II SA/Rz 50/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-12

Skład orzekający: Maciej Kobak, Joanna Zdrzałka, Marcin Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która wydzierżawiła część lokalu pod automat do gier hazardowych, czerpiąc z tego tytułu przychód w wysokości procentowej od przychodów urządzenia, może być uznana za podmiot urządzający gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która wydzierżawiła część lokalu pod automat do gier hazardowych i czerpała z tego tytułu przychód w wysokości procentowej od przychodów urządzenia, może być uznana za podmiot urządzający gry na automatach. Działanie takie, polegające na aktywnym włączeniu się w proces zorganizowania przedsięwzięcia, umożliwiającego rozgrywanie gier hazardowych poza kasynem, stanowi podstawę do przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej i wymierzenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Organ ustalił, że automat umożliwiał odpłatne prowadzenie gier z elementem losowości. Skarżący twierdził, że jedynie wydzierżawił część lokalu pod automat, a nie urządzał gry. Organy uznały, że czerpiąc procentowy przychód z urządzenia i zapewniając mu warunki do funkcjonowania, skarżący aktywnie uczestniczył w urządzaniu gier.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] wymierzył PP (skarżącemu) karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] w lokalu [...], tj. poza kasynem gry. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że w dniu 23 maja 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę w lokalu [...]. W ramach czynności kontrolnych funkcjonariusze zatrzymali znajdujący się w ww. lokalu automat do gier [...], podłączony do sieci energetycznej i internetowej. Na podstawie przeprowadzonego w toku kontroli eksperymentu polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier ustalono, że sporne urządzenie, o nr bocznym [...], jest urządzeniem elektronicznym, które umożliwia odpłatne prowadzenie gier w systemie [...]. Ustalono, że wynik gry uzależniony jest wyłącznie od przypadku (programu sterującego grą), ponieważ gracz nie decyduje o określonym wyniku. Zatrzymanie w zamierzonym układzie przez gracza obracających się bębnów z kolorowymi symbolami, obracających się z prędkością wielokrotnie przekraczającą ludzką percepcję, jest niemożliwe do przewidzenia, co zdaniem organu świadczy o zaistnieniu elementu losowości. Ponadto gry prowadzone są w celach komercyjnych, tj. odpłatnie, w celu osiągnięcia zysku. Tym samym wyczerpują znamiona gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 165 z późn. zm.) – dalej: "u.g.h.". Organ wskazał, że sporne urządzenie zostało poddane badaniu Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...] (opinia z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]). Z opinii ww. podmioty wynika, że wprawdzie jednostka badająca nie była w stanie uruchomić oprogramowania na zatrzymanym urządzeniu, jednakże analiza dysku twardego zainstalowanego w urządzeniu stwierdzono katalogi i pliki wykorzystywane w urządzeniach z oprogramowaniem [...], które stwierdzono na innych urządzeniach, na których przeprowadzono pełne badania, obejmujące m.in. rozgrywanie gier. Również adres IP, z jakim łączy się urządzenie w celu pobrania aktualizacji oprogramowania jest zgodne z adresem IP, z którym łączyły się inne urządzenia z oprogramowaniem [...], na których przeprowadzono pełne badanie. W oparciu o treść nadesłanej przez B sp. z o.o. z/s w [...] umowy dzierżawy zawartej pomiędzy tą spółką i PP oraz zeznań stron i świadków ustalono, że PP wyraził zgodę na umieszczenie w swoim lokalu urządzenia do gier, czerpiąc z tego korzyści w postaci czynszu dzierżawnego, określonego w umowie jako 40% przychodu uzyskiwanego z tego urządzenia. Tym samym, w ocenie organu I instancji, skarżący przyjął na siebie część ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gier. Nie działał już bowiem tylko i wyłącznie jako podmiot udostępniający lokal i otrzymujący stały czynsz niezależny do przychodów osiąganych z automatu, ale był zainteresowany, aby te przychody były jak największe, gdyż wtedy również on osiągał wyższe przychody. Co istotne, przychody te zostały udokumentowane kartami rozliczeniowymi urządzenia i fakturami VAT za dzierżawę powierzchni lokalu. Ponadto, skarżący posiadał klucze do automatu, którymi włączał i wyłączał urządzenie, a w razie potrzeby kontaktował się telefonicznie z serwisem. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że w opisywanej sprawie zachodzą przesłanki do uznania skarżącego za podmiot urządzający gry na automatach z naruszeniem przepisów u.g.h., a w konsekwencji do wymierzenia mu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia i stwierdzenia, że brak było podstaw do wymierzenia mu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach. Zdaniem skarżącego organ I instancji wydał swoje rozstrzygniecie w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, skutkiem czego było błędne uznanie go za urządzającego gry. Skarżący podniósł, że nie urządzał gier na automatach a jedynie wydzierżawił cześć powierzchni w swoim lokalu innemu podmiotowi, i to podmiot ten wstawił do lokalu sporne urządzenie. Skarżący, ani żaden z jego pracowników nie wykonywał natomiast żadnych czynności, które mogłyby zostać uznane za urządzanie gier na automatach. W szczególności zaś nie obsługiwali urządzeń, nie wypłacali wygranych, nie objaśniali zasad ich działania i nie posiadali kluczy umożliwiających ich obsługę. Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji przyjęcie nieprawidłowego toku rozumowania, jakoby ustalenie czynszu procentowego miało się przekładać na aktywne uczestniczenie w procederze urządzania gier na spornym urządzeniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego sporny automat umożliwiał przeprowadzenie gier losowych, gdyż ich wyniki były nieprzewidywalne (zależały od przypadku), a zatem zawierały element losowości. Gry na urządzeniu miały charakter komercyjny, a wpłat i wypłat dokonywano za pośrednictwem akceptatora monet i banknotów, w które wyposażono urządzenie. Również w pełni zasadnie organ I instancji uznał odwołującego się za podmiot urządzający gry na automacie poza kasynem gry. Skarżący w drodze zawartej umowy dzierżawy udostępnił bowiem część powierzchni swojego lokalu pod urządzenia do gier, a czerpiąc zysk z przychodów generowanych przez te urządzenia i stwarzając warunki do ich należytego funkcjonowania zawarł swoistego rodzaju porozumienie współdziałania w przedsięwzięciu służącemu do urządzaniu gier. Z zeznań świadków wynika ponadto, że rzeczywisty sposób realizacji umowy świadczy, iż zapisy umowy, w świetle których prowadzona działalność gospodarcza na wydzierżonym metrażu miała sprowadzać się do pośrednictwa w usługach inwestycyjnych, miały charakter pozorny. Celem wydzierżawienia części lokalu nie było bowiem świadczenie usług finansowych – klienci nie otwierali rachunków inwestycyjnych, nie uczestniczyli w operacjach rynku finansowego, nie była prowadzona ich identyfikacja. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na tę decyzję PP wniósł o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisu art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli tj. 23 kwietnia 2013 r., polegające na niepodjęciu przez organy wszelkich działań, które winny zmierzać do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący był podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, podczas gdy analiza dowodów zebranych w sprawie, wskazuje na to, iż skarżący nie urządzał gier na automatach a jedynie wydzierżawił część powierzchni w swoim lokalu innemu podmiotowi. Skarżący podniósł, że to inna firma wstawiła do jego lokalu urządzenie i urządzała na nim gry. Natomiast on, ani nikt z jego pracowników nie wykonywali żadnych czynności faktycznych ani prawnych które mogłyby zostać uznane za urządzanie gier na automatach o którym mowa w art 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., w szczególności nie obsługiwali urządzeń, nie wypłacali wygranych, nie objaśniali zasad ich działania, nie posiadali kluczy umożliwiających obsługę urządzeń (np. kasowanie punktów, wypłacanie wygranych, otwieranie urządzeń), klucze do uruchamiania nie różnią się od przełącznika włącz/wyłącz, gdzie za wyjątkiem lodówek wszystkie sprzęty elektroniczne w lokalu były wyłączane na noc, a jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych samo włączania urządzeń przy otwieraniu lokalu i ich wyłączanie przy zamykaniu nie stanowi urządzania gier na automatach w rozumieniu u.g.h. 2. błędne przyjęcie przez organ w zaskarżonej decyzji, że fakt, iż czynsz płacony skarżącemu za dzierżawioną od niego powierzchnię lokalu nie był określony kwotowo lecz procentowo przesądza o tym, że skarżący urządzał gry na automatach, podczas gdy charakter umowy dzierżawy pozwala ustalić wysokość świadczenia wzajemnego za wynajętą powierzchnię jako świadczenie procentowe od pożytków. Skarżący podniósł, że również orzecznictwo NSA (II GSK 2736/16) wskazuje na to, iż pobieranie czynszu w postaci procentowej nie stanowi "urządzania gier" jak błędnie interpretuje to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie zawiera tego rodzaju wad ani uchybień, które w myśl przytoczonych wyżej regulacji obligowałyby Sąd do jej uchylenia, a zatem skarga PP podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 165 z późn. zm.) – dalej: "u.g.h.", w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli lokalu skarżącego, działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany fakt wstawienia opisanego wyżej urządzenia do gry – terminala internetowego [...] do lokalu skarżącego – [...], zasilenia go energią elektryczną oraz stworzenia możliwości do jego użytkowania. Skarżący kwestionuje natomiast uznanie go za urządzającego gry i w konsekwencji nałożenie na niego kary pieniężnej zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W ocenie Sądu, orzekające organy zasadnie uznały, że gry prowadzone na urządzeniu w systemie [...] zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h. Jak bowiem wykazano w trackie przeprowadzonego na urządzeniu eksperymentu procesowego w postaci rozegrania gry kontrolnej, grający rozgrywał gry na dolnym ekranie monitora, będące wizualizacją obracających się bębnów z symbolami, a gra w każdym przypadku kończyła się w momencie samoczynnego zatrzymania się układu symboli. W przypadku ułożenia się bębnów w układ, który nie dawał wygranej, następowało automatyczne pobranie z pola "credit" kwoty odpowiadającej wybranej przez grającego stawce, a nie ulega wątpliwości, że grający nie był w stanie określić kolejności następujących po sobie symboli, ich ilości na poszczególnych bębnach. Grający pozbawiony był możliwości wywierania jakiegokolwiek realnego wpływu na przebieg gier, których wyniki pozostawały dla niego nieprzewidywalne i nie zależały od jego woli lub zręczności. Jak wskazał organ, a co nie budzi wątpliwości Sądu biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, rola prowadzącego grę ograniczała się jedynie do wyboru wysokości stawki i uruchomienia gier. Ze sprawozdania z badań przeprowadzonych przez certyfikowaną jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wynika natomiast, że w trakcie badań wystąpił problem z połączeniem urządzenia z internetem, stąd też brak było możliwości rozegrania gier na przedmiotowym urządzeniu w trybie rzeczywistym. Poddano natomiast analizie dysk twardy zainstalowany w urządzeniu i stwierdzono katalogi i pliki wykorzystywane w urządzeniach z oprogramowaniem [...], które stwierdzono na innych urządzeniach, na których przeprowadzono pełne badania, obejmujące m.in. rozgrywanie gier. Również adres IP, z jakim łączy się urządzenie w celu pobrania aktualizacji oprogramowania jest zgodne z adresem IP, z którym łączyły się inne urządzenia z oprogramowaniem [...], na których przeprowadzono pełne badanie. W ocenie Sądu fakt braku rozegrania gry w trybie rzeczywistym na automacie [...] nr [...] w Laboratorium Celnym, w świetle pozostałych dowodów oraz w konfrontacji z automatami (terminalami) [...] zamontowanymi w tym samym lokalu – tj. [...], działającymi w identyczny sposób, które stanowiły podstawę wymierzenia kary skarżącemu w sprawach objętych kontrolą Sądu o sygn.. II SA/Rz 1270/18 i II SA/Rz 1271/18, nie ma istotnego znaczenia i nie podważa ustaleń organów, że gry prowadzone na urządzeniu w systemie [...] zawierają się w definicji gier na automatach, Zgodzić należy się również ze stanowiskiem organów, że twierdzenia skarżącego lub świadków o narzędziach rynku finansowego miały na celu jedynie kamuflowanie hazardowego charakteru świadczonych usług. Jak bowiem wynika ze sporządzonej opinii, przy pomocy badanego urządzenia nie dokonywano żadnych przelewów bankowych, jego wygląd – pola i przyciski były typowe dla automatów do gier hazardowych, a ich opis nie miał nic wspólnego z funkcjonalnościami umożliwiającymi inwestowanie na rynkach finansowych. Ponadto słusznie wskazał organ odwoławczy, że nawet gdyby założyć, iż gry była oparte o notowania giełdowe, to mając na względzie obserwację utrwalonego na filmie przebiegu gier na spornym urządzeniu, przy tak krótkim czasie gry (korzystania z systemu) przeciętny użytkownik nie jest w stanie ocenić przedstawianych mu danych w formie wykresu i na dodatek powiązać go z wizualizacją, a następnie podjąć odpowiednią decyzję bez obarczenia jej przypadkowością, co samo w sobie potwierdza losowość korzystania z systemu oferowanego w spornym urządzeniu. W pełni zasadnie organu obydwu instancji przyjęły zatem, że gry rozgrywane na opisanym wyżej urządzeniu odpowiadają definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Stosownie zaś do art. 2 ust. 5 tej ustawy, grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Sporny automat stanowi bowiem urządzenie elektroniczne, a urządzane na nim gry mają charakter losowy, ponieważ wynik gry jest niezależny od zdolności i percepcji gracza, gracz ma możliwość uzyskania wygranej rzeczowej i pieniężnej, a urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do prowadzenia gry. Zauważyć należy, że z akt sprawy i prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego w wynika, iż przedmiotem postępowania nie był obrót terminowymi operacjami finansowymi, instrumentami rynku pieniężnego lub papierami wartościowymi, lecz urządzanie gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 14 listopada 2018 r. II SA/Rz 794/18 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), zastosowanie art. 7a Prawa bankowego, możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych w tej ustawie warunków. W szczególności podmiot, który świadczy usługi, o których mowa w art. 7a Prawa bankowego musi być w stanie udokumentować, że jest instytucją finansową w rozumieniu Prawa bankowego i działa zgodnie z przepisami regulującymi rynek finansowy w Polsce. Ponadto, koniecznym jest również odpowiednie udokumentowanie, że operacje finansowe, o których mowa w art. 7a Prawa bankowego są przeprowadzane w sposób zgodny z przepisami prawa i mają rzeczywisty charakter, co oznacza, że nie są to operacje jedynie dla pozoru, czy wprowadzające w błąd. Trudno, z punktu widzenia osoby korzystającej z automatu, mówić o zakupie lub sprzedaży instrumentu finansowego jaką są opcje, jeżeli grający nie otrzymuje nawet żadnego pokwitowania potwierdzającego zawarcie umowy. Trudno też mówić o złożeniu oświadczenia woli o zakupie opcji przez osobę korzystającą z urządzenia, skoro jej działanie ogranicza się do wrzucenia pieniędzy do automatu, a podmiot, do którego to oświadczenie woli miałoby być skierowane nie wie kto je składa. Opcja walutowa jest instrumentem finansowym pozwalającym zarządzać ryzykiem walutowym dzięki zabezpieczeniu ceny zakupu lub sprzedaży waluty w określonym czasie w przyszłości. Daje nabywcy prawo do zakupu lub sprzedaży waluty w przyszłości po dziś ustalonym kursie, w zamian wystawca otrzymuje ustaloną premię. W ocenie Sądu, w opisywanej sprawie zarówno ww. warunek podmiotowy jak i przedmiotowy nie został przez skarżącego spełniony. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby sporne urządzenie było wykorzystywane do zawierania terminowych operacji finansowych, instrumentów rynku pieniężnego lub papierów wartościowych. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które by świadczyły o tym, że w ramach prowadzonej działalności, za pośrednictwem spornego urządzenia, zawierane były jakiekolwiek transakcje finansowe, np. potwierdzenia przelewów, zasilania kont brokerskich itp. Zdaniem Sądu, podzielić należy również stanowisko organów o zakwalifikowaniu skarżącego do kręgu podmiotów urządzających gry hazardowe, a w konsekwencji nałożenia na niego kary pieniężnej w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. W ocenie składu orzekającego, zachowanie skarżącego w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że włączył się on aktywnie w proces zorganizowania przedsięwzięcia polegającego na umożliwieniu osobom postronnym rozgrywania gier hazardowych na automatach poza kasynem gry, co stanowi warunek przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w ww. przepisie. Odwołać się w tym miejscu należy do stanowiska tutejszego Sądu zaprezentowanego w wyroku z dnia 24 maja 2016 r. w sprawie II SA/Rz 1335/15, że działalność polegająca na nielegalnym urządzaniu gier hazardowych może przyjmować różne formy i stopnie intensywności. Współudział w procesie urządzania gier może zatem przyjąć nie tylko zasadniczą formę obejmującą czynności warunkujące zaistnienie całego przedsięwzięcia (np. zakup urządzenia, zapewnienia odpowiedniego oprogramowania, obsługi technicznej lub konserwacji), lecz także może objąć czynności, które stanowią dalsze elementy warunkujące jego bieżącą ("marketingową") realizację. Warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest jednak wyczerpujące wykazanie przez organy, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności, nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Ustawowy termin "urządzać" stanowi synonim takich pojęć, jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić", co oznacza, że normatywne określenie "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań (czynności) dotyczących zorganizowania, utrzymania, nadzorowania i zapewniania ciągłości funkcjonowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., poza kasynem gry. W orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: z dnia 21 czerwca 2016 r., II SA/Rz 1495/15; z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Rz 1094/15; z dnia 25 maja 2016 r., II SA/Rz 1416/15; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 24 lutego 2016 r., III SA/Kr 1004/15 i z dnia 8 marca 2016 r., III SA/Kr 1011/15; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), trafnie przyjmuje się, że urządzanie gier na automatach obejmuje zachowania aktywne podmiotów zaangażowanych w ten proces, polegające przede wszystkim na organizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkolenie. W przypadku wielości podmiotów urządzających oraz istnienia współuczestnictwa w tym zakresie konieczne jest, aby organy orzekające odpowiedzialności tego rodzaju podmiotów opierały swoje orzeczenia na niewątpliwych ustaleniach faktycznych, które świadczą o istnieniu pomiędzy podmiotami współurządzającymi pisemnego lub ustnego porozumienia w zakresie podziału zadań i funkcji w procesie urządzania gier. W rozpoznawanej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w proces urządzania gier na spornym urządzeniu zaangażowanych było kilka podmiotów, które na podstawie zawieranych między sobą umów współpracy stworzyły strukturę, w której każdy z nich miał określony udział i czerpał dochód z automatu. Efektem tej współpracy było zainstalowanie przedmiotowego automatu w lokalu i udostepnienie go osobom grającym. Skarżący związany był z B Sp. z o.o. z/s w [...] na czas nieokreślony umową dzierżawy 2 m2 powierzchni swojego lokalu, celem "zainstalowania wolnostojącego kiosku z ekranem dotykowym oraz urządzeniem do przyjmowania i wydawania banknotów i monet". Z tytułu zawartej umowy dzierżawca zobowiązał się wypłacać wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości 40% przychodów uzyskiwanych z eksploatacji urządzenia (§ 2 pkt 1 lit. b) umowy). Zwrócić należy również uwagę, że zgodnie z zawartą umową skarżący jako wydzierżawiający zobowiązał się do utrzymywania przedmiotu dzierżawy w stanie przydatnym do użytku przez cały czas trwania umowy dzierżawy (§ 4 pkt 1 umowy), niezwłocznego usunięcia na własny koszt wad przedmiotu dzierżawy, jeżeli wady te uniemożliwiają korzystanie z przedmiotu dzierżawy (§ 4 pkt 2 umowy) oraz do uczestnictwa w egzekwowaniu wewnętrznej procedury przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy (§ 4 pkt 3 umowy). Nie sposób zatem podzielić argumentacji skarżącego, że nie był on podmiotem urządzającym gry na spornym urządzeniu, skoro wydzierżawił część powierzchni – co istotne – wewnątrz swojego lokalu gastronomicznego właśnie pod zainstalowanie urządzeń elektronicznych i miał wiedzę na temat odpłatnego rozgrywania na nim gier. Nie sposób także pominąć, że wysokość uzyskiwanych z tego tytułu przez skarżącego dochodów uzależniona była od przychodów generowanych przez to urządzenie. Brak jest zatem jakichkolwiek racjonalnych podstaw aby przyjąć, że wydzierżawiający – będący przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą – nie był zainteresowany powiększaniem przychodów ze spornego urządzenia, a jak już wyżej wskazano, przychody te mogły pochodzić wyłącznie od osób, które wpłacały środki pieniężne do automatu, celem rozgrywania na nim gier. Jeśli chodzi o wysokość nałożonej kary pieniężnej – prawidłowo zastosowano w tym zakresie przepisy obowiązujące w dacie zdarzenia, tj. 23.05.2013r., czyli art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Przepis ten został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017 r. przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88), a ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów intertemporalnych. Nielegalne urządzanie gier na automatach, poza kasynem gry, przed dniem 1 kwietnia 2017 roku objęte było względniejszą sankcją, gdyż urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegał karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, aktualnie kara ta wysokości 100.000 złotych od każdego automatu. Z tego też względu właściwie zastosowano przepisy dla skarżącego korzystniejsze. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja spełnia kryterium legalności, a w związku z tym na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło