II SA/Rz 5/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-03-11

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, pobierającej świadczenia socjalne i posiadającej niewielki majątek, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, mimo że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na ustawowe zwolnienie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu, nawet jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na ustawowe zwolnienie. Sąd, oceniając sytuację materialną wnioskodawcy, stwierdził, że jego dochody i majątek są niewystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Wcześniejsze postępowanie zostało zakończone oddaleniem skargi na decyzję o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, posiada niewielki majątek i uzyskuje dochody z zasiłków socjalnych. Po odliczeniu podstawowych opłat, na osobę pozostaje niewielka kwota.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 328/12 postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę M. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tegoż Sądu z dnia 13 czerwca 2012 r. II SA/Rz 328/12, a postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. odrzucił wniesioną osobiście przez niego od tego postanowienia skargę kasacyjną /wspomnianym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. WSA oddalił skargę M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, po czym kolejno postanowieniami z dnia 23 listopada 2012 r. II SA/Rz 843/12, 13 stycznia 2014 r. II SA/Rz 1225/13 i 22 października 2014 r. II SA/Rz 1234/14 odrzucał skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Rz 328/12/. W terminie do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, M. M. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wg uzasadnienia wniosku i zawartego w nim oświadczenia oraz dołączonego pisma przewodniego, jest osobą niepełnosprawną, prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe wraz z 17-letnią córką. Oprócz domu o pow. 35 m² i 6-arowej działki na której jest on położony, nie posiada innego majątku. Uzyskiwane dochody pochodzą z pobieranego przez wnioskodawcę i córkę zasiłku stałego (313 zł) i okresowego (156 zł), zasiłku rodzinnego (106 zł) i dodatku do niego (50 zł) oraz alimentów na córkę (130 zł). Po odliczeniu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę oraz kosztów zakupu leków, książek i biletu na dojazd córki do szkoły (ok. 400 zł miesięcznie), na zakup żywności pozostaje ok. 150 zł /osobę. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, gdyż korzysta on z ustawowego zwolnienia od nich; zgodnie z art. 239 pkt 1 b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej; na mocy art. 243 § 2 P.p.s.a. rozciąga się ono na całe postępowanie rozpoznawcze, tj. w I i II instancji, postępowanie egzekucyjne, a zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r. II GPS 2/10 obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w danej sprawie/. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie radcy prawnego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czego warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialno – bytowej skarżącego i córki oraz ich możliwości płatniczych wskazuje na spełnienie tej przesłanki. Wykazane przez wnioskodawcę składniki majątkowe, a przede wszystkim dochody, należy uznać nie tylko za nieadekwatne względem zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych 2 osób, ale także do poczynienia jakichkolwiek oszczędności w celu wygospodarowania środków na ustanowienie w sprawie pełnomocnika z wyboru, zwłaszcza że w zdecydowanej większości pochodzą ze świadczeń pomocy społecznej. Sygnalizowany przy tym przez skarżącego stan zdrowia /niepełnosprawność, potrzeba zakupu leków/ poddaje w wątpliwość jego zdolność do podjęcia pracy zarobkowej i pozyskania w ten sposób dodatkowych środków, co jeżeli wogóle jest możliwe, bez wątpienia byłaby bardzo utrudnione. Uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło