II SA/Rz 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2012r., znak [...] Prezydent Miasta R. odmówił przyznania M.P. zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na zakup bielizny osobistej i leków. Decyzja została doręczona M.P. w dniu [...] października 2012r., co potwierdza adnotacja strony umieszczona na ostatniej stronie decyzji, zawierająca jego podpis i datę. M.P. złożył odwołanie od wskazanej wyżej decyzji w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w dniu [...] października 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium lub SKO postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r., nr [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu który wydał decyzję - w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie. W myśl zaś art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skoro zatem decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2012r., znak [...] została stronie doręczona w dniu 16 października 2012r., zaś odwołanie zostało wniesione w dniu 31 października 2012r., to stwierdzić należy, iż 14- dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął on w dniu 30 października 2012r., nie został więc przez stronę zachowany. Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji w sposób należyty pouczył stronę o prawie i terminie do wniesienia odwołania oraz powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia jego uchybienia, zaś stwierdzenie to nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Wyjaśnił ponadto, iż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy. M.P. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na wskazane wyżej postanowienie odniósł się krytycznie do tak skrupulatnego podejścia do kwestii zachowania przez niego terminu do wniesienia odwołania. W tym kontekście poddał w wątpliwość zachowanie terminów do dokonania czynności podejmowanych w ramach postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz II instancji wskazując, że organy rozpoznające sprawę są także zobowiązane do ich przestrzegania. Podał, że SKO nie wzięło pod uwagę jego trudnej sytuacji w jakiej znalazł się skarżący i jego rodzina, a która uzasadniałaby przyznanie mu specjalnego zasiłku celowego. Podał, że pobiera emeryturę w wysokości poniżej średniej krajowej, brakuje mu środków do życia i nie ma pieniędzy na wykup lekarstw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wyżej opisanym, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy orzekające w sprawie Sąd akceptuje i uznaje za własne ustalenia. Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.) Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 134 k.p.a. W myśl powołanej normy prawnej organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli środka zaskarżenia pod względem formalnym poprzez sprawdzenie, czy jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje jego bezskuteczność wykluczająca merytoryczną kontrolę organu odwoławczego decyzji wydanej w I instancji. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza, że organ odwoławczy jest zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy środek zaskarżenia został wniesiony po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie SKO zasadnie stwierdziło, że odwołanie M.P. od decyzji wydanej z up. Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2012r., nr [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Ze zgromadzonego bowiem w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M. P. odebrał powyższą decyzję osobiście w dniu 16 października 2012r., co potwierdza adnotacja o dacie odbioru i jego podpis na kopii decyzji zalegającej w aktach sprawy organu I instancji. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Ustawowy termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął więc w dniu 30 października 2012r. Na prezentacie widniejącej na odwołaniu (karta 3 akt organu II instancji) od tej decyzji widnieje adnotacja, że odwołanie złożono w dniu 31 października 2012r. w sekretariacie Kancelarii Ogólnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu do jego złożenia, określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Skarżący nie wnosił o przywrócenie uchybionego terminu i nie kwestionował terminu doręczenia decyzji ani też terminu, w którym złożył odwołanie. W kontekście powyższych rozważań stwierdzić więc należy, że prawidłowo organy uznały, że odwołanie M.P. złożone zostało z uchybieniem terminu do jego złożenia. Odnosząc się do zarzutów i okoliczności podniesionych przez M.P. w skardze należy wskazać, że Sąd rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ogranicza się jedynie do zbadania przesłanek wydania takiego postanowienia. Bez znaczenia natomiast dla wyniku przedmiotowego rozstrzygnięcia pozostają pozostałe kwestie podniesione w skardze, związane z terminowością dokonywanych przez organy czynności procesowych. Nie mają one wpływu na legalność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na podniesione w skardze zarzuty wyjaśnić natomiast skarżącemu należy, że ustawodawca przewidział możliwość mobilizowania organów orzekających w sprawie do terminowego załatwiania spraw. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto strona ma możliwość złożenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub też przewlekłość postępowania administracyjnego. W art. 58 i art. 59 k.p.a. ustawodawca przewidział ponadto możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z żadnych ze wskazanych wyżej środków prawnych strona nie korzystała. Mając powyższe na uwadze Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.