II SA/Rz 500/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-11-05

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy, może zostać ustanowiony adwokat w ramach prawa pomocy, jeśli nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, spełniła przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna i finansowa nie pozwala na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że dochody wnioskodawczyni są niewystarczające do pokrycia niezbędnych wydatków życiowych i kosztów związanych z ewentualnym ustanowieniem pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. Z. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Po oddaleniu jej skargi przez WSA, wnioskodawczyni zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na bardzo trudną sytuację materialną wynikającą z braku pracy, niskich dochodów (alimenty, zasiłki) i wysokich kosztów utrzymania mieszkania oraz mediów. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że wnioskodawczyni spełniła przesłanki do jego przyznania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. A. Z. po oddaleniu przez WSA w Rzeszowie jej skargi na decyzję SKO [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] (wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2013 r.), wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu powołała się na bardzo trudną sytuację materialną i finansową wynikającą z faktu pozostawania bez pracy i utrzymywania się jedynie z alimentów (300 zł.). Wg zawartego we wniosku oświadczenia, zamieszkuje sama w mieszkaniu spółdzielczym, nie posiada żadnych wartościowych składników majątkowych. Z nadesłanej kserokopii pisma Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że czynsz za mieszkanie wynosi 275 zł. W złożonym na wezwanie dodatkowym oświadczeniu wskazała, że tytułem zasiłku okresowego i dożywiania pobiera również z MOPS kwoty 121 i 91 zł. Oprócz czynszu obciążają ją należności za wodę, energię elektr. i gaz (37, 35 i 28 zł.), opłaty za telefon (20 zł.) i koszty leczenia (35 zł.). Przy takich dochodach i wydatkach zmuszona jest wybierać między zakupem żywności a opłacaniem czynszu, by przetrwać musi korzystać z pomocy rodziny. Przedstawiła kserokopie adresowanych na córkę wyciągów z rachunku bankowego za okres od 5 lipca do 4 października 2013 r. (z saldem końcowym 10,58 zł.), informując, że jest to ich wspólne konto (analiza wyciągów wskazuje, że wpływają na nie przysługujące jej alimenty). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że z uwagi na przedmiot sprawy, zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., przysługuje jej ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych (informację o tym przekazano jej już w wezwaniu do złożenia dodatkowego oświadczenia z dnia 18 października 2013 r.). W tych okolicznościach merytorycznemu rozpoznaniu podlega jedynie jej wniosek odnoszący się do żądania ustanowienia adwokata; dotyczy to przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co uzależnione jest od wykazania przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialnej i możliwości płatniczych A. Z. wskazuje, że przesłanka ta została przez nią spełniona. Mimo braku obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, bez wątpienia nie posiada ona wystarczających środków finansowych, z których mogłaby pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, celem zamierzonego wniesienia skargi kasacyjnej. Potwierdza to przede wszystkim wzajemne zestawienie będących w jej dyspozycji dochodów (512 zł.) z ponoszonymi w skali miesiąca wydatkami, z których same związane z utrzymaniem mieszkania, opłatami za tzw. media i leczeniem wynoszą ok. 430 zł. Nie budzi przy tym wątpliwości konieczność ponoszenia innych, równie niezbędnych, w tym zwłaszcza na zakup żywności, środków czystości, odzieży itp. W tym zakresie wiarygodne jest twierdzenie wnioskodawczyni, że w opisanej sytuacji niejednokrotnie staje przed wyborem, którym wydatkom przyznać pierwszeństwo oraz że oprócz pomocy społecznej, zmuszona jest do korzystania ze wsparcia innych członków rodziny. Wobec informacji o wspólnym z córką rachunku bankowym i wynikającego z wyciągów bankowych posiadania przez córkę tego samego co ona adresu, pewne zastrzeżenia może budzić zawarte w formularzu PPF oświadczenie A. Z. o jej samotnym zamieszkiwaniu i prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego. Nie są one jednak na tyle znaczące i istotne, by mogły wskazywać na odmienną od opisanej ocenę jej sytuacji finansowej, a przez to świadczyć o jakiejkolwiek możliwości wygospodarowania środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Powyższe uzasadnia pozytywne ustosunkowanie się do wniosku o ustanowienie adwokata, co pozostaje w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących stronie postępowania uprawnień, w tym do kwestionowania wyroku Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło