzenia u B. S. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionego w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że B. S. pracował od 1 marca 1956 roku do 31 grudnia 1990 roku , tj. przez 34 lata w Przedsiębiorstwie Transportowo Sprzętowym Budownictwa "T. S." na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego dopuszczalnym całkowitym ciężarze powyżej 3,5 tony. W początkowym okresie pracował na samochodach TATRA 111/ skrzyniowy/, oraz TATRA 130 i 148 /wywrotka/ , po 12 – 14 godz. dziennie. Następnie pracował jako kierowca samochodu STAYER/ wywrotka i skrzynia/. Przewoził materiały budowlane na terenie B. / Z., A., U., R., L., S. Po., U. D./. W okresie zatrudnienia ,delegowany był na budowy Huty [...] i Kopalni Siarki [....]. Nie wykonywał innych prac, jak załadunek, czy wyładunek materiałów. W zakładzie pracy nie przeprowadzano pomiarów środowiskowych, dlatego warunki pracy oceniono przez porównanie z innymi zakładami posiadającymi podobne środki transportowe. Ustalono, że B. S. przez około 20 lat pracował w narażeniu na ponadnormatywny hałas o poziomie 87 – 89 dB. W końcowym, około 10 letnim okresie zatrudnienia poziom hałasu nie przekraczał wartości dopuszczalnego normatywu higienicznego i wynosił 74-83 dB. Badania specjalistyczne w 2003 roku w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wykazały upośledzenie słyszenia, jednak z uwagi na ustanie narażenia w latach osiemdziesiątych stwierdzono, że uszkodzenie słuchu powstało z przyczyn pozazawodowych. Poradnia wydała orzeczenie lekarskie nr 82/2003 dotyczące braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Również Instytut Medycyny Pracy w [....] wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej stwierdzając, że obniżenie czułości słuchu nie powoduje skutków zdrowotnych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej. Organ orzekający stwierdził, że skoro rozpoznany niedosłuch nie został spowodowany oddziaływaniem hałasu , stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Odwołanie od decyzji wniósł B. S., zarzucając , że jest ona krzywdząca. Zarzucił, że przez 30 lat pracował warunkach narażających zdrowie z powodu hałasu. Nie zgadza się z wydanymi orzeczeniami lekarskimi. Postępowanie nie wykazało w sposób niewątpliwy, że ubytek słuchu powstał z przyczyn pozazawodowych. Jest pewien, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy uszkodzeniem słuchu a wieloletnim narażeniem na hałas. W piśmie z dnia 10.11. 2004 Instytut Medycyny Pracy w [...] potwierdził swoje stanowisko. / skarżący nie godzi się z tym stanowiskiem/ Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 28.02. 2005 wydał uzupełnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] dotyczące braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku [...] utrzymał decyzję organu I instancji . W sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej przesądzające znaczenie ma dowód z opinii biegłych – lekarzy z zakresu medycyny pracy ,w stosunku do których inspektor sanitarny nie ma prawa zmieniać lub we własnym zakresie interpretować postawionej diagnozy lekarskiej. Organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B. S. zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych. Zarzucił, że jednostki służby zdrowia w wydanych opiniach nie wskazały, żadnych dowodów natury medycznej ,z których wynikałoby , że stwierdzony ubytek słuchu rzędu UP – 23 dB został spowodowany czynnikami pozazawodowymi. Uważa, że wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na jego korzyść. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem takiej kontroli jest rozpatrywanej sprawie decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nr [...] utrzymująca decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...], nie stwierdzającej u B. S. choroby zawodowej – zawodowego uszkodzenia słuchu z pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 z 1983). Zaskarżona decyzja nosi datę 11.04.2005 , a poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – datę 16.04.2004. W czasie wydawania tych aktów, w sprawach chorób zawodowych obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych , szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115 z 2002 roku),zwane dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 12 rozporządzenia, dniem jego wejścia w życie jest 2 września 2002 roku. Z tą datą straciło moc poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawach chorób zawodowych ( § 11 rozporządzenia z 30 lipca 2002). Przepis § 10 rozporządzenia stanowi, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia , rozpoczęte przed dniem wejścia w życie , jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Akta sprawy zawierają prośbę B. S. z dnia 24 lutego 2003 roku skierowaną do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o ustalenie warunków pracy . Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny sporządził w dniu 24 marca 2003 roku charakterystykę narażenia zawodowego , co może wskazywać, że postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u B. S. wszczęte było po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku. Wskazane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji rozporządzenie z 18 listopada 1983 roku nie obowiązywało w tym czasie . Jak wskazano wyżej, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (...) jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wyczerpująco określa § 1 tego przepisu, a zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności .Jedną z nich, wymienioną w pkt. 2, jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu , orzekanie przez organy w oparciu o nieaktualne przepisy stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu. Ta okoliczność sprawiła, że Sąd nie rozstrzygał sprawy merytorycznie. W postępowaniu ponownym organ rozpatrzy wniosek B. S. w sprawie podejrzenia wystąpienia u niego choroby zawodowej, w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Przy rozpoznawaniu sprawy organ uwzględni choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych i oceni ,czy choroba stwierdzona u skarżącego pozwala stwierdzić, że spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, czyli narażeniem zawodowym. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2004 roku [...] wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, dlatego stwierdził ich nieważność w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt.2 P.p.s.a.